Robodoradca premium

Na moim blogu znajdziesz recenzje każdego robodoradcy, który działa na polskim rynku. Mam poczucie, że byłem jedną z pierwszych osób w Polsce, która zaczęła szerzej mówić o usługach robodoradztwa. Było to bowiem już w 2020 roku. Poznałem ofertę ETFmatic, Finax, czy Aion Bank, który później przejął ETFmatic, a teraz szczegółowo analizuję Portu. To robodoradca, który pod względem funkcjonalności i oferty bije na głowę wcześniej wymienionych konkurentów. Nie twierdzę, że jest to najlepszy robodoradca, gdyż to zależy od Twojej sytuacji finansowej oraz od tego z jakiej usługi finalnie skorzystasz. Mam na myśli to, że zdecydowanie warto zapoznać się z ofertą Portu, gdyż daje on możliwości jakich nie znajdziesz u innych europejskich robodoradców.

Zaczynasz inwestowanie? Podejmij dziesiątki decyzji…

Jeżeli jesteś początkującym inwestorem, to masz karkołomne zadania do wykonania. Musisz zbudować portfel inwestycyjny, a przy tym podjąć szereg bardzo ważnych decyzji. Powinieneś między innymi zdecydować które klasy aktywów umieścisz w portfelu i jak dużą część stanowić będzie każda z nich. Następnie postanowisz, które ETF-y będą reprezentowały akcje, obligacje czy inne wybrane przez Ciebie klasy aktywów. Należałoby również zrozumieć indeksy oraz nauczyć się sprawdzać ETF-y. To dużo mrówczej pracy, a do tego dochodzą jeszcze aspekty psychologiczne i szereg pułapek, na które może natrafić początkujący inwestor. Są to pułapki dotyczące opłat, podatków czy ryzyka związanego z każdą z klas aktywów. Jak już przejdziesz przez wspomniany proces i posiądziesz podstawową wiedzę, to przychodzi czas na zarządzanie portfelem. Czy można się tego nauczyć? Oczywiście, że tak. Jednakże z moich obserwacji wynika, że początkujące osoby zamiast działać, najczęściej kręcą się w kółko miesiącami, przerabiając znalezione w Internecie treści. Problemem są wykluczające się informacje, różne strategie i nieustanny brak pewności czy robi się wszystko dobrze. W końcu chodzi o inwestowanie ciężko zarobionych oszczędności.

Co zrobi dla Ciebie robodoradca?

Z rozwiązaniem wyżej wspomnianych problemów przychodzi robodoradca. Z Portu określisz swój horyzont inwestycyjny oraz akceptowane ryzyko. Otrzymasz także szereg podpowiedzi, ułatwiających wybór składu portfela. Następnie, na tej podstawie robodoradca ułoży dla Ciebie portfel inwestycyjny, do którego dobierze odpowiednie ETF-y i dokona ich zakupu. Do Ciebie należeć będą wyłącznie wpłaty. Reszta dzieje się automatycznie. Portu zarządza zbudowanym portfelem i monitoruje znajdujące się w nim ETF-y. Wyobraź sobie sytuację, że pojawił się tańszy ETF na S&P500, który znacznie lepiej śledzi indeks niż Twój obecny fundusz. Robodoradca podmieni go bez Twojego udziału. Jeżeli zastanawiasz się czy umieścić złoto w portfelu, to po określeniu poziomu ryzyka, dostaniesz od Portu odpowiedź rozwiewającą Twoje wątpliwości. Wciąż wybierasz własnoręczne inwestowanie poprzez rachunek maklerski? Kiedy postawisz na samodzielność, to nie ma co ukrywać, że jesteś skazany sam na siebie. Robisz wtedy to co chcesz i nie masz żadnych ograniczeń. Popatrz na robodoradcę jako „nakładkę” lub jak wolisz – interfejs na rachunek maklerski, który ułatwia Ci proces inwestowania. Robodoradcy, jak również Portu, to licencjonowane domy maklerskie, które ułatwiają inwestowanie. Co więcej, znani emitenci ETF-ów, tacy jak Vanguard czy BlackRock również posiadają usługi robodoradztwa. To trend, który rozwija się bardzo dynamicznie. Na podstawie badania przeprowadzonego w USA, klientem jest głównie najmłodsze pokolenie, które ceni sobie prostotę i możliwość mobilnego dostępu do zgromadzonych środków (Ilustracja 1).

Dwa rodzaje usług

Portu ma w swojej ofercie dwa rodzaje usług. Pierwsza to wcześniej wspomniane robodoradztwo, gdzie otrzymasz usługę budowy oraz zarządzania portfelem inwestycyjnym z funduszy ETF. Portu świadczy usługi robodoradztwa w ramach portfeli „Na Miarę” i „Odpowiedzialnych” portfeli. Drugi rodzaj usług to przyjmowanie zleceń, gdzie w ramach „Strategii tematycznych i własnych oraz „Portfela Crypto” Portu kupi dla Ciebie wybrane akcje, ETF-y lub produkty indeksowe dające ekspozycję na krypto. Ta usługa nie jest stricte robodoradztwem, ale zawiera elementy automatyzacji. Dlaczego to ważne? Każda ze wspomnianych usług ma inny charakter, umowę oraz inny poziom opłat. Piszę o tym, żebyś przy porównywaniu usług robodoradztwa wiedział, którą usługę wziąć pod uwagę.

Czytaj: ETF-y prosty przewodnik>>

Dla kogo jest robodoradztwo i od jakiej kwoty?

Każdy może zacząć inwestowanie przez Portu, gdyż minimalna wpłata to tylko 100 zł. Jeżeli jesteś osobą zajętą, która nie ma pasji do finansów, powinieneś zainteresować się robodoradcą. Warto także rozważyć Portu, gdy chcesz oszczędzać dla dziecka. Wspomniany portfel inwestycyjny będzie bardzo tanio zarządzany, o czym przeczytasz w dalszej części artykułu. Trzecim powodem przemawiającym za usługami Portu są opłaty, które wypadają korzystniej niż gdybyś inwestował samodzielnie.

Portu oraz WOOD & Company

Portu to marka firmy WOOD & Company, więc otwierając konto umowę zawierasz właśnie z tą czeską firmą. To biuro maklerskie z ponad 30-letnią historią i największym obrotem papierami wartościowymi na Praskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Firma zarządza aktywami o wartości ponad 1,64 miliarda Euro. W ramach usługi robodoradztwa mają ponad 182 000 zarejestrowanych użytkowników.

Zakładanie konta

Z Portu możesz korzystać przez aplikację lub tradycyjnie przez stronę internetową. Przy zakładaniu konta jesteś dosłownie prowadzony za rękę. Zaczynasz od ankiety, celem określenia Twojego poziom ryzyka. Następnie przechodzisz test z bardzo podstawowej wiedzy odnośnie akcji, obligacji i ETF-ów. Założeniem jest sprawdzenie czy umiesz je odróżnić. Po teście od razu przechodzisz do projektowania Twojego portfela. Zaczynasz od wyboru czy ma być to portfel dla Ciebie czy dla dziecka. W kolejnym kroku określasz strukturę portfela, a to dokładnie omawiam w kolejnych paragrafach. Po wyborze portfela przesyłasz dwa skany dokumentów, dokonujesz wpłaty i gotowe.

Dostępne portfele oraz strategie inwestycyjne

Podczas konfiguracji portfela system prowadzi Cię krok po kroku. Na początku zwykle staniesz przed wyborem portfela „Na Miarę” lub „Strategie własne i tematyczne”. Jeżeli nie masz doświadczenia wybierz portfel „Na miarę”.  Składa się on z zagranicznych funduszy ETF lub opcjonalnie z produktów ETC. Po założeniu konta oraz wypełnieniu dodatkowej ankiety dostępny będzie trzeci portfel, a mianowicie Portfel „Crypto”, dzięki któremu uzyskasz ekspozycję na kryptowaluty, przez produkty indeksowe (ETP, ETN).

Skład oraz ryzyko portfela „Na Miarę” jest ustalany automatycznie. Portu wyręczy Cię w tej trudnej decyzji. Jeżeli akceptujesz wysokie ryzyko, portfel będzie składał się głównie z funduszy ETF na światowe akcje oraz obligacje. Dwa procent każdego z portfeli stanowi gotówka. Służy ona do rozliczania opłat.

Jeżeli z ankiety wyniknie, że jesteś inwestorem konserwatywnym, w portfelu pojawi się także złoto oraz ETF na spółki rynku nieruchomości. Wspomniane klasy aktywów wyróżnią Portu spośród innych robodoradców. Pozostali, dostępni dla polskiego inwestora robodoradcy, tacy jak ETFmatic, Aion Bank i Finax budują portfele wyłącznie z ETF-ów na akcje oraz obligacje. Tak jak już wspomniałem wcześniej, Portu zdecyduje za Ciebie czy umieścić złoto w portfelu, dzięki czemu zaoszczędzisz kilka godzin analizowania.

Decyzje Portu wynikają z Twojej ankiety inwestycyjnej. Na tej podstawie firma zdecyduje jakie maksymalne ryzyko możesz wziąć na siebie. Dostępne są portfele o poziomie ryzyka od jeden do dziesięciu. Natomiast w zależnie od Twojej odpowiedzi będziesz mógł wybrać portfele o ryzyku np. sześć i niżej.

Rebalancing i zarządzanie portfelem

W ramach portfeli Portu rebalancing jest automatyczny. W strategiach możesz go opcjonalnie włączyć na stałe lub wykonać równoważenie portfela jednorazowo.  Czym jest rebalancing portfela? Najprościej rzecz ujmując, rebalancing oznacza utrzymywanie stałej kompozycji portfela w początkowo dobranym składzie, który jest optymalny dla celu i ryzyka portfela każdego inwestora. Wyjaśnię Ci to na prostym przykładzie. Załóżmy, że masz dwa ETF-y. Jeden akcyjny, stanowiący 50% i dugi obligacyjny, stanowiący kolejne 50% portfela. Jeżeli na rynku będzie hossa to część akcyjna zwiększy swoją objętość. Wtedy dzięki rebalansowaniu sprzedaje się drogie akcje i kupuje za to fundusz obligacyjny. Jeżeli na rynku będzie bessa, to proces jest odwrotny. Sprzedaje się obligacje, których powinno być więcej w portfelu i kupuje tańsze akcje. Jeżeli w portfelu jest osiem ETF-ów, to każdy na początku ma określoną wagę i rebalancing przywraca początkowe wagi instrumentów w portfelu. Jest wiele metod rebalancingu, a każdy z robodoradców, łącznie z Portu, ma swoją autorską metodę równoważenia portfela. 

Odpowiedzialne inwestowanie (ESG)

Podczas konfigurowania portfela „Na Miarę” możesz zdecydować, czy chcesz wykorzystać tradycyjne ETF-y, czy ETF-y, które mają w portfelu spółki odfiltrowane pod kątem kryteriów ESG. Krótko mówiąc to spółki, które czynią dobro. Nie będziesz inwestował przykładowo w producentów czy dystrybutorów broni, alkoholu czy artykułów tytoniowych. Podobnie zostaną pominięte spółki, które zatruwają środowisko lub nie dbają o pracowników czy klientów. Skrót ESG pochodzi z języka angielskiego, a poszczególne litery oznaczają następujące kryteria:

E – Środowiskowy (ang. Enviromental). Chodzi o działalność, która ma nieszkodliwy wpływ na środowisko naturalne.  

S – Społeczny (ang. Social) To odpowiedzialne podejście przedsiębiorstw do swoich klientów oraz pracowników. Może to być wpływ na bezpieczeństwo pracowników, zdrowie lub ochronę danych klientów.

G – Ład korporacyjny (ang. Governance). W tym przypadku chodzi o uczciwość co do płaconych wynagrodzeń podatków czy publikowanych danych.

Według danych ze strony Portu inwestując w ETF-y ESG, nie tylko wspierasz spółki, które zostały sprawdzone zgodnie z powyższymi czynnikami, ale dajesz sobie także szansę na osiągnięcie w długim terminie wyższych stóp zwrotu. Dlaczego? Wynika to z symulacji na danych historycznych, ale pamiętaj, że nie ma gwarancji osiągnięcia zbliżonych wyników w przyszłości. 

Obniżanie ryzyka w czasie

Jeżeli inwestujesz długoterminowo, to najprawdopodobniej jesteś w stanie zaakceptować duże ryzyko inwestycyjne. Duże ryzyko oznacza, jednakże wysokie zaangażowanie w akcje, które skutkuje znaczą zmiennością wyceny portfela. Akceptacja ryzyka spada natomiast wraz z wiekiem. Co więcej, szczególnie pod koniec inwestowania, nie można pozwolić sobie na znaczne straty, gdyż zostaje wtedy mało czasu na ich odrobienie. Rozwiązaniem tego problemu jest stopniowe zwiększanie obligacji w portfelu inwestycyjnym. W Portu, podczas konfigurowania portfela, możesz włączyć opcję „Rozsądne obniżanie ryzyka w czasie”. Na ilustracji nr 6 możesz zobaczyć sposób, w jaki zaprojektowane jest obniżenie ryzyka w portfelu. Portfel na 20 lat z poziomem ryzyka 10. Przez osiem ostatnich lat inwestycji ryzyko obniżane będzie z poziomu dziesięć do poziomu pięć.

Ile zarobiły portfele Portu

Być może zastanawiasz się, ile zarobiły portfele Portu. Na ilustracji nr 5 znajdziesz wyniki portfeli „Na Miarę”, a aktualne wyniki znajdują się tutaj.  Pamiętaj jednak, że przeszłe wyniki nie gwarantują powtórzenia podobnych wyników w przyszłości. Na stronie publikowane są wyniki od 2013 roku oraz za krótkie – roczne, trzy oraz pięcioletnie okresy. Chce przez to powiedzieć, że jeżeli sprawdzisz wyniki po okresie dobrej koniunktury na rynku akcji, to mogą one zrobić na Tobie duże wrażenie, ale zawsze należy liczyć się z okresowym spadkiem wyceny.

Portfele tematyczne od Portu

Tak jak wspomniałem, oprócz portfela „Na Miarę” oraz „Crypto”, możesz wybrać również strategie „Tematyczne”. Czym są strategie tematyczne? To czternaście portfeli skupionych na konkretnym rynku pod kątem geograficznym (np. spółki amerykańskie), na wybranej klasie aktywów (np. złoto), na trendzie w gospodarce lub na wybranym faktorze (np. spółki dywidendowe). Przed inwestycją masz możliwość zajrzenia do wnętrza wybranego portfela, aby sprawdzić w co dokładnie inwestujesz. Jeżeli dobrze znasz i rozumiesz wybrany temat, to zdecydowanie rozsądniej będzie, jeśli potraktujesz go jako dodatek do głównego portfela, aniżeli samodzielny portfel.

Strategia tematyczna, w zależności od tematu jakiego dotyczy, może składać się z jednego lub z kilku ETF-ów. Przed inwestycją masz możliwość zajrzenia do każdego portfela, aby sprawdzić jego skład. Jeżeli uznasz to za stosowne, zawsze możesz podmienić lub dołożyć wybrany fundusz akcji lub ETF. Na ilustracji 8 możesz zobaczyć dwa przykłady strategii tematycznych „Liderzy dywidendowi” oraz „Sektory wzrostu”.

Samodzielna budowa portfela, czyli własne strategie

Portu daje Ci możliwość wykorzystania wszystkich dostępnych akcji i ETF-ów, z których samodzielnie zbudujesz swój własny portfel inwestycyjny. Wystarczy, że określisz procentową alokację aktywów w wybrany papier wartościowy oraz czy ma być wykonywany rebalancing portfela. To opcja dla osób doświadczonych, które dobrze wiedzą co robią.

Inwestowanie w kryptowaluty z robodoradcą

W chwili pisania tego artykułu, Portu jako jedyny robodoradca umożliwia inwestowanie w kryptowaluty za pomocą produktów indeksowych. Są to produkty, które śledzą cenę wybranej kryptowaluty lub indeksu kryptowalut. Nie są funduszami, gdyż nie spełniają wymogu dywersyfikacji, a tokeny krypto nie są instrumentami finansowymi. Dostępne produkty to ETP (Exchange Traded Product), ETN (Exchange Traded Note) oraz ETC (Exchange Traded Currency). Są to rozwiązania, które działają jak obligacje. Nie płacą odsetek, a ich cena odzwierciedla cenę wybranej kryptowaluty lub koszyka kryptowalut. Wspomniane produkty różnią się formą prawną oraz stopniem zabezpieczenia. Część z nich posiada zabezpieczenie w postaci portfela kryptowalut, natomiast niektóre (najczęściej ETN) tego zabezpieczenia nie posiadają. Dlatego, zanim zdecydujesz się na wybrane rozwiązanie, przeczytaj dokładnie kluczowe informacje dla inwestora (KID).

Zaletą produktów indeksowych na kryptowaluty jest to, że inwestujesz przez rynek regulowany. Emitenci podlegają ścisłym rygorom prawnym związanym z rynkiem kapitałowym. Jest także znacznie mniejsze ryzyko, że kryptowaluty zaginą, gdyż zwykle są przechowywane w portfelach odłączonych od Internetu.  Co więcej, możesz odnieść korzyści podatkowe. Zyski i straty na poszczególnych instrumentach kompensują się, więc rozliczasz podatki zbiorczo ze wszystkich papierów wartościowych jakie posiadasz. Produkty crypto nie są pozbawione wad. Nie ma tutaj mowy o anonimowym zakupie kryptowalut. Ponosisz także opłaty pobierane od aktywów, tak jak w tradycyjnym funduszu inwestycyjnym. Wymiar opłat (TER) na rynku krypto wynosi od 0,75% do nawet 2,5% rocznie, w zależności od produktu. Z czasem prawdopodobnie opłaty będą spadać.

W Portu, w kryptowaluty inwestuje się oddzielnie tzn. nie łączy się produktów krypto z innymi portfelami opartymi o ETF-y oraz akcje. Na ilustracji numer 9 znajdziesz aktualną ofertę produktów na kryptowaluty w Portu.

ETF-y, akcje oraz produkty indeksowe dostępne w Portu

Portu ma najszerszą na rynku ofertę instrumentów finansowych. Z jednej strony daje to szerokie możliwości inwestycyjne, ale z drugiej może nieznacznie paraliżować inwestora. Osobiście uważam, że osoby początkujące powinny skoncentrować się na portfelu „Na Miarę”. Do momentu, w którym Portu weszło na polski rynek, każdy z robodoradców oferował portfele zbudowane wyłącznie z kilku tradycyjnych funduszy ETF (zwykle 8-10 ETF-ów na rynek akcji i obligacji). Na dzień 17.01.2023 Portu posiada w swojej w ofercie:

– 60 funduszy ETF (akcje, obligacje, surowce, złoto, smartbeta);

– 49 światowych akcji znanych firm (Np. Tesla, Nvidia, Pfizer, Porsche, Amazon czy Bank of America);

– 8 produktów kryptowalutowych (Np. Bitcoin, Ethereum, Cardano czy koszyk kryptowalut).

Na uwagę zasługuje fakt, że dostępne instrumenty finansowe są nazwane i opisane w bardzo intuicyjny i przyjazny dla inwestora sposób. Co więcej, każdy instrument można szczegółowo przejrzeć i zobaczyć jaki konkretnie ETF kryje się za jego nazwą. Dostępny jest także dokument KIID zawierający kluczowe informacje dla inwestora (Ilustracja 11).

W swoich portfelach „Na Miarę” Portu oferuje ETF-y w wersji akumulacyjnej, czyli takie, które reinwestują zyski w postaci dywidend lub kuponów z obligacji. Jeżeli zdecydujesz się na portfele tematyczne lub na samodzielną budowę portfela, to pojawią się także ETF-y dystrybucyjne, które wypłacają dywidendy. Ma to znaczenie pod kątem podatkowym, co rozwinę w dalszej części artykułu.

Lista akcji, ETF-ów oraz produktów crypto w Portu

Tutaj znajdziesz pełną ofertę akcji oraz ETF-ów.

Natomiast tutaj jest aktualna oferta produktów indeksowych na kryptowaluty.

Ile kosztuje Portu?

Zacznijmy od wyjaśnienia systemu opłat. Gdy korzystasz z usług robodoradcy, ponosisz dwie opłaty. Pierwsza pobierana jest przez usługodawcę, a druga przez emitentów funduszy ETF, znajdujących się w portfelu.

Portu pobiera tylko jedną opłatę wyrażoną w procentach w skali roku. Zakres opłat wynosi od 0,25% w przypadku portfela dla dzieci do 1,69% rocznie w przypadku własnych strategii. Opłata roczna jest pobierana w trybie miesięcznym, czyli 1/12 opłaty jest pobierana co miesiąc od średniego salda na rachunku.

W ramach portu możesz posiadać kilka portfeli z własnymi strategiami. Wtedy zaczynają obowiązywać poniższe plany cenowe (Ilustracja 13).

Jeżeli w ramach portfela inwestujesz w ETF-y, to tak jak wspomniałem, fundusze oraz emitenci produktów crypto pobierają opłaty z aktywów zawarte już w ich wycenie. Wspomniane opłaty wyrażone są we współczynniku opłat całkowitych. (TER ang. Total Expanses Ratio). Więcej o opłatach znajdziesz tutaj.

Co jest zawarte w opłacie za prowadzenie portfela pobieranej przez Portu:

– opłaty transakcyjne;

– opłaty za przewalutowanie;

– opłaty za przechowywanie papierów wartościowych.

Portu nie pobiera opłat za wpłaty, wypłaty oraz prowadzenie konta

Zniżki na opłaty od 20% do 40%

Dla każdego planu strategii mogą być naliczone zniżki od 20% do 40%. Zniżkę otrzymasz, jeżeli zadeklarujesz wpłaty przez określony czas. Im dłużej, tym większa zniżka (Ilustracja 14).

Możesz pomyśleć, że przecież nie znasz przyszłości, w związku z czym ciężko tak zadeklarować, czy będziesz w stanie oszczędzać pięć, siedem, dziesięć czy piętnaście lat. To zrozumiałe, ale proponuję Ci, żebyś wyszedł z innego założenia. Jeżeli sprecyzujesz sobie jakiś konkretny cel długoterminowy, jak np. przyszła emerytura, to będziesz dokładnie wiedział, ile masz czasu na oszczędzanie. Jeżeli zadeklarujesz piętnastoletni okres inwestowania, a okaże się, że po siedmiu latach będziesz musiał wypłacić część lub nawet całość środków, to Portu odda Ci Twoje pieniądze, gdyż one nigdy nie są zablokowane. W takiej sytuacji, wszystkie brakujące opłaty zostaną pobrane przed wypłatą Twoich zasobów, a co za tym idzie, finalnie poniesiesz tylko standardowe należności. Dlatego właśnie uważam, że warto poświęcić trochę czasu i określić cel oraz horyzont inwestycyjny, by przy okazji zyskać, czyli skorzystać ze zniżek.

Jak należy rozumieć opłaty?

Portu posługuje się takimi pojęciami jak portfele i strategie. Początkowo może to być lekko niejasne, ale jak zaraz się przekonasz, opłaty nie są trudne do zrozumienia.

Przy wyborze portfela „Na miarę” lub „Crypto” opłata wyniesie 1%. Następnie, deklarując ilość lat wpłacania pieniędzy do Portu, maksymalnie obniżysz opłaty do 0,6%. Jak już wiesz, im dłużej, tym większa zniżka. To tyle jeżeli chodzi o opłaty w portfelach.

Teraz załóżmy, że decydujesz się na inwestycję zbudowaną samodzielnie. Portu nazywa je strategiami, podobnie jak strategie tematyczne. Jeżeli wybierzesz portfel, który składa się maksymalnie z pięciu instrumentów (ETF-ów lub akcji) to zapłacisz 0,79%. Jeżeli natomiast włączysz usługę rebalancingu, to opłata wzrośnie do 1,19%. W ramach tej opłaty zyskasz możliwość rozszerzenia portfela do trzydziestu pozycji. Jeżeli dodatkowo, dla wybranej strategii, zdecydujesz się inwestować długoterminowo i zadeklarujesz piętnastoletni okres wpłat, to otrzymasz 40% zniżki i opłata w przypadku 5 instrumentów finansowych spadnie do 0,47%, a w przypadku posiadania usługi rebalancingu, spadnie do 0,71% rocznie. Opłaty poznasz w trakcie konfiguracji portfela. Rzuć okiem na wcześniejszą ilustrację nr 9.

Tak jak widzisz, w ramach Portu, możesz posiadać kilka różnych portfeli lub strategii i każda z nich może być obciążona innym wymiarem opłat. W czasie konfiguracji portfela będziesz wiedział, ile wynosi opłata dla Portu. Co więcej, robodoradca wskaże Ci także jaki jest średni współczynnik kosztów całkowitych (TER), pobierany z aktywów funduszy ETF w portfelu.

Użytkownik planujący inwestowanie z Portu może pomyśleć, że ciężko będzie określić koszty prowadzenia inwestycji. Nic bardziej mylnego. Po przejściu ankiety określającej profil ryzyka, od razu przechodzi się do procesu budowy portfela. Tutaj decydujesz, czy ma być to portfel „Na Miarę”, czy wybierasz strategię tematyczną, czy może budujesz inwestycję samodzielnie.

Tak jak już wspomniałem, wymiar opłat dla danej strategii przestawiany jest w trakcie konfiguracji, więc będziesz mógł sam zdecydować, czy wybierasz prostotę, czy bardziej złożony portfel. Z jednej strony portfel zbudowany samodzielnie może mieć wyższe opłaty. Z drugiej możesz je zmniejszyć do 0,47% rocznie, jeżeli zadeklarujesz piętnastoletni okres inwestycji. Co więcej Portu umożliwia inwestowanie w ułamkowe części akcji oraz ETF-ów. Co to oznacza? Przy niewielkiej kwocie np. 500 zł możesz regularnie nabywać pakiet akcji oraz ETF-ów. W przypadku tradycyjnego brokera nie będzie to możliwe. Po pierwsze jedna akcja może kosztować więcej. Po drugie każda transakcja to koszt. Jeżeli broker pobiera minimalne opłaty to zakup jednej akcji czy ETF-a za kwotę 500 zł staje się nieopłacalny.

Proponuję postawić na prosty portfel, który z czasem przyniesie Ci najprawdopodobniej wyższą stopę zwrotu. Dlaczego tak uważam? Prosty portfel złożony z kilku ETF-ów jest bardzo dobrze zdywersyfikowany geograficznie, pod kątem klas aktywów, sektorów gospodarki oraz walut. W środku znajdziesz kilkaset lub nawet kilka tysięcy akcji oraz obligacji z całego świata. Jeżeli natomiast dokonasz własnych zmian, odejmiesz lub dodasz inne aktywa, to najpewniej wyjdziesz na tym gorzej. Tak wskazują przeróżne badania. Wyższe opłaty to niższa stopa zwrotu. Zbuduj zatem portfel z minimalnymi opłatami.

Portfel dla dzieci, czyli tani robodoradca

W porównaniu do innych robodoradców, Portu daje możliwość taniego inwestowania. Najtańsze usługi dotyczą zarządzania portfelem inwestycyjnym dla dziecka. Opłata pobierana od aktywów wynosi zaledwie 0,25% rocznie. To stawia Portu na pierwszym miejscu na świecie, w rankingu opłat za najtańsze usługi robodoradztwa. Z opłatami rzędu 0,2%-0,25% spotkamy się tylko za oceanem, gdzie rynek jest bardziej rozwinięty. Dostawcy usług mają tam znacznie większe aktywa pod zarządzaniem i mogą pozwolić sobie na niższe opłaty. Ograniczeniem portfela dla dzieci może stanowić roczny limit wpłat w wysokości 100 000 PLN, ale to dotyczy tylko bardzo zamożnych inwestorów. W ramach portfela dla dzieci można otworzyć tylko portfel „Na Miarę” w wersji tradycyjnej oraz ESG.

Jak otworzyć portfel dla dzieci? Podczas rejestracji decydujesz czy otwierasz portfel dla siebie, czy portfel dla dziecka (Ilustracja 15).

Jeżeli korzystasz z portfela dla dziecka, to obniżone opłaty obowiązują do osiemnastego roku życia dziecka. Po tym okresie zaczynają obowiązywać standardowe opłaty, zgodnie z wybranym portfelem. Jeżeli zdecydujesz się wypłacić środki przed 18-tym rokiem życia, to zostanie naliczona standardowa opłata, a więc zniżka jest tylko dla wytrwałych.

Czy Twoje pieniądze w Portu są bezpieczne

Jeżeli czytasz te słowa to prawdopodobnie zaciekawiła Cię oferta Portu. Pozostaje tylko naturalne pytanie czy wpłacone środki będą bezpieczne i nie znikną z niewyjaśnionych przyczyn. Jako klient Portu podlegasz pod system rekompensat państwa, w którym firma dostarczająca usługę robodoradztwa jest zarejestrowana i ma wydaną licencję na prowadzenie usług maklerskich. Portu podlega pod czeski system rekompensat do kwoty 20 000 EUR. Wspomniana kwota dotyczy gotówki na rachunku. Środki zgromadzone w papierach wartościowych (akcje, ETF, ETC, ETN, ETP) nie wchodzą w masę upadłościową usługodawcy i są oddzielone od jego aktywów. Pamiętaj, że Portu, a dokładnie firma Wood & Company, to licencjonowany dom maklerski, który podlega nadzorowi przez lokalny organ nadzoru (Czeski Bank Narodowy) i funkcjonuje zgodnie z restrykcyjnymi, dla usług finansowych, wymaganiami prawnymi. Papiery wartościowe w Twoim portfelu są przypisane wyłącznie do Ciebie i nie są pożyczane.

Co z rozliczeniem podatków z inwestowania wraz z Portu

WOOD & Company jest brokerem zagranicznym, co oznacza przymus rozliczania podatków na podstawie otrzymanego sprawozdania, które to z kolei będzie podstawą do złożenia PIT-38. Według informacji na stronie Portu otrzymane zestawienie będzie w zupełności wystarczające, aby wypełnić wszystkie konieczne pola w PIT-38. Ja rozumiem to tak, że dane w zestawieniu będą przygotowane zgodnie z polskim prawem podatkowym.

Jeżeli w wybranych portfelach znajdą się ETF-y oraz spółki dywidendowe, będziesz musiał rozliczyć w PIT podatek od zamkniętych transakcji oraz podatek od dywidendy. Jeżeli chcesz lepiej zrozumieć podatki w inwestowaniu w ETF-y, zapoznaj się z poniższym artykułem:

Jak unikać problemów w rozliczeniu podatków z ETF>>

Co wyróżnia Portu na tle innych robodoradców

Kiedy piszę te słowa polski inwestor ma do dyspozycji kilku robodoradców: Słowacki Finax, Belgijski Aion Bank czy ETFmatic, który co prawda został kupiony przez Aion Bank, ale dalej funkcjonuje jako niezależna usługa, z innym planem cenowym i innymi portfelami, niż te dostępne w ramach Aion Banku. Na temat samych różnić można by napisać oddzielny artykuł, ale kluczowe różnice są następujące.

Portu umożliwia inwestowanie dla dzieci za 0,25% rocznie. Nie jest to oferta dla każdego, ale mimo wszystko to najtańsza usługa robodoradztwa na rynku. Co prawda, Aion Bank pobiera 19,99 zł miesięcznie, ale dopiero po przekroczeniu kwoty 100 000 PLN na rachunku Aion wyjdzie na prowadzenie.

Portu jako jedyny spośród wymienionych robodoradców daje dostęp do ETF-ów na złoto, nieruchomości oraz surowce. Posiada także najszerszą ofertę funduszy ETF. Do tego jako jedyny robodoradca daje dostęp do akcji oraz produktów kryptowalutowych.

Inwestowanie w ETF-y ma sens, jeżeli tylko jest długoterminowe. Dlatego dużym plusem są zniżki za zadeklarowanie długiego okresu inwestowania. To opcja, na której możesz tylko zyskać, gdyż nawet przy zmianie zdania zapłacisz różnicę w stosunku do opłat standardowych.

Czy w takim razie Portu to najlepszy robodoradca? To zależy od indywidualnej sytuacji inwestora oraz tego jaki plan cenowy wybierze. Usługa robodoradztwa to portfele „Na Miarę”. Zakres opłat wynosi od 0,25% (Portfel dla dzieci) następnie 0,6% do 1% rocznie. Dlatego patrząc tylko pod kontem opłat może być bardzo tanim lub średnim robodoradcą.

Czy warto inwestować z Portu?

Po pierwsze, musisz sobie odpowiedzieć na najważniejsze pytanie. Czy czujesz się na siłach, aby samodzielne zbudować i zarządzać swoim portfelem inwestycyjnym? Jeżeli nie, to robodoradca może być dobrym wyborem, aby zacząć i oswoić się z inwestowaniem. Wybór usługi powinien być dopasowany do Twojej indywidualnej sytuacji finansowej. Bardzo ważny jest wpływ kosztów na wynik inwestycji. Nie wiesz jaką osiągniesz stopę zwrotu, ale wiesz jakie zapłacisz opłaty. Uważam, że oferta Portu czyni go bardzo atrakcyjnym robodoradcą. Zakres cenowy jest natomiast dość rozległy, od bardzo taniej do drogiej usługi. Krótko mówiąc, Portu jest warte uwagi, pod warunkiem, że wykorzystasz możliwie najtańsze portfele wraz z maksymalnymi zniżkami.

Przetestuj Portu bezpłatnie przez trzy miesiące

Chcesz zacząć inwestować lub sprawdzić Portu? Zarejestruj się klikając w poniższy link i otrzymasz trzy miesiące bez opłat za zarządzanie aktywami.

Zarejestruj się w Portu i inwestuj trzy miesiące bezpłatnie>>

Chciałbym abyś wiedział, że recenzja została napisana we współpracy z Portu. Niemniej jednak, wady czy ograniczenia usługi nie zostały pominięte, a ja nie dostaję wynagrodzenia, za Twoją rejestrację. W recenzji, znajdziesz wszystkie istotne informacje, niezbędne dla inwestora. Usługa nie jest dla każdego, ale jeżeli z niej skorzystasz to bardzo zależy mi na tym, abyś zrobił to w pełni świadomie.

Artykuł Portu – nowy wymiar robodoradztwa pochodzi z serwisu Akademia Finansów.

Temat jest o tyle ważny, że jeżeli znasz wybrany indeks to wiesz także w co inwestujesz (zakładam replikację fizyczną). Nagrałem film, z którego dowiesz się czym jest indeks giełdowy i poznasz osiem najważniejszych indeksów rynku akcji. Do każdego z indeksów dałem przykłady dwóch lub trzech w mojej ocenie wartych uwagi ETF-ów.

W nagraniu omówiłem osiem indeksów akcji: rynku amerykańskiego, krajów rozwiniętych (developed markets), rozwijających (emerging markets) oraz światowe indeksy rynku akcji. Są to:

• S&P 500
• Nasdaq 100
• MSCI ACWI Index
• MSCI World Index
• MSCI Emerging Markets Index
• FTSE All World Index
• FTSE Developed Index
• FTSE Emerging Index

Zapraszam do oglądania

Artykuł Podstawowe indeksy oraz ETF-y rynku akcji pochodzi z serwisu Akademia Finansów.

Budowa globalnego portfela inwestycyjnego złożonego z funduszy ETF może przysparzać o ból głowy. Tylko w Europie jest notowanych ponad dwa tysiące ETF-ów, które pozwalają inwestować na rynku akcji, obligacji, złota, nieruchomości, kryptowalut czy surowców. Do wyboru są fundusze na globalne indeksy akcji, na rynki rozwinięte oraz rozwijające, ETF-y tematyczne, lewarowane, odwrócone czy sektorowe.  Oprócz decyzji, które ETF-y powinny znaleźć się portfelu pozostaję decyzja jaki udział w portfelu ma zajmować wybrana klasa aktywów oraz jak zminimalizować opłaty i podatki, które w długim terminie mają znaczny wpływ na stopę zwrotu. 

 Jako początkujący inwestor być może zastanawiasz się również czy warto inwestować przez rachunek maklerski lub może pójść na „łatwiznę” i wykorzystać usługę robodoradztwa.
Obejrzyj poniższe nagranie a dowiesz się:

Artykuł Jak zbudować samodzielnie globalny portfel z funduszy ETF pochodzi z serwisu Akademia Finansów.

Bezpłatne konto maklerskie, robodoradca, najtańszy market funduszy i aplikacja bankowa w jednym. Tak w skrócie można przedstawić WealthSeed, czyli nową, polską aplikacje finansową, która wkracza na rynek.  Projekt został stworzony przez twórców mającego ponad dwadzieścia lat mBanku, który był pierwszym w pełni internetowym bankiem w Polsce. Teraz przyszedł czas na całkowicie nowe przedsięwzięcie kierowane przez Filipa Lachowskiego, które stawia na prostotę, niskie opłaty i szerokie możliwości inwestycyjne. Czy będzie to rewolucja w usługach finansowych? Czas pokaże. Projekt jeszcze się rozwija, ale już robi dobre wrażenie. Dlatego, jeżeli szukasz taniego rachunku inwestycyjnego z dostępem do kilku tysięcy światowych akcji i setek funduszy ETF, to zdecydowanie warto się zainteresować. Po przeczytaniu tego artykułu wyrobisz sobie swoją opinię.

Cztery w jednym, czyli broker, robodoradca, bank i market funduszy w jednej aplikacji

WealthSeed zintegrował, ale co ważne udoskonalił znane usługi finansowe. Na ofertę składają się:

• Bezprowizyjne usługi brokerskie z dostępem do globalnych akcji oraz ETF-ów;
• Usługa robodoradztwa oparta na funduszach inwestycyjnych BlackRock;
• Market funduszy inwestycyjnych od polskich oraz zagranicznych zarządzających;
• Konta bankowe z tanim przewalutowaniem i kartą wielowalutową.

Można pokusić się o porównanie, że aplikacja jest połączeniem taniego czy bezprowizyjnego rachunku maklerskiego takiego jak np. Degiro czy XTB z innymi fintechowymi aplikacjami. Usługa robodoradztwa będzie podobna do globalnych portfeli udostępnianych przez Finax, ETFmatic czy Aion Bank. Konta bankowe czy zarządzanie budżetem znamy z Revoluta, a tani market funduszy inwestycyjnych z mBanku, F-Trust czy KupFundusz. Dzięki takiemu sprytnemu połączeniu klient otrzymuje potężne narzędzie do zarządzania finansami, które być może będzie lepsze niż każda ze wspomnianych aplikacji z osobna. Na efekt końcowy trzeba jeszcze trochę poczekać, gdyż nie wszystkie elementy aplikacji są już dostępne.

Globalne akcje i ETF-y bez prowizji

Polski inwestor lubi dużo, tanio i dobrze, więc jest szansa, że usługa maklerska WealthSeed zadowoli bardzo szeroką grupę inwestorów. W ofercie jest dostęp do ponad 2500 światowych akcji i 450 ETF-ów z piętnastu rynków. Poprzez ETF-y możesz inwestować w światowe akcje, obligacje, nieruchomości, surowce czy metale szlachetne. Według mojej wiedzy, to najszersza oferta ETF na polskim rynku, która zdetronizuje krajowych liderów jakimi według mnie są mBank czy Bossa. W aplikacji dostępne są ETF-y od popularnych emitentów takich jak Vanguard, iShares, Xtrackers, Lyxor czy Amundi. Warto pamiętać, że każdy z brokerów przez ostatnie lata regularnie rozwija swoją ofertę, więc ilość ETF-ów w ofercie co jakiś czas się zmienia. Tutaj znajduje się pełna lista ETF-ów w ofercie Wealthseed:

Lista ETF w Wealthseed

Czytaj: ETF-y prosty przewodnik>>

Produkty indeksowe na kryptowaluty

Fani kryptowalut również znajdą tu coś dla siebie. W ofercie znajduje się bowiem szeroka oferta produktów ETP (Exchange Traded Product) na kryptowaluty, oferowanych przez uznanych emitentów (Zdjęcie 2). Są to regulowane prawnie produkty, które z punktu widzenia inwestora działają jak ETF-y i odzwierciedlają kurs wybranej kryptowaluty lub koszyka kryptowalut. Podobnie działają produkty indeksowe odzwierciedlające cenę złota czy poszczególnych surowców. Są zarejestrowane w Unii Europejskiej i dlatego nie mogą się nazywać ETF-ami, gdyż wynika to z uregulowań prawnych. Zgodnie z regulacjami europejskimi ETF musi między innymi inwestować jedynie w regulowane instrumenty finansowe, a fizyczne tokeny krypto formalnie nimi nie są. Co więcej fundusz powinien zdywersyfikować portfel, a jeśli produkt jest oparty o jeden token, to też nie spełnia tego warunku. 

Warto zwrócić uwagę na produkty, które pozwolą Ci zainwestować w indeks kryptowalut (np. 21Shares Crypto Basket Index ETP). Dzięki temu nie musisz zastanawiać się, która cyfrowa waluta będzie najlepsza w przyszłości. Słabe projekty opuszczą indeks, a nowe do niego wejdą. Wspomniany mechanizm samooczyszczania znasz być może z rynku ETF-ów.

Możesz się zastanawiać czy takie produkty są dostępne u polskich brokerów. W mBank oferta jest jeszcze uboga,
a Bossa oferuje tylko ETF na spółki powiązane z technologią blockchain. XTB natomiast nie posiada rozwiązań indeksowych na kryptowaluty, a jedynie produkty CFD.

Po co inwestować w krypto przez brokera? Jeżeli cenisz sobie bezpieczeństwo, to inwestycje przez rynek oraz produkty regulowane powinny być lepszym wyborem. Co więcej, ułatwisz sobie rozliczanie podatków, gdyż rozliczysz je wspólnie z pozostałymi transakcjami na rachunku inwestycyjnym.

Najwięcej funduszy multi-asset ETF

Czym są fundusze multi-asset? To globalny portfel inwestycyjny zamknięty w jednym funduszu ETF. Obok robodoradcy to najprostsza opcja, aby niskim kosztem inwestować w ETF-y. Zwykle inwestor, aby zbudować globalny zdywersyfikowany pasywny portfel inwestycyjny dąży do umieszczenia w portfelu różnych klas aktywów, które nie są mocno skorelowane (zachowują się w odmienny sposób względem siebie). Podstawowe klasy aktywów to akcje i obligacje. Akcje są motorem napędowym i generatorem zysków, a obligacje stabilizują wyniki inwestycji, aby zredukować poziom ryzyka. Pozostałe klasy aktywów to nieruchomości, metale szlachetne, czy surowce. Zamiast inwestować w poszczególne ETF-y wybiarasz jeden fundusz, który sam w sobie jest gotowym portfelem inwestycyjnym. W środku będzie znajdowało się kilka czy kilkanaście ETF-ów bądź kilka tysięcy akcji i obligacji. Dzięki temu oszczędzasz na kosztach transakcyjnych. Do najbardziej popularnych funduszy tego typu należy seria Vanguard Life Strategy, ale też są inne o znacznie dłuższej historii. Jeżeli interesują Cię ETF-y multi-asset to na dzień pisania artykułu w WealthSeed znajdziesz najwięcej ETF-ów tego typu spośród innych odmów maklerskich. Porównanie znajdziesz w poniższym filmie w 19-tej minucie.

Proste opłaty

Jak to? Pisałem o inwestowaniu bez prowizji, a teraz pojawiają się opłaty? Widzisz, nie ma usług finansowych bez opłat. Trzeba sobie tylko zadać pytanie, na czym i ewentualnie, kiedy dana instytucja zarabia. Cennik usług maklerskich WealthSeed jest prosty i wygląda następująco (Tabela 1):

WealthSeed nie pobierze opłat transakcyjnych na rynku zagranicznym za zakup, ani za sprzedaż akcji, czy ETF-ów, jeżeli wartość zlecenia będzie większa niż 750 EUR. Będzie to około 3450 zł, przy założonym kursie 4,60. W przeciwnym wypadku zostanie pobrane 2 EUR, co i tak porównując do polskich i zagranicznych brokerów wygląda bardzo dobrze.

Od grudnia 2022 r. oferta Wealthseed poszerzyła się o dostęp do Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Tutaj w porównaniu do polskich brokerów prowizje maklerskie są bardzo atrakcyjne. Każde zlecenie to koszt 0,1%, ale nie mniej niż 4 PLN.

W WealthSeed nie ma też opłat za prowadzenie rachunku, wpłaty i wypłaty z rachunku, wypłatę dywidendy oraz za dostęp do notowań.

W kwestii zwrotu opłat transakcyjnych, wnikliwy inwestor doczyta się w dokumentach, że pobiera się od niego 2 EUR, a następnie wspomniana opłata jest zwracana. Wszystko jest rozliczane na bieżąco, więc nie ma to większego znaczenia, ale dla formalności chciałbym, żebyś to wiedział.

Jest jeszcze druga opłata, za przechowanie aktywów zagranicznych w wysokości 0,05% rocznie. Będzie pobierana jak wartość zgromadzonych aktywów na rachunku przekroczy 100 000 EUR. Innymi słowy będziesz się mógł nią martwić jak wartość inwestycji przekroczy ok. 450 000 złotych. Jeżeli należysz do grupy mniej aktywnych lub tak jak ja, pasywnych inwestorów to taka konstrukcja opłat jest bardzo przyjazna. Natomiast w przypadku GPW opłatą za przechowanie aktywów możesz się martwić dopiero jak zgromadzone tam środki przekroczą milion złotych. Wtedy opłata wyniesie 0,001% na koniec kwartału.

Jeżeli planujesz dokonywać transakcji zagranicznych, to warto pamiętać o kosztach przewalutowania. Według źródła na stronie, firma komunikuje, że spread mają pięć razy mniejszy niż średnia z trzynastu komercyjnych banków w Polsce. W dniu przeprowadzenia badania, średnia wynosiła 6,94%, a w Wealth Seed 1,2%. Być może jest to konkurencyjny spread w przypadku kont bankowych, ale nie w przypadku rachunków maklerskich. Dlatego zawsze lepiej wyjdziesz na tym jak dokonasz bezpłatnej wpłaty w euro i przeznaczysz wpłacone środki na transakcje. W Wealthseed na dzień dzisiejszy wszystkie akcje oraz ETF-y notowane są w euro, a oni nie zrobią za Ciebie żadnego automatycznego przewalutowania. To by było na tyle w kwestii opłat i prowizji maklerskich. W razie potrzeby możesz przejrzeć tabelę opłat i prowizji tutaj.

Czy rachunek maklerski Wealth Seed się opłaca

Zastanawiasz się czy rachunek maklerski WealthSeed jest dla Ciebie? To zależy. Od czego? Od kwot jakie masz do dyspozycji, od częstotliwości transakcji, od tego czy zależy Ci na IKE/IKZE oraz czy chcesz posiadać rachunek u polskiego czy zagranicznego brokera.

Zrobiłem dla Ciebie kilka przykładowych symulacji (Tabela 2), czy mały ranking, abyś miał pogląd, na ile atrakcyjna jest oferta WealthSeed przy transakcjach na rynku zagranicznym. Rynek zagraniczny wybrałem celowo, gdyż tam z dużym prawdopodobieństwem będziesz dokonywał większości transakcji. Ponadto prowizje transakcyjne na wspomnianym rynku brokerzy mają największe. Kwoty inwestycji podałem w złotówkach przy założeniu kursu EUR/PLN na poziomie 4.6, a prowizję w euro. Przy regularnym inwestowaniu założyłem roczny okres inwestycji.

Tak jak widzisz WealthSeed wypada dobrze w porównaniu do konkurencji. W przypadku regularnego odkładania kwoty niższej niż 750 EUR będzie droższym rozwiązaniem niż XTB. Należy jednak pamiętać o ograniczeniach jakie ma XTB. Ma znacznie mniej ETF-ów w ofercie. Natomiast minimalna kwota, jaką można u nich inwestować bez prowizji, to 100 EUR/GBP/USD na transakcję.

Jak wygląda sytuacja w przypadku dużych graczy, kiedy kwota miesięcznego obrotu przekroczy 100 000 euro? XTB zaczyna pobierać prowizje w wysokości 0,2% (min. 10 EUR). Jeżeli rachunek przekroczy 500 tys. PLN, pojawia się dodatkowa opłata 0,15% za przechowanie aktywów. Pod kątem opłat, w przypadku znaczących kwot WealthSeed pokona XTB z kretesem.

Kiedy już pokazałem Ci kilka plusów, to zastanówmy się czego brakuje w powyższej usłudze. Na ten moment, nie można założyć konta maklerskiego w formie IKE oraz IKZE. Być może z czasem będzie taka możliwość. Nie da się złożyć formularza W8-BEN, więc inwestorzy dywidendowi inwestujący w spółki amerykańskie muszą się liczyć
z 30% podatkiem od dywidendy. Jeszcze do niedawna brak możliwości wypełnienia W8-BEN był standardem na naszym lokalnym rynku, ale ostatnio XTB i Bossa przetarli szlaki i umożliwili składanie wspomnianego formularza.

Warto również pamiętać, że wszystkie instrumenty zagraniczne dostępne przez WealthSeed notowane są w EUR. Dlatego też każdy ETF czy spółka będą dostępne tylko w tej walucie nawet jeśli notowane są w Nowym Jorku czy Londynie. 

Możesz się jeszcze zastanawiać co z rozliczeniem podatków? Firma, jako polski dom maklerski, jest zobowiązana do wystawienia PIT-8C. Dotyczył  on będzie zarówno transakcji na rynku polskim oraz co ważńe zagranicznym. Warto to podkreślić, gdyż zdarza się, że biuro maklerskie wystawia PIT-8C tylko w przypadku transakcji polskich (XTB). 

Czym jest GETTEX?

WealthSeed realizuje transakcje zagraniczne przez niemiecką platformę handlową Gettex, która działa w ramach giełdy Borse Munchen. Gettex składa się z rynku regulowanego oraz alternatywnego systemu obrotu (MFT). Mogą nawiązywać z nimi współpracę banki oraz firmy inwestycyjne. Z usług firmy korzystają znane w Polsce instytucje takie jak: ING, Goldman Sachs, BNP Paribas, LYNX Broker, HSBC czy Raiffeisen Bank. Gettex daje dostęp do rynku 26 000 papierów wartościowych, więc WealthSeed będzie mógł poszerzać swoją ofertę w przyszłości. Gettex umożliwia także handel w godzinach 8.00 – 22.00, więc nie będziesz już musiał kupować ETF-ów i akcji w czasie pracy . 

Być może usługa Cię zainteresowała i zastanawiasz się co z bezpieczeństwem środków. Temat omówiłem w dalszej części artykułu.

Robodoradca, czyli inwestowanie na autopilocie

Czym jest robodoradca? To usługa zautomatyzowanego inwestowania, która w WealthSeed nazywa się „Portfele zarządzane” i wkrótce będzie uruchomiona. Robodoradca wybierze oraz sprawdzi fundusze inwestycyjne za Ciebie. Następnie kupi poszczególne fundusze i będzie zarządzał portfelem w trakcie trwania inwestycji. Uważam, że taka forma inwestowania to dobry start dla początkujących inwestorów lub osób zajętych, które nie chcą poświęcać czasu na inwestowanie.

Na polskim rynku ostro działają robodoradcy, którzy zarządzają portfelem ETF tacy jak Finax czy Aion Bank. Być może słyszałeś też o ETFmatic, przez który możesz inwestować bezpośrednio lub wraz z Aion Bankiem. Portfele zarządzane to z jednej strony podobna usługa, gdyż po Twojej stronie leży wybór strategii. Następnie, robodoradca buduje portfel i zarządza nim, a Ty możesz podglądać wyniki i trzymać rękę na pulsie. Z drugiej strony, portfele nie będą zbudowane z ETF-ów, lecz z funduszy otwartych oferowanych przez BlackRock. Jest to największa na świecie firma zarządzająca aktywami. Oferuje także ETF-y pod marką iShares.

Dzisiaj znane już są koszty usługi, która ma wynosić 0,9% rocznie. Wspomniana kwota to całość opłat, uwzględniająca opłaty pobierane z aktywów funduszy, które powinny być na poziomie 0,35% – 0,4%, więc
w ramach 0,9% znajduje się opłata za rekomendację inwestycyjną I zarządzanie portfelem przez WealthSeed, oraz koszty pobierane przez indywidualne fundusze BlackRock, w tym koszt hedgingu funduszu do PLN. Czym się różni wyżej wspomniana konstrukcja opłat od konkurencji? Robodoradcy zwykle wskazują opłatę jaką pobierają dodatkowo bez uwzględnienia opłat pobieranych z aktywów funduszy. 

W ramach portfeli zarządzanych, będziesz mógł zbudować portfel z funduszy akcji oraz obligacji, czyli dwóch klas aktywów zazwyczaj dostępnych u robodoradców. Dzięki usłudze maklerskiej WealthSeed będziesz mógł oddzielnie zainwestować w inne klasy aktywów, takie jak złoto, nieruchomości (REIT-y) czy kryptowaluty.

Na ten moment to tyle, a po wprowadzeniu usługi i sprawdzeniu funduszy, będzie można jednoznacznie ocenić atrakcyjność oferty. Usługa Portfeli Zarządzanych ma być dostępna w trzecim kwartale 2022 r. Wtedy wrócimy do tematu i w tej sekcji znajdzie się pełny opis usługi.

Najtańszy market funduszy inwestycyjnych

Kolejna, trzecia usługa, to market funduszy inwestycyjnych. Usługa ta jest podobna do supermarketu funduszy inwestycyjnych mBanku, czy innych platform funduszowych takich jak F-Trust, Starfunds czy KupFundusz od analiz.pl. Na pierwszy rzut oka oferta WealthSeed jest bardzo zbliżona, jednakże jest tu pewien innowacyjny element.

W internetowych „sklepach z funduszami” standardem jest brak opłat za zakup i sprzedaż funduszu. Tu jest podobnie. Możesz się zastanawiać jak takie platformy funduszowe zarabiają. Fundusz inwestycyjny pobiera
z aktywów funduszu opłatę za zarządzanie. Standardowo, znaczna część takiej opłaty jest przekazywana dystrybutorowi funduszu. Może to być bank, firma doradztwa finansowego czy właściciel marketu z funduszami, którym też jest WealthSeed. Natomiast twórcy aplikacji podzielą się tym wynagrodzeniem z Tobą. Oznacza to nic innego, jak to, że część opłat za zarządzanie wróci do Ciebie. Sprawia to, że Market Funduszy od WealthSeed jest najtańszą platformą na rynku.

Kolejną innowacją będzie to, że w markecie uzyskasz dostęp do zagranicznych funduszy inwestycyjnych od wcześniej wspomnianej firmy BlackRock. Mam pewne zawodowe doświadczenie związane z dystrybucją funduszy inwestycyjnych i o ile w przypadku polskich Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych bez problemu można kupować jednostki uczestnictwa online, to w przypadku zagranicznych podmiotów nie było to takie proste. Zlecenia nabycia trzeba było składać drogą papierową, a czasem od drugiego zlecenia można było przejść na ścieżkę online. Tutaj jest inaczej, gdyż fundusze BlackRock będzie można kupować online, tak jak to na aplikację fintechową przystało.

Usługa już działa, ale jeszcze w ograniczonym zakresie. Dostępnych jest dopiero sześć funduszy inwestycyjnych,
a wkrótce pojawi się kolejnych sześćdziesiąt.

Otrzymasz zwrot części opłat za zarządzanie

Jak działa zwrot opłat za zarządzanie? Z jednej strony, WealthSeed pobiera opłatę za korzystanie z marketu.
Z drugiej, inwestor otrzymuje świadczenie pieniężne, które pokrywa nie tylko opłatę za usługę, ale nadwyżka powiększa konto inwestora. Jest to wspomniany zwrot opłaty za zarządzanie.

Na pierwszy rzut oka proces może wydawać się skomplikowany, gdyż w zależności od rodzaju funduszu pobierane są różne opłaty za usługę i inwestor otrzymuje świadczenie pieniężne w różnej wysokości. Wynosi ono 50%-70% opłaty za zarządzanie pobieranej przez TFI.

Nie może być prościej? Według mnie nie. Każdy rodzaj funduszu, czyli akcyjny, obligacyjny, mieszany czy alternatywny pobiera inne opłaty za zarządzanie. Do tego WelathSeed prawdopodobnie będzie miał różne umowy
z poszczególnymi TFI. Jedne instytucje będą płaciły 70% opłaty za zarządzanie, a inne być może 60%. Dlatego świadczenie pieniężne, które wróci do Ciebie nie może być jednoznacznie określone.

Teraz wszystko uprośćmy. Jeżeli zainwestujesz w fundusz inwestycyjny poza WelathSeed, to na pewno zapłacisz pełną opłatę za zarządzanie, którą fundusz podzieli się tylko z dystrybutorem.  Natomiast WealthSeed da Ci zwrot części opłat, a Ty będziesz zawsze na plus. Dla mnie to rewolucja na rynku funduszy.

Konta i karta wielowalutowa

W WealthSeed otrzymasz konto w euro, dolarze czy w złotówkach. Dzieje się to automatycznie od razu po rejestracji. W przyszłości, do konta będzie dostępna karta wielowalutowa. Mają też usługę wymiany walut po bieżącym kursie.

Przelewy w PLN są bezpłatne. Tak samo zagraniczne przelewy w EUR (system SEPA). Jeżeli będziesz chciał wykonać przelew w systemie SWIFT, to trzeba się liczyć z kosztem 28 zł. WealthSeed obecnie oferuje przelewy międzynarodowe w systemie SEPA oraz SWIFT jedynie w przypadku wycofywania środków inwestycyjnych przez klienta na własne konto za granicą.

WealthSeed czy to bezpieczne?

WealthSeed jest marką firmy Fair Place Finance S.A. Firma jest wpisana do rejestru dostawców usług płatniczych przez Komisję Nadzoru Finansowego pod numerem MIP101/2021. Posiada także zezwolenie na prowadzenie
działalności maklerskiej.

W przypadku rachunku maklerskiego, aktywa klientów, które są zainwestowane w akcje czy ETF-y, nie wchodzą
w masę upadłościową brokera. Oznacza to, że w przypadku mało prawdopodobnej sytuacji niewypłacalności domu maklerskiego, aktywa przepisuje się pod inne biuro maklerskie. Gotówka zgromadzona na rachunku będzie podlegała gwarancją banku BGK (Patrz: Nielimitowane gwarancje). Natomiast transakcje w toku podlegają polskiemu systemowi rekompensat, prowadzonemu przez KDPW. Warto wiedzieć, że formalnie system rekompensat KDPW pokrywa wszystkie aktywa klienta w domu maklerskim tzn. gotówkę, inwestycje oraz transakcje w toku.

W kwestii funduszy inwestycyjnych otwartych, w jakie możesz zainwestować przez Market Funduszy lub Portfele Zarządzane, Twoje środki nie wchodzą do masy upadłościowej instytucji zarządzających aktywami, gdyż trafiają na wydzielone rachunki. Wspomniane konta znajdują się u depozytariusza, czyli instytucji (bank lub dom maklerski) odpowiedzialnej za sprawdzanie wycen funduszu i działanie zgodnie z polityką inwestycyjną.

Nielimitowane gwarancje

Gotówka, którą przechowujesz w WealthSeed znajduje się w Banku Gospodarstwa Krajowego, gdzie nie ma standardowych gwarancji do 100 000 Eur, lecz skarb państwa odpowiada całym majątkiem za zgromadzone na rachunku środki. Dlatego pokusiłbym się o stwierdzenie, że pieniądze znajdujące się na rachunkach bankowych
w WealthSeed są bezpieczniejsze niż w typowym banku komercyjnym.

Platforma transakcyjna

Dostęp, do aplikacji mobilnej oraz platformy transakcyjnej na komputerze, uzyskasz po założeniu konta. Cały proces jest prosty. Rozpoczniesz go przez aplikację, zrobisz sobie zdjęcie, powiesz kilka słów do telefonu. Następnie zrobisz zdjęcie dowodu osobistego lub paszportu i gotowe.

Zarówno aplikacja jaki i platforma na komputerze są przyjemne i łatwe w użytkowaniu. Na ten moment można korzystać z usługi maklerskiej (akcje, ETF-y i produkty giełdowe na kryptoaktywa), pierwszych funduszy w markecie, kont w różnych walutach z powiązaną usługą przewalutowań i płatności. Obie platformy są proste i nie mają funkcjonalności analitycznych. Pozwalają jedynie złożyć zlecenia nabycia lub sprzedaży. Ja inwestuję długoterminowo, lubię prostotę, więc dla mnie wystarczy. Ty sam zdecyduj co jest najlepsze dla Ciebie.

Platforma Wealthseed od środka i zakup ETF-a

Jeżeli chcesz zobaczyć jak wygląda platforma transakcyjna WealthSeed od środka to obejrzyj poniższy film. Przy okazji zobaczysz jak prosto kupuje się fundusz ETF. Kliknij w link poniżej, a zostaniesz przeniesiony od razu do fragmentu z wizytą w aplikacji.

WealthSeed czy warto?

Nadszedł czas na podsumowanie recenzji. Pomysł połączenia konta maklerskiego, robodoradztwa, marketu funduszy i aplikacji bankowej jest zdecydowanie innowacyjnym rozwiązaniem na polskim rynku. Usługa maklerska już działa, a brak opłat transakcyjnych lub 2 EUR za transakcje na rachunku maklerskim sprawia, że WealthSeed może znaleźć się w czołówce wybieranych domów maklerskich. Oferta 2500 światowych akcji oraz ponad 450 ETF, w mojej ocenie znajdzie uznanie zarówno wśród aktywnych jak i pasywnych inwestorów. Co więcej, inwestorzy, którzy preferują aktywne fundusze inwestycyjne wkrótce będą mieli dostęp do najtańszego w kraju marketu funduszy z szeroką ofertą globalnych funduszy inwestycyjnych. Czas pokaże na ile WealthSeed podbije serca polskich inwestorów. Usługa jeszcze się rozwija, a ja zdecydowanie trzymam za nich kciuki.

Artykuł został napisany we współpracy z Wealthseed.

Artykuł WealthSeed – polska rewolucja w usługach inwestycyjnych pochodzi z serwisu Akademia Finansów.

Gdzie inwestować w ETF-y w ramach IKE oraz IKZE

Wychodzę za założenia, że trzeba sobie upraszczać życie, dlatego do zestawienia pasywnych rachunków wybrałem trzy domy maklerskie i jedno TFI. W Polsce jest wiele instytucji, które oferują IKE, IKZE w postaci rachunków maklerskich, ale tylko trzy z nich dają inwestorom dostęp do zagranicznych ETF-ów. Należą do nich:

W przypadku mBanku omówię dwa rodzaje rachunków eMakler dla klientów banku oraz rachunek prowadzony przez DM mBanku (mdm). Oferta ETF i opłaty są podobne, ale oba rachunki posiadają istotne różnice. Łącznie, inwestor ma do wyboru cztery rachunki IKE oraz trzy IKZE, gdyż Santander oferuje tylko jeden uprzywilejowany podatkowo rachunek w formie IKE.

Dlaczego zagraniczne ETF-y? Obecnie w Polsce, na warszawskim parkiecie notowanych jest garstka ETF-ów. Niewiele więcej niż w Namibii (poważnie ). Na szczęście, dzięki firmie o nazwie BetaETF, która tworzy polskie ETF-y na indeksy akcji i obligacji (początek 2022 r.), inwestor może inwestować na naszym lokalnym rynku oraz na rynku amerykańskim z zabezpieczeniem walutowym (ETF-y na indeksy S&P 500 i Nasdaq 100).

Faktem jest, że dostęp do giełd zagranicznych poszerza znacznie możliwości inwestycyjne. We Frankfurcie (Xetra) oraz Londynie (London Stock Exchange) notowanych jest kilkaset funduszy ETF. Można inwestować w ETF-y i produkty indeksowe (ETN, ETC) oparte o ceny złota, srebra, kryptowalut, nieruchomości (REIT-y) czy surowców. Co więcej, ETF-y zagraniczne są zwykle tańsze oraz bardziej płynne. Dostęp do giełd zagranicznych to także możliwość inwestowania w akcje notowane w Europie i w USA.  Jeżeli dzisiaj zakładasz, że wystarczą Ci ETF-y notowane na GPW, to w porządku. Jednak nigdy nie wiesz czy nie będziesz chciał w przyszłości budować portfela np. z zagranicznych ETF-ów czy akcji dywidendowych.

Dopiero poznajesz ETF-y? Przeczytaj: ETF-y prosty przewodnik>>

Gdzie inwestować w fundusze indeksowe w ramach IKE oraz IKZE

Do mojego zestawienia pasywnych rachunków uprzywilejowanych podatkowo trafiła platforma funduszy inPZU. Jako jedyna w Polsce oferuje ona dostęp do zestawu pasywnych funduszy indeksowych w ramach IKE, IKZE. Na rynku działają inne znane Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych (TFI), takie jak Nationale Nederlanden (NN) czy PKO, ale one oferują IKE, IKZE oparte głównie o aktywnie zarządzane fundusze inwestycyjne otwarte. Finalnie, do porównania trafiły cztery rachunki maklerskie i platforma funduszy pasywnych od inPZU (Ilustracja 1).

Oferta ETF w biurach maklerskich

Trzy wybrane domy maklerskie tj. mBank, Bossa i Santander mają, jak na polski rynek, imponującą ofertę ETF-ów. Każdy z nich oferuje dostęp zarówno do funduszy notowanych na GPW jak i do około 300 – 400 funduszy zagranicznych. Oferta ETF nieustannie się powiększa. Poniżej znajdują się listy funduszy:

Lista funduszy ETF w ofercie mBanku (mdm oraz emakler)>>

Lista funduszy ETF w ofercie DM BOŚ (Bossa)>>

Lista funduszy ETF w ofercie DM Santander>>

Jednym z najważniejszych kryteriów jakim powinieneś się kierować przy wyborze odpowiedniego brokera jest właśnie dostępność funduszy. Nie ma tu znaczenia ilość, a jedynie dostępność ETF-ów, w które konkretnie chciałbyś zainwestować. Wyjaśnię to na przykładzie. Jeżeli chcesz mieć w portfelu fundusz dający ekspozycję na światowy rynek akcji i obligacji w ramach jednego funduszu, to popularne są w tej kategorii fundusze Vanguard LifeStrategy. Po przejrzeniu powyższych list okazuje się, że dwa fundusze Vanguard LifeStrategy 80% i 60% Eqiuty znajdują się w mBanku. Bossa oferuje aż cztery, gdyż dodatkowo dostępne są jeszcze warianty 20% i 40% Equity. Natomiast w Santander na dzień pisana artykułu w ogóle nie są dostępne. Wniosek jest jeden. Zanim otworzysz rachunek, warto wiedzieć w co dokładnie chcesz zainwestować.

W które ETF-y inwestować w IKE oraz IKZE

Decyzja, jakie fundusze ETF powinny znaleźć się w portfelu IKE oraz IKZE, nie będzie łatwa. Uważam, że należy ograniczyć ilość funduszy w portfelu ze względu na minimalne opłaty transakcyjne. Limity wpłat na IKE oraz IKZE ograniczają wielkość transakcji. Od wielkości transakcji zależy natomiast opłata minimalna. Dlatego też warto zbudować portfel składający się z małej ilości ETF-ów. Dobrym pomysłem może być skorzystanie z wyżej wspomnianych produktów Vanguard LifeStrategy, które w ramach jednego funduszu dają ekspozycję na akcje oraz obligacje. Jeżeli chcesz się dowiedzieć więcej na temat budowy portfela inwestycyjnego zapraszam na webinar, który czasem organizuję. Rzuć także okiem na film.

Opłaty w maklerskich IKE oraz IKZE

Najważniejsze to opłaty transakcyjne, czyli te, które ponosisz za zakup i za sprzedaż. Wyglądają one następująco:

Opłaty przedstawione w Tabeli 1 dotyczą ETF-ów. Mogą się one różnić w zależności od inwestowania w obligacje oraz w amerykańskie spółki. W momencie pisania tych słów, Bossa w ramach IKE/IKZE oferuje promocję na opłatę minimalną, która ma być podobno przedłużona do końca 2022 r. Przed promocją wynosiła ona 7 EUR. Mimo, że opłaty nie zmieniają się często, to warto przed podjęciem ostatecznej decyzji zweryfikować je w tabeli opłat i prowizji u wybranego brokera.

Tak jak widać z powyższej Tabeli, opłaty w mBanku i Bossa są podobne. Szczególnie jeżeli chodzi o rynek zagraniczny. Jeżeli zdecydujesz się na inwestowanie w ETF-y, to w mojej ocenie właśnie na rynkach zagranicznych będziesz przeprowadzał najwięcej transakcji. Z drugiej strony, BetaETF wprowadza regularnie nowe ETF-y na GPW, więc kto wie co przyszłość pokaże. Uważam, że inwestowanie w ramach IKE na rynkach zagranicznych w Santanderze, zupełnie dyskwalifikuje tego brokera, ze względu na bardzo wysoką opłatę minimalną w kwocie 12 EUR. Nawet jeżeli będziesz chciał nabyć choćby tylko dwa ETF-y do portfela i wpłacisz środki do wysokości rocznego limitu, to zawsze zapłacisz wysoką opłatę minimalną.

Maklerskie IKE, IKZE nie dla każdego

Ze względu na opłaty minimalne przy transakcjach zagranicznych, maklerskie IKE oraz IKZE nie będzie opłacalne przy inwestowaniu niewielkich kwot. Aby zmniejszyć opłaty transakcyjne, w pierwszej kolejności inwestor powinien zebrać na rachunku kwotę kilku tysięcy złotych i dopiero wtedy dokonywać transakcji. Dlatego wpłaty w wysokości 100-200 złotych miesięcznie nie będą opłacalne przy inwestycjach na rynkach zagranicznych. Wtedy lepiej rozważyć ETF-y notowane na GPW (mniejsze opłaty minimalne) lub pasywne IKE/IKZE w formie funduszy indeksowych od PZU TFI (inPZU).

Trzecią, niedaleką przyszłościowo opcją, zaraz po ETF-ach na GPW lub inPZU, będzie robodoradca, który udostępni IKE. Został już stworzony projekt europejskiego IKE czyli OIPE – Ogólnoeuropejski Indywidualny Program Emerytalny (ang. PEPP – Pan-European Personal Pension Product). W ramach tego projektu, instytucje zagraniczne będą mogły uruchamiać IKE w Polsce. Robodoradca Finax prawdopodobnie będzie jedną z pierwszych instytucji w tym segmencie. Na razie czekamy.

Wróćmy do maklerskiego IKE/IKZE. W poniższym artykule możesz sprawdzić, kiedy opłata minimalna zrównuje się z opłatą wyrażoną w procentach. W mojej ocenie nie należy też popadać w skrajność, taką aby nigdy nie płacić opłaty minimalnej. Być może dokonanie kilku droższych transakcji i uśrednienie ceny zakupu będzie lepsze niż jedna większa transakcja. Opłata transakcyjna jest opłatą jednorazową i przy pasywnym podejściu do inwestowania oraz niewielkiej ilości ETF-ów w portfelu nie będzie miała dużego wpływu na wynik w długim terminie.

Czytaj: Algorytm: Wybierz rachunek maklerski do inwestowania w ETF-y>>

Pozostałe opłaty

Żadna z instytucji nie pobiera opłat, ani za otwarcie, ani za prowadzenie rachunku. Nie ma też opłat za brak aktywności, co przy inwestowaniu pasywnym ma znaczenie.

Opłaty za przechowanie aktywów

W przypadku mBanku i Bossa, do kwoty 500 000 zł, nie ma opłat za przechowywanie aktywów. Przekroczenie progu pół miliona złotych, w przypadku IKE/IKZE nie nastąpi przecież zbyt szybko, ze względu na roczne limity wpłat. Przez wiele lat nie będziesz więc musiał się martwić o dodatkowe opłaty. Co więcej, do tego czasu oferta rynkowa może ulec zmianie.

W przypadku Santandera i instrumentów zagranicznych, opłata za przechowanie występuje niezależnie od salda rachunku. Jeżeli instrumenty notowane są w USD, to koszt wynosi 0,12%+VAT rocznie. W przypadku EUR/CHF/GBP będzie to natomiast 0,24%+VAT w skali roku. Santander nie naliczy opłat, jeżeli miesięczna wartość obrotu liczona dla danej waluty osiągnie co najmniej 20% wartości instrumentów finansowych kwotowanych w danej walucie. Będzie to trudne do spełnienia w przypadku inwestowania pasywnego.

Zerwanie umowy w ciągu pierwszego roku oraz wypłata transferowa

W przypadku giełdowych IKE oraz IKZE pojawia się opłata za zerwanie umowy przed upływem roku od rozpoczęcia inwestycji. Rozwiązanie umowy może skutkować transferem środków do innej instytucji albo całkowitą wypłatą. Bossa oaz Santander pobiorą za to opłatę w wysokości 150 zł. Jeżeli przeniesione zostaną instrumenty finansowe, a nie tylko gotówka, to Bossa powinna pobrać w przypadku papierów wartościowych notowanych na GPW: 150 zł oraz 0,5% wartości rynkowej przenoszonych aktywów (minimum 25 PLN od instrumentu). W przypadku instrumentów zagranicznych, Bossa pobiera minimum 15 EUR od każdego instrumentu. Uważam, że tego typu opłatą nie ma się co przejmować. Jeżeli świadomie wybierzesz brokera, to przenoszenie rachunku lub rezygnacja z inwestowania w pierwszym roku są mało prawdopodobne. 

Przewalutowanie

Warto pamiętać o opłatach za przewalutowanie. W przypadku inwestowania w ETF-y oraz w papiery wartościowe notowane na zagranicznych giełdach, będziesz inwestował zwykle w dolarze, euro lub funcie brytyjskim. Broker pobierze opłaty za przewalutowanie. Jest to średni kurs Reutersa plus marża. W przypadku mBanku jest to 0,1%, Bossa dodaje ok. 1,5-2,5 gr (połowa spreadu) w zależności od waluty. Tutaj znajduje się tabela z kursami. Natomiast Santander przeliczy waluty wg własnej tabeli kursowej (Patrz sekcja „Jak to działa”), ale transakcja zostanie rozliczona po kursach po dwóch dniach od zlecenia.

Zarówno Bossa jak i mBank mają korzystne warunki przewalutowania. Santander wydaje się być natomiast nieznacznie droższy.

Waluty w portfelu

Teraz jest dobry moment, żebyś poznał różnice pomiędzy rachunkami, pod kątem walut obcych w portfelu. Na IKE/IKZE możesz zrobić wpłaty tylko w PLN. Natomiast we wszystkich rachunkach, z wyjątkiem eMaklera możesz operować w walutach obcych. Dzięki temu możesz zmniejszyć koszty przewalutowania. Wyjaśnijmy, jak to działa na przykładzie. Jeżeli posiadasz już ETF notowany w dolarze amerykańskim, to możesz go sprzedać i zachować dolary na rachunku. Następnie, możesz zainwestować w nowy ETF notowany w tej samej walucie, już bez przewalutowania.

Czy posiadanie kont walutowych w ramach IKE/IKZE kosztuje? Tylko Santander pobierze jednorazową opłatę 30 zł za konto w GBP i CHF. Pozostałe konta w USD czy EUR są bezpłatne.

Dostępne giełdy zagraniczne

Każdy z brokerów daje dostęp do rynków zagranicznych, ale różnią się one dostępnością go giełd. Zobacz poniższe zastawienie:

Najszerszą ofertę giełd ma Santander, następnie Bossa, a na końcu mBank. Jeżeli inwestujesz w ETF-y, to potrzebujesz dostępu do giełdy Xetra (Frankfurt) oraz do giełdy w Londynie (LSE). To dwie giełdy o największej dostępności ETF-ów notowanych w Europie. Dostęp do rynku amerykańskiego przyda Ci się wtedy, gdy będziesz chciał inwestować w tamtejsze spółki.

Niestety, inwestor zamieszkały w Europie, nie może inwestować na największym światowym rynku ETF-ów jakim są Stany Zjednoczone (USA), o ile nie jest inwestorem profesjonalnym. Wymogi oraz rozwiązanie jak to ograniczenie ominąć omówiłem w poniższych materiałach, jednakże jako posiadacz IKE/IKZE możesz o tym póki co zapomnieć. W obecnej sytuacji prawnej nigdy nie będzie możliwości inwestowania w ETF-y notowane w USA, gdyż nawet jako posiadacz uprzywilejowanego rachunku nie spełnisz wymogów klienta profesjonalnego. Limity wpłat skutecznie to ograniczają, bo przecież dość trudno będzie zebrać 500 000 euro.

Czytaj: Czy warto inwestować w amerykańskie ETF-y notowane w USA>>

Dom Maklerski mBanku vs eMakler

Czym różni się rachunek maklerski założony w biurze maklerskim mBanku od eMaklera?

Oferta funduszy ETF oraz opłaty w przypadku rachunku w formie IKE oraz IKZE są identyczne. W eMaklerze można operować tylko w PLN natomiast w mdm (Dom Maklerski mBanku) w innych walutach, co pozwala oszczędzać na kosztach przewalutowania. Jeżeli inwestujesz długoterminowo i pasywnie, to być może prawie w ogóle nie będziesz sprzedawał posiadanych funduszy, więc koszty przewalutowania mogą nie być tak istotne. Oba rachunki są obsługiwane przez Dom Maklerski mBanku, ale eMaklera może założyć tylko posiadacz konta bankowego w mBanku. Co więcej, obsługa klienta eMaklera przez infolinię bankową jest z moich doświadczeń raczej trudna. Lepiej dzwonić bezpośrednio do mdm, gdyż bank przekierowuje rozmowy.

Rachunek w domu maklerskim jest w pewnym sensie bardziej profesjonalną wersją eMaklera. Dla niektórych inwestorów przydatna będzie możliwość uruchomienia np. kroczącego „stoplossa”, której nie ma w eMaklerze.

Warto też wiedzieć, że jeżeli masz konto eMakler, to bezpłatnie możesz przenieść swoje środki do mdm.  Przerabiałem ten temat. Trwało to trochę i przez pewien czas, w trakcie przenoszenia środków nie miałem dostępu do rachunku. Dzisiaj niestety nie pamiętam dokładnie, ale mam wrażenie, że cały proces zajął około dwa tygodnie.

Które maklerskie IKE/IKZE jest najlepsze

Uważam, że najlepsze IKE/IKZE oferuje Bossa i Dom Maklerski mBanku. Kieruję się kosztami i ofertą funduszy ETF. Warunki cenowe są podobne. Bossa, jeżeli nie przedłuży promocji, będzie miała nieznacznie większe opłaty minimalne. Opłaty są bardzo ważne, ale kierowałbym się też ofertą dostępnych funduszy. Wcześniej dałem Ci przykład inwestowania w Vanguard LifeStrategy, więc już wiesz, że nie w każdym domu maklerskim znajdziesz ETF-y, w które będziesz chciał inwestować. Jeżeli inwestujesz też w akcje, to Bossa posiada dostęp do większej liczy parkietów.

Rachunku w Santander nie otworzyłbym jako IKE ze względu na opłaty minimalne 12 EUR. U tego brokera występuje także opłata za przechowanie aktywów zagranicznych niezależnie od salda. Jest to opłata pobierana w skali miesiąca, więc będzie podgryzać zgromadzone środki. W mBanku i Bossa opłata od aktywów występuje dopiero przy kwotach przekraczających 500 000 na rachunku.

Za małe limity wpłat?

Jeżeli jesteś w stanie inwestować rocznie większe kwoty niż dostępne limity IKE/IKZE lub chcesz mieć dostęp do ETF-ów notowanych w USA, to przyda Ci się standardowy rachunek maklerski. Warto wtedy rozważyć założenie rachunku zagranicznego, ze względu na niższe opłaty. Jeżeli zależy Ci na ETF-ach amerykańskich, które są najtańsze i najbardziej płynne, to przeanalizuj otwarcie rachunku w Exante lub DIF Broker. Tutaj możesz obejrzeć porównanie. Inne warte uwagi rachunki maklerskie możesz zobaczyć w tym artykule. Nie jest to ranking, ale algorytm, który pomoże Ci podjąć decyzję i wybrać najlepszego dla Ciebie brokera. W artykule znajdziesz też informacje o tym, które rachunki posiadam i dlaczego.

Pasywne IKE/IKZE w inPZU

Inwestowanie pasywne to nie tylko ETF-y, ale też fundusze indeksowe, które posiadają pewne przewagi nad ETF-ami. Wynikają one z tego, że fundusze indeksowe są funduszami inwestycyjnymi otwartymi, których jednostki uczestnictwa kupuje się łatwiej niż papiery wartościowe notowane na giełdzie. Kiedy inwestujesz w fundusze otwarte, nie potrzeba rachunku maklerskiego, więc inwestor zwykle nie ponosi żadnych opłat transakcyjnych za przewalutowanie ani innych kosztów związanych z rachunkiem. Krótko mówiąc, nabywanie oraz zbywanie funduszy w ramach inPZU jest bezpłatne, pod warunkiem, że samodzielnie założysz rachunek online (Kategoria jednostki R). Jeżeli natomiast zrobisz to poprzez dystrybutora, to będziesz miał inna kategorię jednostek (kategoria B) i mogą być pobrane opłaty manipulacyjne.  Nie ma żadnych opłat za prowadzenie rachunku. Wystarczy otworzyć rejestr funduszu, wpłacić środki i pieniądze zostaną zainwestowane zgodnie z wybraną alokacją. Rachunek założysz online, wiec jak masz pewną wiedzę, to dystrybutor nie jest Ci potrzebny.

Produkt w inPZU jest szczególnie atrakcyjny dla osób, które mogę sobie pozwolić na niewielkie wpłaty. Już 100 zł wystarczy, aby otworzyć IKE lub IKZE. Co więcej, przykładowo wpłata 300 zł miesięcznie pozwoli umieścić środki w trzech funduszach indeksowych i to bez żadnych opłat. Jeżeli natomiast inwestor chce dokonać tego przez rachunek maklerski, to koszty prowizji (za każdy zakup) będą wysokie. Dodatkowo, jedna jednostka ETF może kosztować np. kilkadziesiąt dolarów, co w efekcie pozwoli inwestorowi na zakup tylko jednego funduszu.

IKE/IKZE w domu maklerskim czy inPZU

Moja odpowiedź na to pytanie zapewne Cię nie zaskoczy. To zależy. Tak jak ustaliliśmy wcześniej, porównując do domu maklerskiego, w przypadku inPZU z całej tej finansowej układanki odpada pośrednik w postaci brokera, wraz z opłatami transakcyjnymi. Różnic jest jednak znacznie więcej. Przedstawiłem je w Tabeli nr 6. Jeżeli czytasz ten artykuł, ale rozważasz inwestowanie w inPZU poza IKE/IKZE, to weź pod uwagę, że w ramach funduszy otwartych, inPZU oferuje różne kategorie jednostek uczestnictwa. Różnią się one tym, czy jest dodatkowo pobierana opłata za nabycie 1% lub opłata za zbycie 2%. W przypadku IKE/IKZE te opłaty nie występują.

Kolejna różnicą jest oferta funduszy. W momencie pisania tego artykułu, inPZU oferuje czternaście funduszy indeksowych, a rachunek maklerski, mający dodatkowo dostęp do funduszy zagranicznych, posiada dostęp do ponad trzystu ETF-ów. Czy wystarczy kilkanaście? Uważam, że dla zdecydowanej większości inwestorów tak. W celu zbudowania pasywnego portfela inwestycyjnego wystarczy nawet jeden mocno zdywersyfikowany ETF (np. Vanguard LifeStrategy) lub fundusz indeksowy cyklu życia. Trzeba pamiętać, że w ramach funduszu, pod maską, znajduje się kilkaset lub kilka tysięcy akcji czy obligacji i dywersyfikacja jest zapewniona wewnątrz funduszu. Dlatego też więcej funduszy w portfelu nie musi oznaczać wyższej stopy zwrotu.

Co jest tańsze ETF-y czy fundusze indeksowe inPZU?

Opłaty pobierane od aktywów to bardzo ważna kwestia. W ramach IKE/IKZE inwestuje się długoterminowo. Być może będzie to dwadzieścia, trzydzieści, a może nawet czterdzieści lat. W tym okresie „niewinne” opłaty pobierane od aktywów podgryzają oszczędności, co może sprawić, że na na koniec inwestycji możesz mieć na rachunku nawet o kilkadziesiąt tysięcy złotych mniej. Wszystko zależy od wielkości wpłat, uzyskanej stopy zwrotu oraz od wysokości pobieranych opłat. W każdym razie, nie ulega wątpliwości, że opłaty pobierane od aktywów należy minimalizować.

InPZU podaje opłaty za zarządzanie w wysokości 0,5% rocznie. Istnieją inne wskaźniki opłat wyrażone jako OC, TER czy opłaty bieżące (szczegóły tutaj), które uwzględniają nie tylko opłaty za zarządzanie, ale też inne opłaty pobierane z aktywów funduszu. Dlatego też polecałbym sprawdzić opłaty bieżące w KID.

Teraz, jak porównany sobie dwa podobne fundusze, to co się okazuje. Fundusz akcji rynków rozwiniętych oparty o indeks MSCI World pobiera 0,78% od aktywów (opłaty bieżące), a ETF na ten sam indeks będzie pobierał od 0,12% do 0,5% (TER). Innymi słowy, jesteś w tanie znaleźć sześć razy tańszy ETF o ile Twój broker posiada go w ofercie. inPZU ma w ofercie także fundusze na mniej popularne indeksy. Dlatego nie zawsze możesz mieć możliwość znaleźć tańszy ETF u swojego brokera. Czy w takim razie ETF będzie lepszym wyborem? Niekoniecznie.

Kiedy inPZU będzie lepsze

W inPZU można wpłacać już od 100 zł miesięcznie. W przypadku ETF-ów zagranicznych minimalna prowizja w wysokości 19 zł (mBank, Bossa) stanowiłaby 19% wpłaconej kwoty. W przypadku tysiąca złotych to też nie jest mało, bo 1,9%. Dlatego też, jeżeli wygodne jest dla Ciebie miesięczne inwestowanie mniejszych kwot lub jesteś w stanie wpłacić względnie niewiele w ciągu roku to inPZU okazuje się być lepszym wyborem. Kiedy po pewnym czasie będziesz miał większe możliwości finansowe możesz dokonać transferu IKE/IKZE do domu maklerskiego i przejść na inwestowanie w ETF-y.

W przypadku funduszy inPZU stosowane jest zabezpieczenie walutowe. Jeżeli inwestuje się długoterminowo, to nie jest ono konieczne w ramach części akcyjnej, ale co więcej, brak zabezpieczenia ogranicza zmienność. Niestety, zabezpieczenie walutowe nie jest bezpłatne. Natomiast w przypadku funduszy obligacji, które powinny stabilizować portfel, oczekuje się mniejszej zmienności, więc zabezpieczenie walutowe staje się tu zaletą. Na dzień dzisiejszy nie znajdziesz ETF-ów na obligacje zagraniczne, które są zabezpieczone do PLN. Zostaje ETF od BetaETF na nasz lokalny indeks obligacji TBSP, który ma być wprowadzony na początku 2022 r.

Kolejną różnicą pomiędzy funduszami indeksowymi, a ETF-ami jest znajomość ceny zakupu lub sprzedaży. Wg mnie, przy inwestycji długoterminowej nie jest to krytyczny czynnik, ale zdecydowałem się o nim wspomnieć. W przypadku funduszy inwestycyjnych otwartych, po dwóch dniach roboczych od złożenia zlecenia dowiesz się po jakiej cenie udało się nabyć lub zbyć jednostki uczestnictwa. Natomiast w przypadku ETF możesz je nabyć lub sprzedać w ramach sesji giełdowej, po cenie nie większej lub nie mniejszej, jaką ustalisz w zleceniu z limitem. W ramach dostępu do giełd, albo będziesz miał bezpłatny wgląd do opóźnionych notowań, albo w przypadku rynków zagranicznych, nie będzie ich wcale. Opóźnioną piętnaście minut cenę wystarczy podejrzeć na serwisach finansowych (np. Bloomberg czy Google Finance). Niemniej jednak zlecenie z limitem pozwala kontrolować cenę zakupu czy sprzedaży.

Fundusze cyklu życia w inPZU

Ostatnim tematem są fundusze cyklu życia, będące częścią oferty inPZU (Seria funduszy inPZU Puls Życia). Są to fundusze, które dobiera się pod kątem wieku inwestora, a właściwie czasu jaki został mu do emerytury. Obecnie w ofercie jest ich pięć i po tym co doczytałem się w statucie mają charakter funduszu aktywnego, a nie pasywnego jak pozostałe fundusze w ofercie. Przejdźmy do przykładu. Starszy inwestor wybierze inPZU Puls Życia 2040, a młodszy inPZU Puls Życia 2060. Oba fundusze przewidują inną datę zakończenia inwestycji, przez co znacznie różnią się składem portfela inwestycyjnego. InPZU Puls Życia 2040 ma skład konserwatywny, w którym dominują obligacje, a inPZU Puls Życia 2060 agresywny, gdyż w nim przeważają akcje.

To nie koniec. Nazwa funduszu cyklu życia bierze się z tego, że wraz z upływem czasu fundusze te zmieniają alokację, a co za tym idzie, zmianie ulega też poziom ryzyka. Im inwestor jest starszy, tym z założenia powinien akceptować niższe ryzyko inwestycyjne. Dlatego też, wraz z upływem lat zmienia się struktura aktywów funduszu i rośnie cześć obligacyjna w portfelu. Każdy z funduszy zaczyna od pewnego poziomu wyjściowego i ma z założenia zakończyć jako portfel bardzo konserwatywny (Ilustracja 2).

Fundusze cyklu życia mogą być mylone z Vanguard LifeStrategy czy innymi ETF-ami mulit asset, które w swoim portfelu posiadają zarówno akcje jak i obligacje. Jest jednak między nimi zasadnicza różnica. ETF-y multi asset mają stałą, z góry założoną proporcję akcji i obligacji np. 80% lub 60% akcji. Natomiast fundusze cyklu życia zmieniają alokacje z czasem. Na ten moment, w ofercie polskich brokerów nie znajdziesz funduszy cyklu życia jako ETF. Nie słyszałem też, aby w ogóle występowały w postaci ETF-ów, co nie znaczy, że nie można takiej funkcjonalności wdrożyć. Robodoradca ETFmatic wprowadził usługę „risk gliding” dzięki, której alokacja portfela będzie zmieniać się w czasie, względem zadanych parametrów. Pisałem o tym tutaj.

W przypadku inPZU znacznie łatwiej zarządza się inwestycją. Można dowolnie ustalać kwoty wpłacane w poszczególny fundusz. ETF-y mają natomiast swoje wyceny i trzeba dokonać odpowiednich przeliczeń przy każdym zakupie. Co więcej, równoważenie portfela (rebalancing) będzie prostsze w inPZU.  Nie trzeba dokonywać przeliczeń i nie generuje to żadnych kosztów.

Moim zamiarem w tym artykule było pokazanie Ci pasywnych IKE i IKZE, które są warte uwagi. Przy okazji wyszła mi mini recenzja platformy inPZU. Niemniej jednak nie skupiałem się tutaj na wszystkich funkcjonalnościach czy dostępnych funduszach, ale na najważniejszych różnicach w porównaniu do inwestowania przez rachunek maklerski. Przed dokonaniem ostatecznej decyzji warto zapoznać się z regulaminem programu IKZE/IKE w inPZU.

Które pasywne IKE/IKZE wybrać

W mojej ocenie trzy główne czynniki, takie jak możliwości finansowe, posiadana wiedza i zaangażowanie decydują, czy powinieneś wybrać maklerskie IKE/IKZE czy produkt oparty o fundusze indeksowe w inPZU. Jeżeli ustalisz strategię inwestycyjną, to będziesz wiedział w ile funduszy planujesz inwestować i dlaczego. Znasz już wysokość prowizji w rachunkach maklerskich i jesteś w wstanie ocenić czy przy Twoich możliwościach finansowych maklerskie IKE/IKZE będzie opłacalne. Jeżeli nie, to wybór jest jasny. Pamiętaj też, że można dokonać transferu środków do innej instytucji, więc decyzja o wyborze produktu nie jest decyzją do końca życia. Inwestowanie w ETF-y, szczególnie te zagraniczne wymaga według mnie więcej wiedzy i zaangażowania niż inwestowanie w fundusze indeksowe. Nie zrozum mnie jednak źle. Każda inwestycja wymaga wiedzy i zaangażowania. Jednak w przypadku funduszy indeksowych proces składania zleceń i zarządzania inwestycją w trakcie jest prostszy. Niezbędna wiedza jest konieczna do tego, aby inwestować z sukcesem. Nawet prosty portfel inwestycyjny oparty tylko o jeden fundusz inwestycyjny może być dobrym wyborem, o ile jest to wybór świadomy.  Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na temat inwestowania pasywnego zapraszam Cię na mój webinar, który czasem organizuję. Zarejestrujesz się tutaj. Jestem ciekawy jakie IKE oraz IKZE wybrałeś oraz dlaczego. Napisz w komentarzu .

Artykuł Gdzie otworzyć pasywne IKE oraz IKZE pochodzi z serwisu Akademia Finansów.

Każdy temat można rozebrać na części pierwsze, co na pierwszy rzut oka wydaje się logiczne, ale czy trzeba znać zasadę działania silnika, aby jeździć samochodem? Brak wiedzy szkodzi, ale jej nadmiar może powodować pewnego rodzaju paraliż decyzyjny. Istnieje jednak pewien kompromis, złoty środek i tym wpisem go poszukamy. Artykuł jest dość obszerny i odwołuje się do wielu powiązanych ze sobą tematów oraz materiałów. Dlatego przygotowałem spis treści, który pomoże Ci odnaleźć interesujące treści.

Co to jest ETF (Exchange-traded fund) ?

Czy czytasz ten wpis, ponieważ słyszałeś, że ETF-y są dobre i warto się nimi zainteresować? To prawda, gdyż dają szerokie możliwości inwestycyjne przy niskich opłatach. Na ETF-y należy patrzeć jak na „opakowanie” na inne instrumenty finansowe. Dlaczego? ETF-y to fundusze inwestycyjne notowane na giełdzie. Zwykle mają charakter pasywny i pozwalają inwestować w indeksy akcji, obligacji, surowców czy nieruchomości. Odzwierciedlają także ceny walut, kryptowalut i metali szlachetnych takich jak złoto, srebro czy platyna. Istnieją indeksy na akcje czy obligacje globalne z poszczególnych kontynentów oraz krajów. Istnieją także indeksy tematyczne, które pozwalają inwestować w tematy inwestycyjne takie jak zdrowie, biotechnologia, samochody elektryczne, zielona energia. ETF-y pozwalają inwestować w różne klasy aktywów, co więcej, dają inwestorowi swobodę i elastyczność. Wystarczy dostęp do rachunku maklerskiego i dzięki ETF-om możesz inwestować na całym świecie. Na ilustracji 1 przedstawiono świat ETF-ów. Najwięcej aktywów na świecie jest zgromadzonych w ETF-ach akcyjnych. Na drugiej lokacie plasują się pasywne fundusze obligacyjne.

Miażdżący wpływ opłat

Możliwości inwestycyjne to jedno. Istnieją jeszcze inne, znaczące powody, dzięki którym ETF-y mają przewagę nad innymi inwestycjami. Pierwszy powód to opłaty. Najtańszy ETF na świecie pobiera 0,02% opłat od aktywów w skali roku (TER). Nie lubię pojęcia – opłata za zarządzanie – jakiego używa się w Polsce, gdyż w rzeczywistości z aktywów funduszu pobiera się inne opłaty, które uwzględnia TER (współczynnik kosztów całkowitych, ang. Total Expanses Ratio). Wspomniane 0,02% to sto razy mniej od maksymalnej stawki opłaty za zarządzanie, jaką w 2022 roku będą mogły pobierać fundusze akcyjne. ETF-y notowane na europejskich parkietach pobierają średnio około 0,2% w skali roku, co jest nadal dziesięć razy mniej. Czy opłatami należy się przejmować? Tak i to bardzo. W długim okresie mają one bowiem miażdżący wpływ na wynik inwestycji. Jeżeli wszystkie opłaty pobierane z aktywów funduszu będą wynosiły 2% rocznie to ich wpływ na wynik będzie wyglądał następująco:

10 lat inwestycji = 21,89%

20 lat inwestycji = 48,59%

30 lat inwestycji = 81,13%

Tutaj możesz zobaczyć przykład, jak 250 000 może zniknąć z rachunku inwestycyjnego, kiedy tylko 2% pobierane jest rocznie z aktywów funduszu.

Zarządzający, aby zarobić tyle co indeks w podanych wyżej okresach, musi zarobić odpowiednio więcej, aby wyrównać swój wynik z indeksem. Ciężko odrobić blisko 50%, prawda? Po co tak w ogóle zarządzający stara się pokonać indeks? Wyniki zarządzającego funduszem należy w pewien sposób ocenić. Porównuje się je do benchmarku, jakim jest indeks rynku, na którym działa fundusz. Jeżeli zarządzający zarabia więcej, bądź traci mniej niż indeks, jest uznawany za dobrego.

Statystyki są bezlitosne

Fakty są bezlitosne. W długim terminie większość zarządzających nie daje rady pokonać indeksu. Im dłuższy okres, tym gorzej wypadają. W okresie roku czy trzech dają sobie całkiem dobrze radę, ale w okresie dziesięciu lat inwestycji 90% z nich ma gorsze wyniki! Po co więc płacić za aktywne zarządzanie czy selekcję spółek? No właśnie, po co, skoro lepiej kupić ETF, który pobiera małe opłaty i osiąga stopę zwrotu z indeksu. Nie trzeba zastanawiać się nad tym, który fundusz będzie najkorzystniejszy w przyszłości. Nie musisz także wybierać poszczególnych spółek. Wystarczy kupić ETF na zdywersyfikowany, szeroki indeks akcji i zarobisz więcej niż 90% profesjonalistów. Takie działanie nie jest intuicyjne, ale szalenie skuteczne.

Skąd wspominane wyżej dane? Istnieje organizacja SPIVA, która bada skuteczność zarządzających. W raportach można z łatwością sprawdzić jak obecnie radzą sobie zarządzający aktywami na różnych rynkach. Na poniższej ilustracji (Ilustracja 2) możesz zobaczyć wyniki w okresie 1,3,5 lat. Wskazane wartości pokazują jaki procent zarządzających ma gorsze wyniki niż benchmark. Innymi słowy, przedstawiają rynek na którym inwestują.

Podsumowując, pierwszym powodem, przez który zarządzający funduszami nie dają rady pokonać indeksów, są opłaty, które w długim terminie mają drastyczny wpływ na wynik. Drobne 2% opłat średniorocznie zrobi Ci „miazgę” z rachunku, na którym oszczędzasz na emeryturę. Drugi powód, to błędne decyzje. Zarządzający funduszami zakładają pewne scenariusze rynkowe, pod które inwestują, ale niestety z większości z nich w długim terminie nic dobrego z tego nie wychodzi. Dlaczego? Bo nikt nie jest w stanie prognozować co wydarzy się w przyszłości. Istnieją oczywiście znakomici inwestorzy, u których mógłbyś zainwestować, ale nawet oni nie są w stanie przewidzieć jak będzie zachowywał się ich fundusz na przestrzeni czasu. Co więcej, aby rozpocząć z nimi jakąkolwiek współpracę, musisz posiadać kilkadziesiąt milionów dolarów. Dlatego właśnie najlepszym rozwiązaniem jest inwestowanie przez ETF. Żeby nie było jednak zbyt prosto, muszę dodać, że nie każdy ETF jest dobry. Zgłębimy ten temat nieco później.

Czym jest indeks

Inwestowanie w ETF-y i fundusze indeksowe nieodłącznie wiąże się z indeksami giełdowymi. W końcu ETF jest funduszem, który ma dostarczyć inwestorowi stopę zwrotu zbliżoną do tej z wybranego indeksu, który śledzi. Pytanie czym jest indeks. Indeks jest miarą cen i pokazuje kondycję wybranego rynku. Wyjaśnijmy to sobie na przykładzie rynku akcji.

Na GPW funkcjonuje indeks WIG20, który odzwierciedla ceny dwudziestu największych spółek notowanych na warszawskim parkiecie. Innymi słowy, wystarczy, że spojrzysz na indeks aby wiedzieć, czy ceny akcji z indeksu w wybranym okresie rosną czy spadają. Oprócz WIG20, na giełdzie znajdziesz inne indeksy, które skupiają się na wszystkich spółkach z giełdy (WIG), średnich (mWIG40), małych (sWIG80) czy określonych branżach (np. WIGtech). Istnieją różne metodologie opracowania indeksu. Spółka trafia do indeksu na podstawie szeregu wymagań. Jednym z najbardziej popularnych kryteriów, według których dobiera się spółki do indeksu jest kapitalizacja. W indeksie ważonym kapitalizacją, im spółka jest większa, tym ma większą wagę w indeksie. Na poniższej ilustracji (Ilustracja 3) możesz zobaczyć dziesięć największych spółek w indeksie WIG20.

Indeks cenowy oraz dochodowy

Kiedy inwestujesz w akcje, to zysk lub strata zależą od dwóch czynników. Od tego, jak wyceniana jest dana spółka oraz od poziomu dywidend jakie te spółki wypłacają. Ważne, żebyś wiedział, że istnieją dwa rodzaje indeksów. Indeksy cenowe, które pokazują tylko zmianę ceny spółek oraz indeksy dochodowe, które poza zamianą ceny spółek uwzględniają także wypłacone dywidendy.

Wyżej wspomniany WIG20 jest indeksem cenowym, a WIG20TR (TR – total return) indeksem dochodowym. Dlaczego chciałbym, żebyś o tym wiedział? Kiedy będziesz sprawdzał fundusz pasywny to warto upewnić się, że dąży do replikacji indeksu dochodowego, a nie cenowego. Możesz się zastanawiać czy różnice pomiędzy wynikami indeksu cenowego, a dochodowego będą znaczne. Oczywiście wszystko zależy od rynku. Indeks pięciuset największych spółek amerykańskich S&P500 na przestrzeni 100 lat zarobił 10,3% średniorocznie z czego dywidendy odpowiadały za 41% zysku. Na ilustracji nr 4. możesz zobaczyć jak znacznie rozjechały się wyniki indeksu S&P500 cenowego z indeksem dochodowym tylko na przestrzeni dziesięciu lat.

W poprzednich przykładach odniosłem się do krajowych indeksów akcji. Istnieją indeksy obejmujące nie tylko cały kraj, ale kontynent oraz indeksy globalne. Podział geograficzny to jedno. Znajdziesz również indeksy na poszczególne sektory gospodarki takie jak zdrowie, motoryzacja, czy energetyka. Następnie wspominane indeksy są replikowane przez ETF-y, w które można zainwestować. Na ilustracji nr 5. możesz zobaczyć jak wygląda globalny indeks akcji, który obejmuje swoim zasięgiem akcje krajów rozwiniętych, takich jak USA, Japonia czy Wielka Brytania oraz krajów rozwijających się, takich jak np. Chiny, Rosja czy Polska.

Gdzie szukać informacji o indeksach

Na rynku dostawców indeksów dominuje kilka firm. Należą do nich S&P Dow Jones Indices, MSCI, STOXX, FTSE Russell. Indeksy obligacyjne będą głównie od firm Bloomberg Barclays, a nieruchomościowe od organizacji EPRA/NAREIT. Na indeksach od wspomnianych dostawców oparta jest większość produktów indeksowych. Indeksy dostarczają także lokalne giełdy. W przypadku GPW funkcjonuje GPW Benchmark S.A., która udostępnia wcześniej wspominane indeksy dla naszego lokalnego rynku.

Większość z wymienionych podmiotów publicznie dostarcza informacje na temat popularnych indeksów. Na stronach dostawców indeksów znajdziesz opisy indeksu, często w postaci dwu-trzy stronicowej karty indeksu, żebyś mógł zorientować się co dokładnie znajduje się w indeksie. Jeżeli nie ma karty indeksu to czasem informacje są zamieszczane na stronie firmowej.

Niestety zdarza się sytuacja, że informacje o indeksie nie są bezpłatnie dostępne. W takiej sytuacji możesz przeanalizować dokumenty funduszu, by sprawdzić w co dokładnie taki fundusz inwestuje. Jeżeli fundusz pasywny stosuje replikację fizyczną, to jego portfel będzie w zależności od rodzaju replikacji w pewnym stopniu odzwierciadlał skład indeksu.

Czym jest replikacja

Tak jak sobie już powiedzieliśmy, ETF ma dostarczyć Ci stopę zwrotu z wybranego indeksu. Robi to na dwa sposoby. Pierwsza metoda to replikacja fizyczna. W ramach tej replikacji wyróżniamy replikację pełną (ang. full replication). Fundusz kupuje do portfela wszystkie spółki z indeksu, dokładnie w takich proporcjach, w jakich są one w indeksie. Jeżeli zmienia się skład indeksu, to fundusz dokupi, bądź sprzeda akcje tak, aby skład portfela się zgadzał.

Istnieje jeszcze replikacja fizyczna, w której zarządzający nie kupuje wszystkich spółek z indeksu, ale tylko te największe, najbardziej płynne, które mają najbardziej znaczący wpływ na zmianę indeksu (ang. sampling). Zdarza się też, że zarządzający dobiera najbardziej reprezentatywną próbę akcji, których zachowania będą zbliżone do zachowania indeksu (ang. optimized sampling). Wspomniane metody stosuje się przy szerokich indeksach akcji i obligacji, kiedy w skład indeksu wchodzi kilka tysięcy papierów wartościowych, a niektóre mają niską płynność. Nie ma sensu kupować wszystkich do portfela, a tylko te najważniejsze.

Kolejna metoda replikacji to metoda syntetyczna (ang. synthetic). W tym przypadku, w portfelu funduszu mogą znajdować się zupełnie inne papiery niż w indeksie. Do tej metody replikacji zwykle wykorzystuje się kontrakt swap. Polega to na tym, że fundusz zawiera umowę z bankiem inwestycyjnym o dostarczenie stopy zwrotu z wybranego indeksu. Jeżeli aktywa funduszu będą miały stopę zwrotu większą niż indeks, to bank inwestycyjny na tym zarobi, jeżeli mniejszą, to bank będzie zmuszony dopłacić do aktywów funduszu. W metodzie replikacji syntetycznej wykorzystuje się także kontrakty terminowe na wybraną klasę aktywów. Mam to miejsce w sytuacji, kiedy nie da się replikować w sposób fizyczny. Dotyczy to w szczególności rynku surowców (ang. commodities). Fundusz nie będzie przetrzymywał beczek ropy, czy worków z kawą, więc replikuje zachowanie indeksu, czy ceny aktywa, przez replikację syntetyczną. Informacje o sposobie replikacji znajdziesz w dokumentach funduszu. Poniżej przykład naszego lokalnego ETF-a, z replikacją syntetyczną (Ilustracja 6).

Większość ETF-ów na świecie jest replikowana fizycznie, ponieważ jest to replikacja, którą znacznie łatwiej zrozumieć. Jest ona również powszechnie uważana za bezpieczniejszą, gdyż w przypadku replikacji syntetycznej (z wykorzystaniem swap) pojawia się kontrpartner transakcji, który może teoretycznie nie wywiązać się z umowy. Z drugiej strony, takie prawdopodobieństwo jest bardzo niskie. Czy warto zatem w ogóle interesować się replikacją syntetyczną? Czasem zwyczajnie nie będzie wyjścia, gdy taki rodzaj replikacji umożliwi jedyny dostęp do niektórych rynków. Jest to replikacja, która również ma swoje plusy. Może być tak, że dokładność odwzorowania indeksu będzie większa niż w przypadku replikacji fizycznej. Zależy to od rynku, na którym działa fundusz. Replikacja syntetyczna ma jeszcze zalety podatkowe. Fundusz zarejestrowany w Irlandii czy w Polsce (BetaETF), który inwestuje w spółki amerykańskie zapłaci 15% podatku od dywidendy. Innymi słowy Twoje zyski będą o ten podatek pomniejszone. Natomiast ETF syntetyczny może replikować indeks, który nie uwzględnia tego podatku, a Ty zarobisz w takiej sytuacji więcej.

Najwięksi emitenci ETF

Warto inwestować pasywnie we współpracy z firmami, które mają w tej materii największe doświadczenie oraz udział w rynku. Liderami są firmy amerykańskie takie jak największa zarządzająca aktywami na świecie firma BlackRock. Oferuje ona ETF-y pod marką iShares. Kolejny, drugi co do wielkości – Vanguard został założony przez Jacka C. Bogle – twórcę pierwszego na świecie funduszu indeksowego. Warto zwrócić uwagę także na ETF-y Invesco czy State Street (SPDR). Firmy te zarządzają największym ETF-em na świecie na indeks S&P500. W Europie również mamy prężnie działających emitentów. Oprócz wcześniej wspomnianych, największy udział w rynku mają DWS (X-trackers), Lyxor, UBS oraz Amudni. Na ilustracji 7 znajduje się lista największych emitentów działających w regionie EMEA (Europa, Bliski Wchód i Afryka).

Nie możemy zapomnieć o naszym lokalnym rynku. Na dzień dzisiejszy mamy w Polsce jednego emitenta funduszy ETF. Jest to Agio TFI, które we współpracy z firmą Beta Securities udostępnia ETF-y pod marką BetaETF. Unikalną cechą tych funduszy jest to, że replikują indeksy z GPW, a w przypadku ETF-ów na rynki zagraniczne zabezpieczają ryzyko walutowe. Patrząc z punktu widzenia prawa, fundusze od BetaETF to nie ETF-y, ale portfelowe fundusze inwestycyjne zamknięte (FIZ), których certyfikaty są notowane na GPW. Z punktu widzenia użytkownika, działają natomiast jak ETF-y. Emitent musiał zwyczajnie dopasować się do polskiego prawa, które nie jest dostosowane do rynku ETF.

Jak odczytać nazwę ETF

Każdy z funduszy ETF ma swoją nazwę, która składa się z konkretnych elementów. Omówmy najbardziej typowy przykład, czyli ETF na rynek amerykański, który jest notowany w Europie: Vanguard S&P500 UCITS ETF (Ilustracja 8).

1. VANGUARD – to nazwa emitenta, czyli firmy, która stworzyła dany fundusz ETF.

2. S&P500 – to nazwa indeksu jaki replikuje fundusz.

3. UCITS – oznacza, że fundusz spełnia wymagania dyrektywy europejskiej odnośnie produktów zbiorowego inwestowania. Dla inwestora znaczy to tyle, że fundusz jest notowany w Europie i masz szansę, że będzie dostępny u polskiego brokera. Jeżeli w nazwie ETF-u brakuje tego zapisu, to znaczy, że fundusz może być notowany gdziekolwiek poza Europą. Jeżeli spotkasz Vanguard S&P500 ETF, to najczęściej będzie on notowany na amerykańskich parkietach.

4. USD – w tym przypadku to waluta bazowa funduszu, czyli taka w której rozliczane są wszystkie transakcje i w której prowadzona jest księgowość funduszu. Fundusz może być notowany w Euro, Funcie brytyjskim czy Dolarze amerykańskim. Informacja o walucie pojawi się zwykle w dokumentach funduszu, a nie w nazwie marketingowej.

5. ACC – zdarza się, że fundusz notowany w Europie ma jeszcze dopisane ACC lub DIST. ACC oznacza, że fundusz reinwestuje zyski, a DIST, że wypłaca je regularnie inwestorowi. Jeżeli fundusz jest notowany w USA, nie będzie takiej informacji, gdyż tam nie występują ETF-y akumulujące zysk, ale tylko i wyłącznie dywidendowe.

Jeżeli jesteś inwestorem, który posiada względnie duży majątek i chce otrzymywać regularny pasywny dochód z odsetek, to ETF-y są doskonałym narzędziem do budowy zdywersyfikowanego portfela dywidendowego. Dywidendy wypłacają nie tylko ETF-y akcyjne, ale także fundusze obligacyjne oraz fundusze oparte o inne klasy aktywów. Fundusze dywidendowe wypłacają dywidendy co miesiąc, kwartalnie lub raz na pół roku. Informacja o częstotliwości wypłat znajduje się zawsze w dokumentach funduszu.

Już pewnie zauważyłeś, że cały czas przewijają się pewne pojęcia związane z inwestowaniem w ETF-y. Obejrzyj poniższy film, a wszystko ułoży Ci się w logiczną całość.

Podział funduszy ETF

Branża finansowa jest bardzo kreatywna, dlatego ciągle powstają nowe wymyślne produkty, które mają dać inwestorom nadzieję na większe zyski. W świecie ETF-ów nawet istnieje taka fraza “There is an ETF for that” co należy rozumieć, że jest ETF na wszystko w co można zainwestować na giełdzie. Dużo w tym prawdy i jeżeli jakiś temat jest modny to od razu powstają ETF-y, które umożliwią Ci inwestycję. Podziałów ETF-ów można dokonać na wiele sposób, ale moim celem jest uproszczenie Ci życia, więc skupię się na najważniejszych.

Tradycyjne ETF-y

ETF-y faktorowe

Wielokrotnie już powtarzałem słowa, że skuteczne inwestowanie powinno być nudne. Powinno, jednak aby takie nie było, branża finansowa celowo wymyśliła inne wyrafinowane produkty. Jednym z nich jest ETF typu Smart Beta zwany także funduszem faktorowym (od ang. factor – czynnik). Większość indeksów opiera się na kapitalizacji rynkowej. Im spółka jest większa tym ma większy udział w indeksie. W produktach Smart Beta jest jednak inaczej. ETF replikuje indeks, który jest modyfikacją oryginalnego indeksu. W skład zmienionego indeksu wchodzą wyselekcjonowane spółki, na podstawie określonych parametrów tzw. faktorów. Mogą to być spółki, które wypłacają najwyższe dywidendy (np. dywidendowi arystokraci), charakteryzują się lepszymi wskaźnikami analitycznymi czy zmieniają się wagi spółek w indeksie. Do popularnych faktów należą też współczynniki momentum czy quality. Innymi słowy te “lepsze” ETF-y mają dać Ci zarobić więcej. Czy w nie inwestować? Można, o ile doskonale rozumiesz, jak działa taki ETF. W przeciwnym razie lepiej skupić się na klasycznym produkcie i nie dać się omamić możliwością większych zysków. Warto pamiętać, że ETF-y faktorowe z założenia mają być lepsze od tradycyjnych, więc istnieje pewne niebezpieczeństwo, że firma tworząca indeksy dobrała spółki wg kryteriów, które po przeanalizowaniu przeszłości pokazały lepszy wynik.

Inverse ETF

Kolejny rodzaj ETF-ów to odwrócone ETF-y (ang. inverse, short  ETF). Mają dać szanse zarabiać na spadkach. W pewnym uproszczeniu – jeżeli dany indeks spada 10% to Ty inwestując w taki ETF masz zarobić 10%, a w przypadku wzrostów odwrotnie. Super prawda? Jeżeli tylko przewidzisz spadki, to nic tylko wchodzić. Niestety to bzdura. Bardzo ciężko prognozować spadki, a granie na spadki, jeżeli nie jesteś profesjonalnym inwestorem, raczej skończy się dla Ciebie tragicznie. To są także produkty, które należy dobrze rozumieć, gdyż oparte są o kontrakty terminowe. Jeżeli kusi Cię, aby wykorzystać okazję i zarobić na spadkach to lepiej uzbroić się w cierpliwość i dokupić ETF akcyjny kiedy będzie tanio. To rozsądna i bezpieczniejsza strategia.

Leverage ETF

Istnieją także ETF-y z dźwignią (ang. Leverage). Co to takiego? Jeżeli dany indeks rośnie, przykładowo o dziesięć procent to ETF z podwójną dźwignią da Ci zarobić mniej więcej dwa razy tyle. Jeżeli będą spadki, to tracisz również dwa razy tyle. Istnieją ETF-y nawet z poczwórną dźwignią. Warto też wiedzieć, że w przypadku dźwigni funkcjonuje coś takiego jak procent składany, więc zyski i straty mogą być znaczące już w niedługim okresie. ETF-y tego typu to kolejne narzędzie do spekulacji dla świadomych inwestorów. Zanim zainwestujesz powinieneś bardzo dokładnie zapoznać się z zasadą działania takiego produktu. Tego typu ETF-y pozwolą Ci stracić najszybciej ;-).

ETF-y aktywnie zarządzane

Nie wszystkie ETF-y są pasywne. ETF jest funduszem notowanym na giełdzie, a inwestowanie w niego słusznie kojarzy się z inwestowaniem pasywnym. Jednak oprócz funduszy pasywnych istnieją również mniej popularne ETF-y inwestujące aktywnie. Na amerykańskich parkietach notowanych jest obecnie sto sześćdziesiąt funduszy aktywnych. Jeżeli interesuje Cię ten temat popatrz na fundusze ARK. ETF-y aktywne nie są tanie i są to fundusze aktywnie zarządzane, którymi można handlować na giełdzie. Innymi słowy fundusze aktywne podczepiają się pod trend związany z ETF-ami…

Nie wszystkie fundusze aktywne są złe. Vanguard LifeStrategy wg mnie jest pewną hybrydą. To fundusz funduszy. W środku znajdują się typowe fundusze pasywne oparte o indeksy akcji i obligacji. Procentowa alokacja w poszczególne fundusze w środku ma natomiast charakter aktywny, gdyż o tym decyduje zarządzający.

Tematyczne ETF-y

Kolejna grupa ETF-ów to fundusze tematyczne. Replikują indeksy, które w swoim składzie posiadają pewne wyselekcjonowane spółki związane z konkretną branżą. Mogą to być spółki związane z walką z pandemią, branżą motoryzacyjną, bateriami, oprogramowaniem czy gamingiem. Tematów jest mnóstwo. Miej pewność, że jak jakiś temat będzie na fali np. samochody elektryczne, fotowoltaika czy oprogramowanie działające w chmurze to z łatwością znajdziesz ETF, który pozwala w taki temat inwestować. Zwykle spółki, które wchodzą do replikowanego indeksu już są modne i wyceniane bardzo wysoko. Jeżeli dobrze znasz branżę to pewnie warto zainteresować się tematem. Jeżeli natomiast swoja decyzję inwestycyjną opierasz tylko na popularnych opiniach i trendach, to inwestycja w wybrany temat do niczego dobrego nie doprowadzi. Najprostsza zasada w inwestowaniu jest taka, żeby kupować tanie aktywa, więc jeżeli chcesz inwestować w specyficzne tematy inwestycyjne to szukaj takich, które nie są jeszcze modne lub które przeżywają kryzys.

Jak działa ETF

Działanie ETF wyjaśnię na przykładzie ETF-u akcyjnego. Inwestor, gdy kupuje ETF, to przekazuje gotówkę na zakup. Gotówka zamieniana jest na koszyk akcji przez autoryzowanego uczestnika (AP, ang. authorized partcipant). Następnie AP przekazuje koszyk akcji do dostawcy ETF-u, czyli emitenta. Emitent tworzy certyfikaty inwestycyjne, które przekazuje do AP. Następnie AP przekazuje certyfikaty inwestorowi. Tak wygląda proces kreacji certyfikatu (ang. creation of shares). Jeżeli inwestor chce sprzedać posiadany certyfikat, to AP przekazuje certyfikaty do funduszu. Następnie, w zamian otrzymuje koszyk akcji. Posiadane akcje sprzedaje i zamienna na gotówkę, która zostaje przekazana inwestorowi. W tym przypadku mówimy o procesie umorzenia tytułu uczestnictwa (ang. redemption of shares).  Rolą autoryzowanego uczestnika jest zapewnienie płynności, tak żebyś mógł w każdej chwili kupić i sprzedać posiadane certyfikaty. Dba on także, żeby cena jednostki nie “odrywała” się od ceny koszyka akcji, który dany fundusz reprezentuje. Teraz powinno przyjść Ci do głowy pytanie, co w tym układzie robi giełda. Na giełdzie notowane są spółki, które są kupowane i sprzedawane w celu kreacji i umarzania jednostek funduszu. Co więcej, notowane są tam też certyfikaty inwestycyjne ETF. Jako inwestor możesz kupić i sprzedać istniejące certyfikaty.

Działa jak ETF, ale nim nie jest…

Oprócz ETF-ów spotkasz się jeszcze z innymi produktami, które śledzą ceny wybranych aktywów, ale mają zupełnie inne nazwy. Spotkasz się z nazwą ETP czyli Exchange-traded product, czyli papier wartościowy, który jest notowany na giełdzie. Będą to oczywiście ETF-y oraz inne produkty, które spieszę wyjaśnić. Jeżeli będziesz chciał inwestować w metale szlachetne takie jak złoto, srebro, pallad czy platyna, to spotkasz się z produktem takim jak ETC. Exchange-traded commodity. Z punktu widzenia użytkownika ETC jest zbliżone do ETF-u. Kupujesz go tak samo, ma wbudowane koszty pobierane od aktywów i śledzi cenę wybranego aktywa. Nie jest jednak funduszem, a papierem dłużnym. Emitent ETC zobowiązuje się przed inwestorem do tego, że odda powierzone środki, które są zabezpieczone metalem. Możesz się zastanawiać na ile zabezpieczony jest fundusz ETC. Zwykle emitent twierdzi, że pokrycie fizycznym metalem jest pełne. Na stronie emitenta publikowane są informacje na temat posiadanego złota oraz wyemitowanych tytułów uczestnictwa. Niektóre fundusze ETC mogą na życzenie zamienić udziały i wysłać inwestorowi metal. Zwykle kwota minimalnego zamówienia jest wysoka, podobnie jak opłaty związane z administracją i transportem. Produkty różnią się miedzy sobą, dlatego warto doczytać szczegóły w prospekcie funduszu.

Dlaczego produkt na fizyczny metal to nie ETF, a ETC? Wynika to z prawa Unii Europejskiej. Taki produkt nie ma zapewnionej dywersyfikacji i dlatego nie może być funduszem inwestycyjnym. Inne kraje mają odmienne ustawodawstwo i można inwestować w ETF na złoto, zarejestrowany w Szwajcarii czy Stanach Zjednoczonych. ETC to nie zawsze metale szlachetne. Pojawiły się też produkty ETC na kryptowaluty, a skrót rozwiniemy wtedy następująco: Echcange-traded currency. To także produkt dłużny, zabezpieczony walutą cyfrową, której notowania śledzi. Dzięki nim łatwo zainwestujesz w Bitcoina czy Etheremum.

Budowa portfela ETF

ETF-y i inne fundusze indeksowe to tylko część inwestycyjnej układanki. Rolą inwestora jest zbudowanie zdywersyfikowanego portfela inwestycyjnego, który będzie dopasowany do sytuacji życiowej inwestora. Wspomniany portfel powinien składać się z kilku klas aktywów, które nie są ze sobą skorelowane i nie narażają inwestora na ryzyko, jakiego nie jest w stanie zaakceptować. Temat rozwijam w poniższym filmie, z którego dowiesz się jak zbudować globalny portfel złożony z kilku funduszy ETF.

Jeżeli chcesz znacznie poszerzyć swoją wiedzę na temat budowy portfela oraz poznać gotowe strategie inwestycyjne, to zapraszam na webinar, który co jakiś czas organizuję.

Zarejestruj się tutaj>>

Jak sprawdzić ETF

Wyobraź sobie, że na jeden indeks może być kilkanaście ETF-ów, od różnych emitentów (Ilustracja 11). Co więcej, ten sam fundusz może być notowany na kilku giełdach, w różnych walutach. Poszczególne fundusze pobierają różne opłaty, mają inną politykę odnośnie dywidend, mogą stosować odmienne metody replikacji oraz co ważne, są w stanie replikować indeks z różną skutecznością. Dlatego do Ciebie należy bardzo dokładne sprawdzenie funduszu pasywnego. Jeżeli temat Cię interesuję to weź udział w webinarze, który czasem organizuję. Tam, oprócz przykładowych strategii inwestycyjnych, omawiam także sprawdzanie funduszu.

Dostępność ETF w Polsce

Już wiesz, że ETF-y to fundusze notowane na giełdzie. Teraz zobaczmy które giełdy dają najszerszy dostęp do funduszy pasywnych.

ETF-y notowane na GPW

Na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notowanych jest dziewięć funduszy ETF, a oferta regularnie się poszerza dzięki prężnemu działaniu BetaETF. W 2022 r. mają powstać ETF-y na polskie obligacje skarbowe (TBSP index) i na indeks sWIG80. Czy to dużo? W tym samym czasie na giełdzie w afrykańskim Johannesburgu jest notowanych osiemdziesiąt pięć funduszy, a za naszą wschodnią granicą, w Niemczech znajduje się największy w Europie rynek ETF. Na tamtejszej giełdzie Xetra notowanych jest ponad tysiąc pięćset funduszy.

Tutaj znajduje się pełna lista ETF-ów notowanych na GPW.

USA – największy rynek tanich ETF-ów

Najwięcej ETF-ów notowanych jest w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Jest to ok 2500 funduszy, z czego na nowojorskiej giełdzie (NYSE Araca) jest ich ponad 1600. Są to często najlepsze i najtańsze fundusze. Niestety ze względu na przepisy unijne dostęp do tego rynku jest utrudniony. Temat rozwijam w poniższych materiałach.

Czytaj: Czy warto inwestować w amerykańskie ETF-y>>

Gdzie inwestować w
ETF-y

Który rachunek maklerski do inwestowania w ETF-y

W ETF-y możesz zainwestować na dwa sposoby. Pierwszy, to rachunek maklerski z dostępem do giełd zagranicznych. Jako minimum potrzebujesz dostęp do giełdy we Frankfurcie (Xetra) i Londynie (London Stock Exchange) żeby kupić fundusz pasywny. Możesz wybrać rachunek u polskiego brokera takiego jak mBank, Wealthseed, XTB czy BOŚ (bossa.pl) lub zagranicznego np. Interactive Brokers, DEGIRO, DIF Broker czy Exante.

Tutaj znajdziesz porównanie kont maklerskich, które dają szeroki dostęp do ETF-ów. Niektórzy z brokerów, tacy jak DEGIRO, XTB czy Wealthseed (nieumieszczony jeszcze w porównaniu) umożliwiają zakup ETF-ów bez prowizji.

Czytaj: Wealthseed – najwięcej ETF-ów w Polsce i inwestowanie bez prowizji>>

Na końcu artykułu umieściłem informację z których rachunków maklerskich osobiście korzystam i dlaczego.

Jeżeli chcesz mieć dostęp do funduszy notowanych w USA, to obejrzyj porównanie brokerów Exane i DIF Broker. Wspomniane firmy umożliwiają inwestycje nie tylko w USA, ale także na rynku kilku tysięcy ETF-ów notowanych na całym świcie. Np. w Singapurze, Australii czy Kanadzie.

Jeżeli wolisz czytać zamiast oglądać, to w poniższym artykule znajdziesz porównanie wyżej wspomnianych brokerów

Czytaj: Dostęp do amerykański ETF-ów. Exante czy DIF Broker>>

Robodoradca, czyli łatwe inwestowanie w ETF-y

Drugi sposób to robodoradca (ang. roboadvisor), który sprawdzi i wybierze ETF-y za Ciebie, zbuduje portfel inwestycyjny i automatycznie dokona zakupu funduszy do Twojego portfela. Po stronie inwestora należy wybór portfela i określenie stopnia ryzyka. Reszta może dziać się bez udziału inwestora. Dlatego uważam robodoradztwo za świetną opcję dla osób początkujących.

Co się dzieje po rozpoczęciu inwestycji? Robodoradca będzie monitorował fundusze. Może podmienić fundusz na nowy, jeżeli znajdzie inny, tańszy replikujący ten sam indeks. Każdy z robodoradców posiada też unikalny system rebalansowania portfela, a proces równoważenia przeprowadzi oczywiście za Ciebie. Kolejną zaletą robodoradców jest to, że kupują ułamkowe części jednostek ETF tzw. fractional shares. Sprawia to, że wszystkie Twoje środki zostaną zainwestowane. W przypadku nabywania funduszy przez zwykły rachunek inwestycyjny, musisz kupić okrągłą liczbę tytułów uczestnictwa ETF. W przypadku inwestowania niewielkich kwot, uniemożliwi to zbudowanie portfela z kilku funduszy ETF. Zostaną także niewykorzystane środki na rachunku, które nie będą pracowały, a co za tym idzie, nie przyniosą żadnych zysków.

To nadal nie wszystko. Popatrz na robodoradcę tak jak na brokera, który udostępnia Ci pewną “nakładkę” na rachunek inwestycyjny, wyręczającą Cię w inwestowaniu. “Pod spodem”, pod względem prawnym robodoradca to firma inwestycyjna, która taka jak dom maklerski, jest nadzorowana i posiada zezwolenie na prowadzenie działalności. Więcej o robodoradcy możesz dowiedzieć się z poniższego filmu:

W poniższych trzech artykułach omówiłem robodoradców działających na polskim rynku.

Czytaj: Inwestowanie w ETF-y z Aion Bank>>

Czytaj: Porównanie Finax i ETFmatic>>

Czytaj: Inwestowanie w ETF-y z ETFmatic>>

Ile kosztuje inwestowanie w ETF-y

Wynik Twojej inwestycji zależy do stopy zwrotu z portfela inwestycyjnego, z uwzględnieniem opłat pobieranych z aktywów funduszu, które są uwzględnione w jego wycenie. Koszty związane z prowadzeniem rachunku maklerskiego lub z usługą robodoradcy są kolejnym czynnikiem mającym wpływ na wynik Twojej inwestycji. Mam tu na myśli przede wszystkim koszty prowizji maklerskich, spread, koszty przewalutowania i inne opłaty związane z prowadzeniem rachunku. W poniższym artykule znajdziesz omówienie wszystkich opłat.

Czytaj: Wszystkie, nawet ukryte opłaty w inwestowaniu w ETF-y>>

Jak obniżyć opłaty i koszty transakcyjne

Istnieje kilka naprawdę prostych sposobów na mądre obniżenie opłat, a co za tym idzie, na znaczne ułatwienie sobie życia. Temat omówiłem w poniższym filmie

Podatki, czyli kolejny istotny koszt

Jak już jesteśmy przy kosztach, to musisz wiedzieć, że kolejnym kosztem jaki poniesiesz są podatki. Zdaję sobie sprawę, że to dość skomplikowany i mało przyjemny temat, mimo to polecam go także zgłębić zanim zaczniesz inwestować i otworzysz rachunek maklerski. Podatki, tak jak opłaty, mogą zmasakrować Twoją inwestycję. Jest jednak dobra wiadomość. Możesz mieć nad nimi kontrolę i możesz je minimalizować. Nie jesteś w stanie kontrolować zachowania rynku w przyszłości, ale masz zdecydowany wpływ na opłaty i podatki. Poniższe materiały będą dla Ciebie pomocne. Omawiam tutaj podatek od transakcji oraz podatki od dywidend z ETF-ów.

Czytaj: Jak uniknąć problemów w rozliczaniu podatków z ETF>>

Do podatków nawiązuję w ósmej pułapce. Jeżeli Ci się od razu nie otworzy to przejdź do 21 min. i 30 sek.

Podsumowanie

Jak widzisz, temat ETF-ów na pierwszy rzut oka jest prosty, ale im więcej wiesz, tym więcej powstaje pytań. Jeżeli chcesz inwestować w ETF-y, to najpierw powinieneś zdobyć niezbędną wiedzę, która sprawi, że inwestowanie stanie się dla Ciebie znacznie łatwiejsze. Jeżeli następnie zbudujesz pasywny portfel inwestycyjny, to na osiągnięcie zamierzonych zysków, będziesz musiał poświęcić co najwyżej trzydzieści minut rocznie. Są osoby, które z inwestowania pasywnego zrobią inwestowanie aktywne, a wtedy może okazać się to pracą na pół etatu, która wcale nie musi przynieść lepszych efektów. Warto wiedzieć, że ETF to tylko narzędzie. Nie każdy fundusz tego typu jest dobry. Dopiero jak połączysz wszystkie puzzle takie jak ETF, opłaty, podatki, budowa portfela w jedną spójną całość, a do tego dodasz jeszcze samodyscyplinę to wtedy w mojej ocenie można powiedzieć, że sukces inwestycyjny jest niemal pewny.

Jeżeli chcesz ułożyć sobie wiedzę w głowie, dowiedzieć się jak zbudować strategię inwestycyjną oraz sprawdzić fundusze ETF to zapraszam Cię na webinar.

Zarejestruj się na bezpłatny webinar>>

Artykuł ETF-y prosty przewodnik pochodzi z serwisu Akademia Finansów.

• Jak zorganizować inwestowanie w ETF-y, aby nie narobić sobie problemu z podatkami;
• Jak uprościć sobie życie pod kątem rozliczenia podatków, gdy już inwestujemy w ETF-y;
• Jak w ogóle nie rozliczać podatku z inwestowania w ETF-y.

Całkiem przy okazji, stworzyłem także poradnik o tym, którego robo-doradcę wybrać pod kątem rozliczania podatków. Ten temat omówiłem w obszernym paragrafie w ramach artykułu.  

Jeżeli rozliczanie podatków od zysków i transakcji z zagranicy napawa Cię przerażeniem to koniecznie przeczytaj artykuł i daj znać w komentarzu, czy nadal podatki powstrzymują Cię przed inwestowaniem. Opracowanie posłuży Ci też jako solidny wstęp do zrozumienia podatków związanych z giełdą i ETF-ami.

Weź pod uwagę, że nie jestem doradcą podatkowym, a tym wpisem dziele się wiedzą według moich najlepszych intencji, aby pomóc Tobie i innym inwestorom w prosty sposób, świadomie inwestować w ETF-y, aby czerpać zyski z globalnej gospodarki przy jednoczesnym minimalizowaniu podatków i opłat.  Zaparz sobie mocną kawę i zaczynajmy

Podatek od zysków ze sprzedaży ETF oraz podatek od dywidendy

Bez teorii się nie obędzie, ale skrócę ją do niezbędnego minimum, abyś zrozumiał w czym rzecz w kwestii podatków i czy jest się czego bać. Rozlicza się dwa rodzaje podatków. Pierwszy, to podatek Belki, czyli podatek od zysków kapitałowych. Wynosi on 19% i dotyczy tylko zamkniętych transakcji w ubiegłym roku podatkowym.

Jeżeli kupiłeś ETF np. na indeks S&P 500 np. od Lyxor, Vanguard czy iShares w 2018 roku i sprzedałeś go w 2020 r., to podatek rozliczasz w 2021 r., za transakcję zamkniętą w roku ubiegłym. Jeżeli będziesz regularnie kupował jednostki czy certyfikaty inwestycyjne (na giełdzie notowane są certyfikaty BETA ETF), ale nie dokonasz ich sprzedaży, to podatku nie rozliczasz.

Podatek naliczany jest od różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży ETF, a kosztami, w które wchodzą zainwestowana kwota, prowizje maklerskie czy inne koszty utrzymania rachunku.  Jeżeli zainwestowałeś 10 000 zł, prowizje maklerskie wynosiły 38 zł, a sprzedałeś jednostki za 12 000 zł to podatek wyniesie 372,78 zł (12 000 zł – 10 038 zł)*0,19.

Drugi podatek, to podatek od dywidendy. W przypadku inwestowania w ETF-y, jeżeli dywidenda będzie wypłacona, to na dzień dzisiejszy zawsze będzie to dywidenda zagraniczna. Jeżeli BetaETF wprowadzi ETF-y dystrybucyjne, to nie będziesz musiał jej rozliczać. Dlaczego? W takim przypadku broker rozliczy ją za Ciebie. Ty nie będziesz musiał nic robić. Na razie musimy jednak zejść na ziemię. Ile wynosi podatek od dywidendy w Polsce? To również 19%.

Podatek ten będziesz musiał uregulować, kiedy zainwestujesz w ETF-y dystrybucyjne (ang. distributing; Dist; Ilustracja 1). Nie musisz natomiast rozliczać podatku od dywidendy, jeżeli dany ETF je reinwestuje. Wrócimy do tego w dalszej części artykułu.  

Jak ułatwić sobie rozliczenie podatku od zysków

Podatki od zysków z giełdy rozliczysz w PIT-38, który jesteś zobowiązany złożyć do 30 kwietnia za rok ubiegły. Należy go złożyć niezależnie od tego czy wystąpił zysk czy strata. Samo wpisanie danych do formularza nie jest problemem, ale pozyskanie i przetworzenie danych, na podstawie których wypełnisz PIT-38 jest już bardziej złożone.

W czym leży problem?

Jeżeli posiadasz konto maklerskie u polskiego brokera takiego jak np. mBank, BOŚ (Bossa), czy XTB, to otrzymasz od niego PIT-8C. Na postawie danych z PIT-8C wypełniasz PIT-38. Czy to trudne? Nie. Wystarczy dane z pozycji koszty i przychody wprowadzić w analogiczne pola w PIT-38. Jeżeli zalogujesz się na portal podatkowy to wszystko zostanie zrobione za Ciebie.

W systemie, najpóźniej od początku marca, będzie czekał na Ciebie wypełniony PIT-38, przygotowany na podstawie PIT-8C przesłanego z polskiego domu maklerskiego, gdzie masz swój rachunek. Jeżeli wykonywałeś transakcje zagraniczne to wszystkie kwoty w PIT-8C zostaną przeliczone na złotówki, po kursie średnim NBP z dnia roboczego poprzedzającego dzień transakcji (D-1). Podsumowując – to żaden problem. No może oprócz mentalnych oporów zanim zdecydujesz się zrobić to po raz pierwszy.

W 2022 r. okazało się, że XTB da Ci PIT-8C tylko dla rynku polskiego. Transakcje zagraniczne musisz rozliczyć samodzielnie na postawie rozliczenia przeliczonego do PLN zgodnie z prawem podatkowym.

Problem zaczyna się pojawiać, gdy masz konto maklerskie u brokera zagranicznego lub robo-doradcy. Dlaczego? Taki dom maklerski zwykle (wyjątkiem jest Aion) nie da Ci PITu-8C tylko zestawienie transakcji i kosztów. Co więcej, zestawienie będzie w walucie rachunku, a Ty będziesz musiał przeliczyć transakcje na złotówki po kursie D-1. Nie tylko transakcje, ale i każdą prowizję zakupu i sprzedaży. Dotyczy to też dywidend, których tak na marginesie nie ma w PIT-8C. Innymi słowy, sam dokonujesz przeliczeń na złotówki, sumujesz koszty, przychody i wprowadzasz samodzielnie do PIT-38.

Należy pamiętać, że do każdego kraju, gdzie transakcje odbyły się na giełdzie zagranicznej oraz jeżeli pojawił się dochód do opodatkowania dokłada się do PIT-38 załącznik w postaci PIT/ZG. Dotyczy to tylko brokera zagranicznego. Innymi słowy jeżeli dokonywałeś transakcji na giełdzie Xetra we Frankfurcie i z tych transakcji był dochód to należy dołożyć PIT/ZG.

Weź również pod uwagę, że kwoty do opodatkowania nie będą pokrywać się z tymi na Twoim rachunku. Dlaczego? Ponieważ kursy walut do rozliczeń podatkowych (D-1) są inne niż te, po których zostało zrobione przewalutowanie, kiedy środki trafiły na Twoje konto.

Pierwsze wnioski

To jak ułatwić sobie podatkowe życie, jeżeli chodzi o podatek od zysków? Możesz otworzyć rachunek maklerski w polskim biurze maklerskim z dostępem do giełd zagranicznych. W takiej sytuacji wystarczy raz w roku wejść na podatki.gov.pl, sprawdzić czy znajduje się tam PIT 8C od Twojego brokera, upewnić się, że wszystko się zgadza i jednym kliknięciem wysłać go do swojego urzędu. Wszystkie przeliczenia będą zrobione automatycznie za Ciebie.

Jeżeli będziesz inwestował w ETF-y długoterminowo i dokonywał niewielkiej liczy transakcji to być może w danym roku nie będzie w ogóle zamkniętych transakcji. Natomiast jak jakieś się pojawią to będą wynikać z równoważenia portfela. Jeżeli nie dokonasz sprzedaży ETF-a, to PIT-8C nie zostanie wygenerowany, więc nie będziesz miał czego rozliczać, a co za tym idzie możesz zapomnieć o składaniu zeznania PIT-38. W końcu tak prosto powinno wyglądać inwestowanie. Pasywny, długoterminowy charakter dramatycznie zwiększa szansę na dodatnią stopę zwrotu, a kila ETF-ów w portfelu wygeneruje małą ilość transakcji.

Weź też pod uwagę, że każdy z polskich brokerów wystawi PIT-8C, dlatego im więcej rachunków, tym większa potrzeba Twojej uwagi i kontroli czy wszystko się zgadza. Niemniej jednak, dodawanie do siebie kosztów oraz przychodów nie sprawi trudności żadnemu inwestorowi.

Trzy poziomy opodatkowania dywidendy z zagranicy

Z dywidendami to jest już trochę bardziej złożony temat. Warto go znać i rozumieć, ale od razu przypomnę, że nie wszystkie ETF-y wypłacają dywidendy, więc możesz świadomie wybierać te fundusze, które je reinwestują.

Kluczową kwestią w zrozumieniu podatku od dywidend jest miejsce rejestracji ETF-a (ang. Domicile, Ilustracja 2) oraz podatku u źródła (ang. Witholding tax). Poziomy wyjaśnię na przykładzie, który będzie dotykał prawdopodobnie większości inwestorów. Załóżmy, że inwestujesz w Vanguard S&P 500 UCISTS ETF, który jak większość ETF-ów notowanych w Europie jest zarejestrowany w Irlandii i wypłaca dywidendy. Pod kątem podatkowym, to miejsce rejestracji ETF-a ma znaczenie, a nie giełda, gdzie fundusz jest notowany.

Wspomniany ETF, jeżeli jest replikowany fizycznie, inwestuje w pięćset największych amerykańskich spółek. Poszczególne spółki wypłacają dywidendy, które powiększają aktywa funduszu. To właśnie te dywidendy zostaną opodatkowane 15% podatkiem u źródła na pierwszym poziomie. Inwestorem jest fundusz, który otrzymuje dywidendy już pomniejszone o podatek.

Co się dzieje dalej? Dywidendy trafiają z funduszu do brokera. Fundusz pomniejszy wypłaconą dywidendę o podatek u źródła, obowiązujący w kraju jego rejestracji. To drugi poziom opodatkowania. W tym przypadku podatek u źródła w Irlandii wynosi 0%, więc fundusz nie musi odprowadzać podatku od dywidendy.

Na trzecim poziomie. Pieniądze trafiają na Twój rachunek maklerski i musisz rozliczyć się z polskim Urzędem Skarbowym z otrzymanych dywidend. Powinieneś odprowadzić 19% podatku od otrzymanej kwoty. Cały proces obrazuje ilustracja nr 3.

Teraz drugi przykład. Vanguard S&P500 ETF jest zarejestrowany w USA. Co to oznacza? Na pierwszym poziomie ETF otrzyma dywidendy, które nie będą opodatkowane, gdyż tak stanowi amerykańskie prawo. Na drugim poziomie, na rzecz amerykańskiego Urzędu Skarbowego fundusz pobierze 15% lub 30% podatku i środki z dywidendy trafią do Ciebie na rachunek. Jeżeli jesteś zidentyfikowany jako polski rezydent podatkowy, to będzie to 15%. Jeżeli nie zostaniesz zidentyfikowany, to z automatu pobrane będzie 30%.  Jeżeli chcesz, aby Twoje dywidendy były opodatkowane stawką 15%, to nie jest to trudną sprawą w przypadku brokerów zagranicznych. Więcej piszę o tym tutaj.

Co się dzieje na trzecim poziomie? Wskazujesz Urzędowi Skarbowemu, że zapłaciłeś już 15% podatku na drugim poziomie i brakujące 4% musisz niestety dopłacić. Skąd będziesz o tym wiedział? Taka informacja o pobranym podatku u źródła powinna widnieć na zestawieniu od Twojego brokera. Nie ma znaczenia czy zapłaciłeś na drugim poziomie 15% czy 30%, polski Urząd Skarbowy będzie chciał swoje 4%. Wynika to z umów dotyczących podwójnego opodatkowania. Proces z drugiego przykładu zobrazowałem na Ilustracji nr 4.

W czym leży problem z rozliczeniem dywidend?

Problem w tym, że każdą z dywidend trzeba obowiązkowo przeliczyć na PLN, uwzględniając kursy walut (D-1). Miej na uwadze, że fundusz może być notowany w GBP, wypłacać dywidendy w USD, które trafią na Twój rachunek po przewalutowaniu w PLN. Dodatkowo, jeżeli ma to zastosowanie od podatku należnego trzeba odjąć zapłacony już podatek u źródła na drugim poziomie. W rozliczeniach podatkowych pierwszy poziom opodatkowania nie ma znaczenia, gdyż rozpatruje się tylko poziom drugi i trzeci. Nie znaczy to jednak, że nie jest on istotny.

Opodatkowanie na pierwszym poziomie ma znaczenie, gdyż ma ono wpływ na wysokość podatku, jaki zapłaci fundusz, a więc wpływa na końcową stopę zwrotu (Ilustracja 5).  Wyobraź sobie, że inwestujesz w iShares MSCI World, który w portfelu posiada ponad 1600 spółek notowanych na całym świecie. Stawki podatku od dywidendy są różne w wielu krajach, dlatego w tym przypadku nie masz wpływu na pierwszy poziom. Na drugi już tak. W tej sytuacji, będzie to miało drobny, pozytywny wpływ na wynik.

Przy niekorzystnym opodatkowaniu na poszczególnych poziomach zapłacisz zbyt wysoki podatek od dywidendy. Na pierwszym przykładzie (Ilustracja 3) będzie to 31,2%, ale na drugim (Ilustracja 4) przy 30% podatku u źródła będzie to 34%. Natomiast ETF, który jest zarejestrowany w Luxemburgu i inwestuje w spółki amerykańskie co prawda na drugim poziomie płaci 0%, ale na pierwszym już 30%. Wtedy całkowity podatek od dywidendy wyniesie 43,3%. Dlatego, jeżeli zależy Ci na otrzymywaniu wysokich dywidend z ETF-ów, powinieneś zrozumieć wyżej wspomniane poziomy opodatkowania. Przy wyborze ETF-a należy pamiętać o miejscu rejestracji i uważać na ETF-y zarejestrowane w Luksemburgu, które inwestują w spółki amerykańskie.

Wbrew pozorom, miejsce rejestracji ETF ma znaczenie, nawet w przypadku ETF-ów dystrybucyjnych kupionych przez IKE/IKZE, o czym piszę dalej w artykule.

Kiedy należy rozliczyć dywidendy z zagranicznych ETF-ów

Podatek będziesz musiał uregulować, gdy zainwestowałeś w ETF-y dystrybucyjne (Dist), a te wypłaciły Ci dywidendę w ubiegłym roku podatkowym. Dotyczy to również ETF-ów Lyxor notowanych na GPW. Kluczem jest kraj rejestracji funduszu.

Jeżeli dany ETF reinwestuje dywidendy, to nie będziesz musiał rozliczać podatku od dywidendy. Teraz ważna uwaga. Jeżeli masz lub będziesz miał dostęp do ETF-ów notowanych w Ameryce, jako inwestor profesjonalny lub przez brokera, który taki dostęp umożliwia każdemu np. Dif Broker lub Exante, to wspomniane ETF-y nie mają symbolu „Dist”, gdyż zgodnie z amerykańskim prawem zawsze wypłacają dywidendy. Symbol Acc (Accumulating) lub Dist (Disributing) dotyczy ETF-ów notowanych w Europie (Ilustracja 6).

Czytaj: Dostęp do amerykańskich ETF. DIF Broker czy Exante>>

Podatek od dywidend wprowadzasz w PIT-38. Należy wyliczyć początkowy podatek należny oraz wartość podatku u źródła, którą już zapłaciłeś. Wtedy zostanie obliczona pozostała kwota podatku do zapłaty. PIT-38 należy złożyć, jeżeli w poprzednim roku zamykałeś pozycje inwestycyjne. Jeżeli tak nie było dywidendy można rozliczyć w PIT-36/36L lub w PIT-37.

Druga porcja wniosków

W takim razie unikam ETF-ów dystrybucyjnych jak ognia. Te podatki od dywidendy to jakaś masakra! Wybieram tylko ETF-y akumulacyjne i problem z głowy. Tak pomyśli większość uświadomionych inwestorów i w zasadzie jest to jedno z rozwiązań, które uprości Ci życie. Na pierwszym poziomie dywidendy będą opodatkowane i tego nie ominiesz, ale później będą reinwestowane. Konsekwencją takiej decyzji jest ograniczona, co nie znaczy, że uboga oferta ETF. W marcu 2021 r., według portalu justetf.com w Europie było notowanych 1318 ETF reinwestujących dywidendy. Miej na uwadze, że na dzień dzisiejszy polski broker da Ci dostęp łącznie do ok. 200-300 ETF-ów.

Czy w takim razie należy unikać ETF-ów dystrybucyjnych, aby nie męczyć się z rozliczeniem? Niekoniecznie. Jeżeli chcesz lub czasem zwyczajnie nie masz wyjścia, gdyż dostępny jest tylko ETF dystrybucyjny, zwróć uwagę na częstotliwość wypłaty dywidend. Może to być raz w miesiącu albo raz na pół roku. W budowie portfela inwestycyjnego możesz też świadomie ograniczać ETF-y dywidendowe. Jeżeli świadomie wybierzesz ETF-y, które rzadko wypłacają dywidendy oraz zmniejszysz ilość takich ETF-ów w portfelu, to pozytywnie wpłyniesz na ilość pracy związanej z obliczaniem podatku. Fundusz GOVT (Ilustracja 7), który jest notowany w Europie płaci dywidendę raz na pół roku. Natomiast jego notowany w USA odpowiednik wypłaca ją co miesiąc, a nawet jak w przypadku grudnia 2020 r., częściej.

Zwróć też uwagę na miejsca rejestracji wybranych ETF-ów. Jeżeli nieświadomie zrobisz w portfelu miks ETF-ów zrastrowanych w Niemczech, Wielkiej Brytanii, USA i Hong Kongu, to oprócz przepłacania na podatkach wygenerujesz sobie również więcej pracy z ich rozliczeniem. Grozi Ci to raczej tylko wtedy, kiedy będziesz miał dostęp do zagranicznego brokera, który umożliwia inwestowanie na giełdach z całego świata.

Dobra wiadomość jest taka, że mamy w Europie ofertę ok. 2100 ETF-ów, z których większość zarejestrowana jest w Irlandii (63,41%) oraz Luksemburgu (23,3%)_¹, gdzie podatek u źródła wynosi 0%. Większość jest notowana na dwóch europejskich giełdach Xetra (Frankfurt) oraz London Stock Exchange (LSE) w Londynie, a dostęp do nich da Ci każdy polski broker z dostępem do giełd zagranicznych.

Czy można w ogóle nie rozliczać podatków z ETF?

Jeżeli jesteś osobą początkującą, to być może się zdziwisz, że można. Całkowicie legalnie. Wystarczy otworzyć rachunek maklerski z dostępem do giełd zagranicznych w postaci Indywidualnego Konta Emerytalnego (IKE) lub Indywidualnego Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE). Są to rachunki maklerskie, w których oferta dostępnych ETF jest taka sama jak na normalnym rachunku. Dopóki nie robisz z nich wypłat, nie przejmujesz się w ogóle rozliczaniem podatków, czy to od zysków czy od dywidend z Polski i z zagranicy. Nie składasz też żadnego PIT.

Oznacza to, że nie tylko masz z głowy problem rozliczenia podatków, ale również pod pewnymi warunkami, nie płacisz w ogóle podatku na trzecim poziomie. Dlaczego to się opłaca? Rzuć okiem tutaj. Rachunki maklerskie IKE/IKZE, czyli rachunki, które dają przywileje podatkowe mają sens dla długoterminowych inwestorów. Wbrew powszechnej opinii z IKE można korzystać nie tylko pod kątem emerytalnym. Podatki zostaną naliczone przez brokera w momencie zakończenia umowy. Dajmy na to po dziesięciu latach.

W związku z długoterminowym charakterem oraz limitami wpłat, są inwestorzy, którzy otwierają tradycyjne rachunki. Inne powody, którymi kierują się inwestorzy, to chęć obniżenia kosztów inwestycji czy dostęp do bardzo szerokiej oferty ETF.

Czytaj: Gdzie otworzyć pasywne IKE/IKZE>>

Na koniec tego wątku ważna uwaga. Prawdą jest, że jak masz IKE/IKZE nie rozliczasz podatku od dywidend. Nie płacisz także podatku na trzecim poziomie u nas w kraju. Jeżeli omyłkowo wybierzesz ETF dystrybucyjny, który będzie zarejestrowany np. w Niemczech, to na Twoje konto trafią dywidendy mocno nadgryzione przez podatki. Dlaczego? Podatek u źródła w Niemczech wynosi łącznie 26,38%. Gdybyś wybrał bliźniaczy ETF zarejestrowany w Irlandii to na drugim poziomie pobrany podatek wynosiłby 0%. Podsumowując, miejsce rejestracji ETF ma znaczenie nawet jak masz IKE/IKZE. Nie wpływa to co prawda na trudności w rozliczeniu podatków, ale wpływa na wynik inwestycji. Podatki i opłaty to dwie rzeczy na jaki masz wpływ w inwestowaniu. Na zachowanie rynku nie mamy żadnego.

Uwaga na robodoradców

O robodoradcach w kontekście podatków zdecydowałem się napisać oddzielny paragraf. Tylko po to, żeby temat nie umknął Twojej uwadze, jeżeli korzystasz lub planujesz inwestowanie z ich pomocą. Z punktu widzenia prawa i rozliczania podatków to roboadvisor jest zagranicznym brokerem. Tu wydawałoby się, że konsekwencje w kontekście rozliczania podatków są identyczne jak w przypadku każdego zagranicznego brokera.

Biorę na tapetę dwóch robodoradców. ETFmatic oraz Finax. Dlaczego oni, a nie Betterment czy Wealthforont? Otóż dlatego, że polski rezydent może sobie otworzyć konto w Finax i jeszcze do niedawna mógł otworzyć rachunek w ETFmatic, ale brexit im trochę pokrzyżował plany. ETFmatic został jednak kupiony przez Aion Bank, który daje dostęp do ETFmatic na zasadzie subskrypcji. Możesz założyć konto nawet dzisiaj przez belgijską stronę Aion Bank. Krótko mówiąc brytyjski robodoradca do nas wraca, gdyż Aion szykuje ofertę dla klienta z Polski jeszcze w tym roku.

Czytaj: ETFmatic czy Finax. Którego robodoradcę wybrać>>

Pod kątem podatkowym u robodoradców mamy pewne różnice. ETFmatic korzysta z ETF-ów dystrybucyjnych, a Finax kumulacyjnych. Już wiesz, że każdy ETF dystrybucyjny wypłaca dywidendy, które trzeba rozliczyć. W przypadku Finax nie ma dywidend do rozliczenia, w przypadku ETFmatic osiem ETF-ów w portfelu może wygenerować około czterdziestu wypłat dywidend. Każdą z nich trzeba rozliczyć po średnim kursie NBP z dnia poprzedzającego transakcję na rachunku.

Na tym niestety nie koniec. Robodoradcy stosują swój autorski rebalancing, który ma sprawić, że w długim terminie uzyskasz wyższą stopę zwrotu. Takie działanie jest korzystne dla inwestora, ale generuje transakcje sprzedaży, a więc takie, które trzeba rozliczyć. Innymi słowy, nawet jak inwestujesz długoterminowo i tylko dopłacasz do portfela, to robodoradca w Twoim imieniu będzie dokonywał nie tylko zakupu, ale i sprzedaży jednostek.

Na tym nie koniec. Plusem dla robodoradcy jest to, że w inwestowaniu wykorzystuje fractional shares, czyli kupuje ułamkowe części ETF-a. W przypadku małych portfeli jest to sporą zaletą. Kiedy inwestujesz przez tradycyjny rachunek maklerski, to czasem jedna jednostka ETF może być w cenie dziesięciu, a czasem dwustu euro. W tej sytuacji inwestor z małym portfelem ma ograniczone możliwości dokonania precyzyjnej alokacji w kilka klas aktywów. Natomiast ułamkowe jednostki w tym pomogą. Oznacza to, że kilkaset złotych wpłacanych miesięcznie do robodoradcy może zamienić się na pokaźną liczbę transakcji. (Ilustracja 8)

Druga różnica oprócz typów jednostek ETF-ów jakie wybierają robodoradcy, to pomoc dla inwestora w rozliczeniu podatków. ETFmatic daje typowe zestawienie i inwestor musi sobie poradzić sam. Jest radosna informacja o pokaźniej ilości transakcji, których rozliczenie może przyprawić polskiego inwestora o ból głowy. Podejrzewam, że po zobaczeniu zestawienia niejeden inwestor szybo je zamknął i udał, że nie widzi. W końcu broker zagraniczny nie przekazuje obowiązkowo informacji do naszego fiskusa…

Jeżeli chodzi o zestawienie to ogromny plus dla Finax. Są brokerem zagranicznym, który prężnie działa na polskim rynku. Klient otrzymuje od nich zestawienie przeliczone na złotówki po kursie D-1 (Ilustracja 9). W tej sytuacji przenosi przychody i koszty do PIT-38 i w dziesięć minut sprawa załatwiona. Ważne, żeby tych danych nie połączyć w PIT-38 z pozycją z polskich biur maklerskich. Dochodzi jeszcze jeden niuans. Finax inwestuje na giełdzie Xetra we Frankfurcie, więc nie można zapomnieć o dodaniu PIT/ZG, kiedy pojawi się dochód. Wtedy w PIT zaznaczasz Niemcy. Na szczęście Finax nie inwestuje w Londynie, więc nie trzeba składać dwóch PIT/ZG, choć zakładam, że wszystko byłoby rozliczone w ich systemie, a wciskanie Ctrl-C i Ctrl-V każdy ma dobrze opanowane .

Podsumowując wątek rozliczania podatków z transakcji dokonanych z pomocą robodoradcy, Finax przetarł szlak i pokazuje jak można ułatwić życie inwestora. Ciekawy jestem co zrobi Aion Bank kiedy wejdzie z ETFmatic na polski rynek. Myślę, że nie zostaną w tyle.

Jak jeszcze uprościć cały proces rozliczania podatków?

Załóżmy, że nie przejmujesz się stopniem skomplikowania w rozliczaniu podatków z giełdy i ważne są dla Ciebie inne aspekty. Np. bez problemu zapełniasz limity IKE/IKZE, chcesz mieć dostęp do możliwie szerokiej oferty ETF notowanych i zarejestrowanych w wielu miejscach świata. Co wtedy? W końcu nie jesteś pierwszy, który napotkał ten problem.

Możesz kupić sobie oprogramowanie, które na podstawie raportu od brokera zrobi za Ciebie mozolną pracę przeliczania kursów walut. Nie testowałem, ale w sieci można znaleźć taką ofertę. Autor zautomatyzował proces, ale oprogramowanie wspiera wyciągi od Interactive Brokers (IB) i Lynx, który tak naprawdę też jest IB.

Przy odpowiednio dużym rachunku inwestycyjnym możesz zdjąć sobie jeden problem z głowy korzystając z pomocy dobrego księgowego czy biura podatkowego.

Co jeszcze? Możesz samodzielnie przygotować sobie w Excelu rozliczenie. Stopień automatyzacji w arkuszu będzie oczywiście pochodną Twoich umiejętności. Niemniej jednak, znajomość podstawowych formuł przyda się każdemu inwestorowi. Jeżeli chcesz dobrze zrozumieć rozliczanie podatków możesz dołączyć do mojego kursu, w którym w piątym module omawiam kwestie podatkowe. Właśnie pracuję nad rozbudową modułu o praktyczne przykłady, aby uczestnicy mogli wdrożyć wiedzę w praktykę jeszcze w tym roku.

Kurs średni z każdego dnia znajdziesz na stronie NBP. Odszukanie i pobieranie jednej wartości dla waluty z każdego dnia to trochę mozolne zadanie. Na money.pl możesz wczytać sobie tabelę za dowolny okres dla wybranej waluty i wkleić do Excela. To upraszcza liczenie. Jestem przekonany, że znawcy Excela mają trochę patentów, którymi mogą podzielić się w komentarzu .

Czas na podsumowanie

Rozliczanie podatków może być bolesne, ale poprzez świadome działania może to być nie więcej jak pół godziny spędzone nad tematem podatków. Mam optymistyczną naturę, więc w razie czego możesz wziąć na mnie drobną poprawkę .

Jeżeli otworzysz rachunek maklerski u polskiego brokera to ułatwisz sobie życie pod kątem rozliczania podatków od zysków z zamkniętych transakcji. Broker wygeneruje dla Ciebie PIT-8C, gdzie wszystkie transakcje będą już przeliczone na PLN. Jeżeli jesteś pasywnym inwestorem długoterminowym, to ilość zamkniętych transakcji na Twoim rachunku powinna być znikoma. Sprowadzać się będzie to do rebalancingu portfela, który jak pokazują badania może być z powodzeniem wykonywany zaledwie raz w roku.

Punktem wyjścia do dobrego zrozumienia podatków od dywidend jest zrozumienie, że mogą one być opodatkowane na trzech poziomach. „Konfiguracji” opodatkowania może być sporo. Pamiętaj, że przy rozliczaniu podatków nie bierze się pod uwagę podatku u źródła na pierwszym poziomie.

Jeżeli to możliwe wybieraj ETF-y, które reinwestują dywidendy (Acc) oraz te, które są zarejestrowane w Irlandii. Nie unikniesz podatku u źródła na pierwszym poziomie, ale nie będziesz musiał zajmować się rozliczaniem dywidend. Rejestracja w Irlandii w tym przypadku zapewnia Ci, że ETF, który inwestuje w USA zapłaci 15% podatku u źródła na pierwszym poziomie, a nie 30% tak jak w przypadku ETF zarejestrowanych w Luksemburgu. Dla jasności, w obydwu krajach, podatek u źródła na drugim poziomie wynosi 0%.

Rozważ założenie rachunku maklerskiego IKE/IKZE, przez który będziesz mógł inwestować w ETF-y zagraniczne. Nie będziesz musiał rozliczać podatku od zysków ani od dywidend. Nie składasz też wtedy żadnego zaznania podatkowego. To idealne rozwiązanie, aby uprościć sobie podatkowe życie. Więcej na temat brokerów możesz przeczytać tutaj. Pamiętaj, że nawet w ramach IKE/IKZE miejsce rejestracji ETF wpłynie na wysokość dywidendy, jaka trafi na Twój rachunek.

Niezależnie czy masz standardowy rachunek inwestycyjny w Polsce czy zagranicą, to należy rozliczyć podatek od dywidend. Obciążenie zminimalizujesz przez ograniczenie ilości ETF dystrybucyjnych w portfelu. Jeżeli to możliwe wybierz ETF, który płaci dywidendy możliwie najrzadziej.

Im więcej dokonujesz transakcji na rachunku, im więcej różnych walut oraz im więcej przychodzi dywidend, tym więcej generuje to obliczeń dla celów podatkowych. Każda transakcja, opłata transakcyjna czy dywidenda musi być przeliczona na PLN. Podatek u źródła też będzie różny w zależności od kraju rejestracji funduszu.

Jeżeli inwestujesz w ETF-y dywidendowe, to zwróć uwagę na kraj rejestracji ETF (Domicile). Jeżeli natomiast inwestujesz w ETF-y notowane w USA upewnienij się, że podatek u źródła na drugim poziomie będzie 15%, a nie 30% (W8-BEN).

Kiedy korzystasz z usług robodoradcy sprawdź z jakich ETF-ów zbuduje Twój portfel inwestycyjny. Nawet drobne kwoty zainwestowane w kilka ETF-ów dystrybucyjnych wygenerują Ci sporo pracy w rozliczeniu. Pod kątem podatków lepszy będzie robodoradca, który wykorzystuje fundusze reinwestujące dywidendy. Jeżeli robodoradca taki jak Finax wspiera inwestora w rozliczeniu podatków, to problem moim zdaniem znika, gdyż dywidendy dopisze się w PIT-38.

Obliczanie podatków z ETF nawet na podstawie zestawienia od brokera zagranicznego możemy sobie uprościć. Pomoże zbudowanie na własne potrzeby arkusza w Excelu. Ewentualnie skorzystanie z gotowego oprogramowania lub pomocy księgowego. Jeżeli koszt profesjonalnej pomocy w Twoim przypadku jest znikomy w porównaniu do wielkości portfela, to problem rozliczenia masz z głowy, a wiedzę możesz wykorzystać do merytorycznej rozmowy z księgowym czy doradcą podatkowym . W razie potrzeby wspomogę Cię też wiedzą w ramach mojego kursu. Pomagamy też sobie w temacie inwestowania pasywnego w grupie ETF & fundusze indeksowe.

Jakie są Twoje wnioski?

Jestem bardzo ciekawy jakie są Twoje wnioski. Czy po przeczytaniu artykułu temat przytłacza czy raczej kamień spadł Ci z serca? Być może doszedłeś do wniosku, że rozliczenie kilku zamkniętych transakcji czy dywidend zagranicznych nie musi być takie straszne? Napisz w komentarzu.

Przypisy:

^{1. lipperalpha.refinitiv.com/2020/11/monday-morning-memo-the-european-etf-domiciles-at-a-glance/#}

Artykuł Jak unikać problemów w rozliczeniu podatków z ETF i ułatwić sobie życie pochodzi z serwisu Akademia Finansów.

Niektóre błędy są krytyczne, a popełnianie ich może mieć bardzo negatywny wpływ na wynik Twojej inwestycji i może wiązać się z dużym rozczarowaniem. Inne pułapki to drobne rzeczy. Jeżeli będziesz ich świadomy to w długim terminie wpłynie to pozytywnie na stopę zwrotu z inwestycji.

1.Poszukiwanie idealnej strategii inwestycyjnej

Pierwszą pułapką jest poszukiwanie idealnej strategii inwestycyjnej. Karygodnym błędem, niejednokrotnie popełnianym przez wielu inwestorów jest brak określonej strategii inwestycyjnej, inwestowanie bez strategii, a wiec bez żadnych zasad. Dlaczego? Ponieważ strategia inwestycyjna powie Ci jaki ETF kupić do portfela, kiedy go sprzedać ze stratą, kiedy go sprzedać z zyskiem. Po prostu mając strategię i określony portfel inwestycyjny wiesz co robić. To właśnie dzięki strategii inwestycyjnej wiesz czy inwestujesz w akcje, w obligacje, w złoto czy w surowce, wiesz też jakie są ich proporce w portfelu inwestycyjnym (procentowa alokacja aktywów).

W ramach inspiracji polecam zajrzeć na stronę lazyportfolioETF.com, gdzie znajdziesz wiele przykładów gotowych strategii inwestycyjnych (Zdjęcie 1.)

W zaznaczonej przeze mnie ostatniej kolumnie powyższej tabeli, widnieją średnioroczne wyniki poszczególnych portfeli inwestycyjnych, które przestawiają ile zarobiły one na przestrzeni 10 lat. Wszystkie są bardzo proste w budowie. Złożone są z kilku ETF-ów (czasem tylko dwóch). Co więcej w portfelu znajdują się tylko dwie klasy aktywów, czyli akcje oraz obligacje (pierwsza i druga kolumna).  Widoczne wyniki są realne do osiągnięcia dla większości zdyscyplinowanych, mających starannie wybraną strategię inwestycyjną inwestorów.

Natomiast jeżeli będziesz dążył do osiągnięcia 10 – 12-procentowych stóp zwrotu średniorocznie, to musisz mieć na uwadze, że w długim terminie nawet profesjonaliści nie są w stanie osiągnąć takich wyników. W tabeli znajdziesz między innymi portfele od Banku Inwestycyjnego Merrill Lynch, portfele od Robo-doradców, czy portfele od znanych autorów książek, np. takich jak Rick Ferri, który to specjalizuje się w rynku ETF-ów. Znajdziesz tam  również portfel od Davida Swensen’a, który zarządza majątkiem Uniwersytetu Yale. Co jednak powinno przykuć Twoją największą uwagę? Być może już zauważyłeś, że zaznaczone stopy zwrotu mają bardzo zbliżone wartości. Co to dla Ciebie oznacza? Nic innego jak fakt, że gdybyś 10 lat temu wybrał losową jedną z tych strategii osiągnął być podobne średnioroczne stopy zwrotu.

Co jeszcze rzuca się w oczy? (Zdjęcie 2 )Klasyczny portfel, w układzie 60/40 (najwyższa pozycja w tabeli), który miał niższe ryzyko, a co za tym idzie, niższe obsunięcia kapitału, osiągnął wyższe stopy zwrotu niż portfel, który miał stuprocentową alokację w akcję rynków rozwiniętych (środkowa zaznaczona pozycja w tabeli). Couch Potato czyli portfel 50/50 osiągnął również zbliżone, całkiem przyzwoite wyniki, ale nieco niższe niż pozostałe kombinacje. Pamiętaj jednak, że jeden punkt procentowy w wyniku średniorocznym za dziesięć lat przełoży się na naprawdę znaczne lepszy wynik portfela.

Warto też wiedzieć, że  według legendarnego inwestora Benjamina Grahama „Satysfakcjonujące zyski są łatwe do osiągnięcia, a ponadprzeciętne zyski bardzo trudne. Inwestor powinien zadowolić się defensywnym portfelem.” Postępowanie zgodnie z jego założeniami to klucz do sukcesu. Dlatego zastanów się czy warto komplikować sobie życie wyrafinowanymi strategiami. Wcale nie musi się to przełożyć w długim terminie na większe zyski. Pewnie i tak mi nie uwierzysz Droga inwestora zwykle wygląda tak, że zaczynamy od tego co nam podpowiada intuicja, czyli od skomplikowanych rozwiązań, a z czasem albo inwestor się poddaje, albo przechodzi na proste strategie. Jeżeli właśnie czytasz te słowa i masz kilka lat doświadczenia to napisz w komentarzu czy się z nimi zgadasz.

2.Duża ilość ETF-ów w portfelu inwestycyjnym

Drugą pułapką jest zbyt duża ilość ETF-ów w portfelu. Wyjaśnię ten wątek na przykładach. Portfel Edge Select Aggressive od Merrill Lynch posiada w składzie aż 12 różnych ETF-ów. Średnioroczna stopa zwrotu za 10 lat to 9,18%. Bardzo zbliżoną stopę zwrotu osiągnął zbudowany tylko z 1 ETF-a portfel World Developed Stocks, a niewiele mniej portfel Couch Potato mający w składzie 2 ETF-y. Jak widzisz różnice w zyskach nie były znaczące, a wręcz przeciwnie.

Jaki z tego wniosek?  Skoro nie można postawić znaku równości pomiędzy dużą ilością ETF-ów w portfelu a gigantycznymi zyskami w postaci wysokich średniorocznych stóp zwrotu, to może warto się zastanowić, czy jest sens komplikować sobie życie. Dlaczego? Po pierwsze, aby zbudować taki portfel potrzebne jest Twoje zaangażowanie. Przecież musisz poświęcić czas na wybór i kupno odpowiednich ETF-ów. Po drugie, musisz mieć czas, aby we właściwym momencie robić rebalancing portfela. Polega to na wyrównaniu poziomu alokacji w poszczególne klasy aktywów, żeby miały ten sam wcześniej ustalony poziom. Po trzecie, koszty transakcyjne, gdyż na ogół im więcej ETF-ów w portfelu, tym więcej kosztów (minimalna opłata transakcyjna), a wcale nie musi się to przekładać na wyższe stopy zwrotu. Problem z kosztami będzie dotyczył mniejszych portfeli. Po czwarte ETF-y za założenia są zdywersyfikowane, więc po co robić kolejną dywersyfikację? Podejrzewam, że wynika to z kwestii psychologicznych.

Portfel zbudowany z większej ilości ETF-ów wydaję się lepszy. Nie zrozum mnie źle. Nie ma nic złego w posiadaniu większej liczy ETF-ów w przypadku profesjonalnych inwestorów, którzy świadomie chcą mieć większą ekspozycję na dany sektor gospodarki czy kraj. Natomiast w innym przypadku to przedobrzenie może przynieść odwrotne rezultaty. Nie wspomnę już o nakładach czasowych. Duża ilość ETFów może przełożyć się na regularne zmiany strategii, a to droga którą nie powinno się kroczyć .

3. Modne i skomplikowane inwestowanie

Trzecią pułapka  jest szukanie skomplikowanych, a co gorsza, modnych rozwiązań. Mam tu na myśli zarówno strategie jak i produkty inwestycyjne.

W portfelu inwestycyjnym, poza akcjami i obligacjami może być jeszcze kolejna klasa aktywów – surowce. Czy więcej znaczy lepiej? Niekoniecznie w każdym przypadku. Na poniższym przykładzie (Zdjęcie 4) doskonale widać, że zaznaczone w ramce portfele osiągnęły za ostatnie 10 lat gorsze wyniki niż znajdujący się na pierwszym miejscu portfel European Stocks, składający się z tylko z akcji.

Oczywiście trzeba na ten temat patrzeć szeroko, gdyż wyniki historyczne zależą od sytuacji na rynku w rozpatrywanym okresie. Przez ostatnie 10 lat akurat surowce niestety nie miały okresu świetności, ale za to był to znakomity czas dla obligacji. Właściwie nie 10 lat, a nawet 40 lat, bo przez ten czas mieliśmy hossę na obligacjach, stopy procentowe spadały, a wyceny obligacji rosły.

Dodatkowo, branża finansowa ciągle serwuje nam różne skomplikowane rozwiązania, po to żeby pokazywać Ci różne możliwości inwestycyjne. Krótko mówiąc – ciągle musi być w ofercie jakiś nowy, świeży towar na półce. Dokładnie tak jak w przypadku maszynek do golenia czy nowych lepszych telefonów w wersji piętnaście plus . Nie może być nudy dla inwestora – oczywiście patrząc z perspektywy branży finansowej, bo dla Ciebie inwestowanie powinno być bardzo, bardzo, bardzo nudne.

W każdym razie fundusz indeksowy powstał w 1975 roku. Był to fundusz indeksowy Vanguard S&P 500, na indeks 500 największych spółek amerykańskich. Dopiero po wielu latach, bo w 1990 roku powstały ETF-y, a po nich zaczęły pojawiać się na rynku inne ‘wynalazki finansowe’, takie jak:

ETF-y z dźwignią (leverage ETF)- w dużym uproszczeniu jest to taki ETF, dzięki któremu w przypadku podwójnej dźwigni, jeżeli indeks zarobi 10%, Ty zarobisz 20%, jeżeli indeks straci 10%, Ty stracisz 20%;

ETF-y odwrócone (inverse ETF) – jeżeli indeks straci 10%, Ty masz zarobić 10%,

ETF-y SmartBeta – wprowadzające zmiany w składzie podstawowych indeksów według konkretnego czynnika, co ma dać przewagę inwestycyjną i spowodować w przyszłości większe zyski. Zmienia się na przykład  wagę poczekalnych spółek w indeksie lub kładzie się nacisk na spółki dywidendowe z wybranego indeksu.

Produkty ETC (Exchange Traded Comodity) – to szeroka gama produktów, które mogą być oparte na metalach fizycznych, np. ETC zabezpieczone fizycznym złotem, czy srebrem. Natomiast istnieją też produkty bardziej skomplikowane oparte na indeksach kontraktów terminowych na surowce.

ETF-y na egzotyczne indeksy – zgodnie z angielskim powiedzeniem – ‘there is any ETF for that’ czyli są to ETF-y tworzone na obecne trendy, np. na czas pandemii, na jakiś chwilowy trend – krótko mówiąc są to modne rozwiązania.

Wyżej wymienione produkty są w większości zdecydowanie dla profesjonalistów, a na pewno nie są odpowiednie dla początkujących inwestorów, gdyż mogą wiązać się z dodatkowym, specyficznym dla nich ryzykiem. Natomiast ETF-y dające ekspozycje na popularne tematy to często będą napompowane, bardzo drogie fundusze akcyjne, które narażone są na potężne spadki. Należy kupować tanie aktywa, a nie to co jest modne i drogie. A co jest modne? To wszystkie tematy jakimi bombardują Cię media. W szybki sposób możesz sprawdzić czy akcje są drogie czy tanie. Rzuć okiem na wskaźnik P/E.

Sprawdź wskaźnik Price do Earnings P/E

Jest taki współczynnik jak Price to Earnings P/E czyli cena akcji na zysk na akcje. O co chodzi? Jeżeli ten współczynnik ma wartość powyżej 20, to znaczy, że akcje są przewartościowane, drogie. Oczywiście zależy to od wielu czynników. Okazja jest wtedy gdy P/E jest poniżej 8. Nie traktuj wartości zero-jedynkowo, gdyż trzeba je także odnieść do wybranego rynku.

Jeżeli zwrócisz uwagę na ETF-y z najwyższym współczynnikiem (Zdjęcie 5) to okazuje się, że nie dość, że jest on bardzo wysoki, to zawiera w swoim składzie same ‘modne tematy’, takie jak samochody autonomiczne, samochody elektryczne, NASDAQ Internet, Cloud Computing, Digital Health, Technology Momentum, Clean Energy, różne firmy technologiczne, a nie tam jakiś pospolity olej czy gaz. Te ETF-y już przez bycie ‘trendy, na topie’ są bardzo drogie. Inwestorzy nadal je wybijają, gdyż wydaje się to logiczne, aby podążać za duchem czasu. Niestety jest to zwykle droga do porażki.

Jeżeli natomiast zajrzymy sobie do ETF-ów z najniższym współczynnikiem (Zdjęcie 6), czyli takich, które być może są okazją inwestycyjną, to nie znajdziemy tam modnych tematów.  Znajdziesz tu między innymi ropę, gaz, surowce. Oczywiście nie powinieneś traktować współczynnika P/E jako wyroczni, ale w przypadku wysokich wartości, jako ostrzeżenie. Natomiast w przypadku niskich, jako punkt wyjścia do dalszych analiz, gdyż coś co jest tanie może być jeszcze znacznie tańsze.

Inwestowanie powinieneś rozpocząć od zadania sobie pytania czy jesteś profesjonalnym inwestorem czy nie. Jeżeli odpowiedź brzmi tak, to wymienione wyżej, modne produkty skupione na wybranych sektorach czy krajach mogą być dla Ciebie. Jeżeli natomiast odpowiedź brzmi nie, jeżeli jesteś poczatkującym inwestorem, masz nieduże doświadczenie inwestycyjne, to na pewno nie są to jeszcze produkty dla Ciebie. I tu mała podpowiedź. Jeżeli je odrzucisz, a skupisz się na początek na szerokich indeksach to zawęży Ci się lista ETF-ów do wyboru.

4. Uważaj na sposób replikacji indeksu

Przed zainwestowaniem w wybrany ETF sprawdź w jaki sposób replikowany jest indeks jaki śledzi ETF. Istnieją trzy podstawowe sposoby replikacji indeksu. Replikacja fizyczna (Phisical) pełna. Jeżeli ETF replikuje indeks S&P 500, w którego składzie znajduje się pięćset największych amerykańskich spółek to przy zastosowaniu wspominanej replikacji w portfelu funduszu będzie znajdowało się dokładnie pięćset spółek w proporcjach zgodnych z indeksem. Informacje o zastosowanej metodzie replikacji znajdziesz w dokumentach funduszu (Zdjęcie 7).

Jeżeli zarządzający wykorzysta replikację syntetyczną (Synthetic, Zdjęcie 8) w składzie portfela nie będzie aktywów z indeksu, a mogą być zupełnie inne aktywa. ETF może replikować indeks spółek z Pakistanu, a w portfelu mogą być akcje spółek europejskich. W tym przypadku dochodzi kolejna strona transakcji – bank inwestycyjny, a co za tym idzie, dochodzi dodatkowe ryzyko, tzw. Counterparty risk. O co w tym chodzi? Jeżeli bank nie wywiąże się z transakcji swapowej, to inwestor może stracić pieniądze. Także jeżeli masz możliwość, to lepiej inwestować w ETF-y z replikacją fizyczną niż z replikacją syntetyczną. Pozbędziesz się niepotrzebnego ryzyka.  

Replikacja syntetyczna ma swoje zalety. Dzięki niej replikacja indeksu może być dokładniejsza. W niektórych przypadkach takie ETF-y mogą być też tańsze, choć nie jest to regułą.

Jak już jesteśmy przy replikacjach, to też warto, żebyś wiedział, że istnieje jeszcze replikacja reprezentatywnej próbki. Jest to pewna forma replikacji fizycznej, z tą jednak różnicą, że fundusz nie ma w portfelu dokładnie wszystkich składników indeksu. Dobrym przykładem będzie tu szeroki indeks obligacji światowych (The Bloomberg Barclays Global Aggregate Bond Index). W jego składzie jest ponad 26 tyś obligacji, a fundusze, które replikują ten indeks mają w składzie portfela około 6 tysięcy obligacji. To w tym przypadku w zupełności wystarczy, żeby replikować zachowanie indeksu.

5. Brak kontroli nad ceną zakupu

Piątą pułapką, a właściwe błędem jest składanie zlecenia PKC, czyli Po Każdej Cenie. W czym rzecz? Otóż możesz złożyć zlecenie zakupu czy sprzedaży ETF-u po każdej cenie, ale wtedy nie masz w ogóle kontroli nad tym po jakiej cenie kupiłeś czy sprzedałeś dany ETF. Dużo rozsądniej jest złożyć zlecenie z limitem, czyli z deklaracją, że chcesz kupić fundusz po cenie nie większej niż konkretnie podana przez Ciebie cena. W przypadku sprzedaży  limit określa po jakiej minimalnej cenie chcesz sprzedać ETF. Jest to ważne, gdyż przede wszystkim masz pełną kontrolę nad ceną po jakiej kupujesz i sprzedajesz ETF. W innym razie może się zdarzyć, że dokonasz transakcji na niekorzystnych warunkach. Czy to oznacza, żeby nie korzystać ze zlecenia PKC? Nie. W sytuacji, gdyby Ci zależało, żeby za wszelką cenę jak najszybciej sprzedać wybrane papiery, to zlecenie PKC będzie dobrym wyborem.

6.Czytanie prognoz, komentarzy oraz opinii innych

Czytanie prognoz oraz komentarzy raczej w inwestowaniu pasywnym nie pomoże.  Ja absolutnie nie twierdzę żeby tego w ogóle nie robić, ale trzeba podchodzić do tego z właściwym dystansem. Dlaczego? Prawda jest taka, że nie da się przewidzieć przyszłości. Prognozy rynkowe i komentarze natomiast będą zawsze, gdyż rynek tego oczekuje.

Na przykładzie wybranych komentarzy z 11 czerwca 2020 roku (Zdjęcie 10), mało doświadczony inwestor mógłby popaść w depresję, że starci cały swój majątek. Słowa takie jak: potężne, spektakularne spadki, Matrix się zakończył, czarny czwartek, przyprawiają o ból głowy, a tak naprawdę nic się tego dnia nie stało.

Owszem spadek indeksu S&P500 w owym czasie w ciągu jednego dnia był dość spory, ale nie przerażająco duży. Takie sytuacje zdarzają się regularnie. Co stało się później? Indeks bardzo szybko zaczął kontynuować swój trend wzrostowy (Zdjęcie 11).

Moja rada? Czytaj, edukuj się i rozwijaj w dziedzinie finansów. Na pewno bardziej na tym skorzystasz niż na czytaniu prognoz i komentarzy. Ma to szczególne znaczenie jeżeli inwestujesz długoterminowo. Oprócz książek, kursów online, warte uwagi są badania oraz opracowania od uznanych emitentów ETF-ów czy dostawców indeksów. Znajdziesz tam rzetelne odpowiedzi na nurtujące Cię pytania.

Chcesz nauczyć się pasywnego inwestowania krok po kroku? Dołącz do Index Revolution Formula>>

7.Analiza niewłaściwego ETF-a

Czasami zdarza się tak, że inwestorzy analizują niewłaściwy ETF. Dlaczego tak się dzieje? Jeden ETF może być notowany na kilku giełdach. ETF-y różnią się także walutą notowania oraz rodzajem jednostki.  Są jednostki, które reinwestują zyski (Acc) i takie, które wypłacają je regularnie (Dist). Co więcej ETF-y mają podobne nazwy i nawet jak pochodzą od tego samego emitenta mogą różnić się wcześniej wspomnianym sposobem replikacji indeksu.

Poniżej przykład FTSE Developed Europe Real Estate UCITS ETF 1C. Notowany jest w Londynie, we Włoszech, w Niemczech i Szwajcarii. Możesz w niego zainwestować w euro, funcie czy franku szwajcarskim. Natomiast 1C w nazwie funduszu znaczy, że jest to fundusz akumulujący.

Jeżeli chcesz mieć pewność, że analizujesz właściwy produkt, wystarczy znaleźć indywidualny dla każdego ETF numer ISIN (International Securities Identification Number; Zdjęcie 12).  Dzięki niemu  odróżnisz ETF-y akumulacyjne od dystrybucyjnych. Jeden ISIN jest nadany dla produktu notowanego na kilku giełdach i walutach. Nie zakładaj, że jak kupujesz ETF w Londynie to będzie notowany tylko w funtach. Ten sam ETF może być notowany na jednej giełdzie w kilku walutach. W kracie funduszu (Zdjęcie 13) znajdziesz też tzw. ticker czyli kod papieru wartościowego dla konkretnej giełdy i waluty.

W sytuacji, gdy będziesz składał zlecenie kupna, powinieneś za każdym razem sprawdzić numer ISIN oraz ticker, aby upewnić się czy na pewno kupujesz ten ETF w który chcesz zainwestować.

Warto też wiedzieć, że ETF-y notowane w Europie, mają w nazwie dopisek UCITS – a to znaczy nic innego jak fakt, że spełniają wymagania dyrektywy europejskiej. Może się okazać, że jako inwestor detaliczny, nie będący inwestorem profesjonalnym, nie będziesz miał dostępu do ETF-ów notowanych na rynku amerykańskim i będziesz analizował ETF-y, które mogą być dla Ciebie niedostępne albo ich europejskie odpowiedniki będą miały inne parametry.

Czy warto inwestować w amerykańskie ETF-y i którego brokera wybrać>>

8. Ignorowanie wpływu podatków

 Ósmą pułapką jest ignorowanie wpływu podatków. W inwestowaniu można mieć różne założenia. Wiele lat temu, podobnie jak wszyscy początkujący inwestorzy, miałem przeświadczenie, że im więcej czasu poświęcę na inwestowanie, dowiem się jak oraz w co inwestować, znajdę jakieś okazje, to zarobię więcej. To oczywiście po części jest prawdą. Niemniej jednak inwestując pasywnie, długoterminowo i poświęcając jakieś dwie godziny rocznie na zarządzanie swoim portfelem inwestycyjnym, możesz wygenerować stopę zwrotu na poziomie 6%-8% średniorocznie. Jeżeli natomiast będziesz starał się modyfikować swój portfel inwestycyjny i na części kapitału zaczniesz spekulować, to dajesz sobie szansę na większe zyski. Jeżeli decyzje inwestycyjne nie będą poparte dogłębną wiedzą i analizą, to ogromna ilość poświęconego czasu niestety może przynieść odwrotny efekt. Innymi słowy, nie wiesz czy Ci się uda, a jedynie dajesz sobie szansę na wyższe zyski.

Ja już dawno zrozumiałem, że nie mogę kontrolować przyszłych zysków. Nie jestem wstanie prognozować przyszłości, ale mam 100% wpływ na to co mogę kontrolować. Jest to wysokość opłat oraz podatków jakie poniosę w związku z moją inwestycją. Im mniejsze podatki i opłaty, tym większa będzie stopa zwrotu, zgadza się?

Dlatego jestem bardzo zdziwiony, że niektórzy inwestorzy ignorują wpływ podatków. Przecież wszystkie stopy zwrotów z portfeli inwestycyjnych są podawane bez opłat i bez podatków, więc nawet imponujące wyniki historyczne po nałożeniu wszystkich podatków i opłat mogą być wyraźnie mniejsze.

Zobrazuję Ci to na poniższym przykładzie. Załóżmy, że inwestujesz długoterminowo i przez 25 lat będziesz regularnie inwestował 500 zł miesięcznie. Średnioroczną stopę zwrotu założyłeś 7%. Ile zapłaciłbyś podatku, gdyby naliczany był co miesiąc?  To kwota 42 451,77 zł  (Zdjęcie 14, pierwszy wiersz)

Gdyby podatek był naliczony na końcu inwestycji, to wynosiłby 48 905,81 zł, ale za to wysokość zgromadzonego kapitału byłaby większa. Dlaczego tak się dzieje? Otóż dlatego, że zyski byłyby reinwestowane przed pobraniem podatku. (Zdjęcie 14, drugi wiersz) Dlatego też taki sposób naliczania podatku jest korzystniejszy.

A co gdyby podatek nie był w ogóle pobrany? Na rachunku zgromadziłbyś aż 407 399 zł (Zdjęcie 14, trzeci wiersz).

Zauważ, to ciągle jest ta sama inwestycja, a jaka znacząca różnica w ostatecznym wyniku, prawda? A co najważniejsze, Ty sam masz na to wpływ. Przykład pierwszy z naliczaniem podatku co miesiąc w przypadku inwestowania w ETF-y oraz fundusze indeksowe to tylko teoria, bez praktycznego zastosowania. Natomiast dwa ostatnie, znacznie korzystne scenariusze są już do zrealizowania.

W jaki sposób? Możesz otworzyć rachunek maklerski w postaci Indywidualnego Konta Emerytalnego (IKE) i po spełnieniu określonych warunków podatek zostanie odroczony lub nie zostanie w ogóle pobrany. W ramach IKE możesz inwestować 10 czy 20 lat dla dzieci, następnie zamykasz produkt, płacisz podatek na końcu – bo taki masz przywilej posiadając IKE, że podatek w tym przypadku zapłacisz na końcu, a nie w trakcie inwestycji i wyjdziesz na tym dużo lepiej niż inwestując poprzez zwykły rachunek maklerski.

Jeżeli będziesz w ramach IKE inwestował do emerytury i spełnisz wymagane prawem warunki, to podatek od zysków kapitałowych w ogóle nie zostanie naliczony. Jakie to warunki? Wystarczy wpłacić na rachunek środki przez pięć lat w ciągu trwania inwestycji. Nie musi być to być rok w rok. Nie ma też przymusu do wpłat. Drugi warunek to przejście na emeryturę po 55-tym lub 60-tym roku życia.

Drugim sposobem na znaczne zmniejszenie podatków jest rachunek maklerski w postaci Indywidualnego Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE). W tym przypadku wpłaty na IKZE odliczasz od dochodu, a więc dzięki nim zmniejszysz podatek dochodowy, który masz zapłacić w kolejnym roku. Ile możesz zyskać? Wszystko zależy od tego czy pracujesz na etacie, czy masz jednoosobową działalność oraz od tego ile wpłacisz na IKZE i ile zarabiasz.

Dam tu jeden przykład. Jeżeli pracujesz na etacie i wchodzisz w drugi próg podatkowy 32% to w 2021 roku możesz wpłacić 6310,80zł. Dzięki temu w kolejnym roku zapłacisz podatek dochodowy mniejszy o 2019,46 zł. To znaczna oszczędność prawda? A co jeżeli Ty i partner dobrze zarabiacie? To zrobi się 4038,91 zł oszczędności. A gdyby tak robić przez kolejne 20 lat? Kwota oszczędności przekroczy 40 000 zł. W końcu na emeryturę inwestuje się długoterminowo. Do tego limity wpłat są co roku podnoszone (Zdjęcie 15), więc wraz ze wzrostem zarobków możesz wpłacać więcej i oszczędzać na podatkach jeszcze więcej.

Pamiętaj, że obydwa produkty mają swoje ograniczenia i doczytaj o nich więcej. Znajdziesz informacje w Internecie lub dopytaj w komentarzu.

Zauważyłem, że zazwyczaj osoby zamożne, dysponujące sporym kapitałem, ignorują te rozwiązania tłumacząc, że szkoda zachodu. Inni obawiają się, że państwo ich okradnie i zabierze zgromadzone pieniądze. Jak myślisz w jaki sposób da się ukraść pieniądze ze środków zgromadzonych w zagranicznych ETF-ach?

Podsumowując, wykorzystując IKE i IKZE możesz uzyskać w długim terminie potężne oszczędności podatkowe, a decyzję czy chcesz z nich skorzystać oczywiście pozostawiam Tobie.

9.Ignorowanie wpływu wszystkich opłat

Dziewiątą pułapką jest ignorowanie wpływu wszystkich opłat i generowanie zbędnych kosztów. Czasem zapominamy, że wyniki indeksu lub strategii inwestycyjnej (zazwyczaj) są wynikami przed opłatami oraz podatkami. Opłaty pobierane od aktywów są bardzo ważne, bo one długoterminowo „podgryzają” wyniki Twoich inwestycji. Opłaty transakcyjne również dotyczą każdego zakupu i każdej sprzedaży poszczególnego ETF-u, zatem im masz więcej ETF-ów w portfelu, tym możesz ponosić większe opłaty.

Wszystkie, nawet ukryte opłaty w inwestowaniu w ETF-y>>

Dodatkowo, zawsze uczulam inwestorów, że trzeba dokładnie czytać wszystkie dokumenty, takie jak np. KID (Kluczowe Informacje dla inwestora). Tam znajdziesz wyszczególnione wszystkie opłaty. Przykładowo, gdy opłaty za zarządzanie wynoszą 2%, to opłaty bieżące, które uwzględniają pozostałe koszty funduszu mogą przewyższać nawet 3% średniorocznie.

ETF z zasady jest tani, ale nie musi tak być w odniesieniu do każdego z nich. Najtańszy ETF pobiera opłaty w wysokości dwóch punktów bazowych, czyli 0,02% w skali roku, podczas gdy najdroższy pobiera 7%. Podsumowując – wpływ opłat jest bardzo ważny, dlatego trzeba je skrupulatnie sprawdzać.

Poniższa ilustracja przedstawia inwestycję o następujących założeniach.  Pięćset złotych miesięcznie wpłacane jest przez 30 lat, 7% średnioroczna stopa zwrotu. Wpłacony kapitał wynosi 180 000 zł, ale mamy różne opłaty.

Po lewej stronie nie ma naliczonych żadnych opłat a po prawej są  doliczone opłaty w wysokości 2% średniorocznie każdego roku. Niewinne opłaty, a różnica na koniec wyniesie prawie 250 000 zł. Mało? Opłaty nie muszą być pobierane tyko od aktywów. W trakcie inwestowania ponosisz różne opłaty w zależności od rodzaju rachunku czy sposobu inwestycji. Może to być brak aktywności na koncie, opłaty transakcyjne, za przewalutowanie, opłaty na koncie maklerskim związane z przechowaniem aktywów, opłaty za Robo-doradcę itd. Tych opłat może być naprawdę dużo. Dlatego jeszcze raz uczulam, aby je wszystkie dokładnie sprawdzić, zanim zdecydujesz się na jakąś inwestycję.

10. Niezrozumienie ryzyka walutowego

Ostatnią, dziesiątą pułapką jest niezrozumienie ryzyka walutowego, ponieważ jest to nieco nieintuicyjne. W inwestowaniu w ETF-y pojawia się kilka pojęć związanych z walutami.

Underlying currency  – jest to waluta, w której są kupowane akcje czy inne instrumenty finansowe do portfela inwestycyjnego. Jeżeli np. inwestor inwestuje w Turcji, to underlying currency to Lira Turecka i w niej są kupowane aktywa.

Found/base/denominated currency – jest to waluta funduszu, w której są rozliczane transakcje, księgowość itp.

Trading currency – jest to waluta notowania, czyli w jakiej możesz zainwestować w ETF. Np. fundusz inwestujący w Turcji może być notowany w EUR, bazową walutą może być USD, a Underlying currency będzie Lira Turecka.

Jeżeli chcesz zainwestować w akcje krajów rozwiniętych, to popularnym indeksem replikowanym perz ETF-y będzie indeks MSCI World Indeks. Jeżeli w niego zainwestujesz, to zauważ, że Twoja alokacja, jeżeli chodzi o walutę, jest w większości (bo aż w 62%) w USD, a reszta w innych walutach (Zdjęcie 17). Co to oznacza? Nic innego, jak to, że inwestujesz w pewien koszyk walut, a w przeważającej części w dolara amerykańskiego. Nie ma znaczenia czy Twój fundusz jest notowany w Euro czy w funcie brytyjskim.

Gdzie jest więc Twoje ryzyko walutowe?  Ryzyko walutowe zachodzi pomiędzy tą walutą, w jakiej kupowane są na naszym przykładzie akcje (underlying currency) a walutą, w której Ty zarabiasz. Na powyższym przykładzie będzie to koszyk walut i nie ma znaczenia czy zainwestujesz w ETF oparty o MSCI World w funcie brytyjskim na londyńskiej giełdzie (LSE).

Czy to wszystkie pułapki? Nie. Tym przydługim wpisem chciałem Ci pokazać na co zwrócić uwagę w inwestowaniu w ETF-y oraz, że zdobywanie krok po kroku niezbędnej wiedzy jest kluczowe w pasywnym inwestowaniu.

Chcesz nauczyć się pasywnego inwestowania krok po kroku? Zapisz się na bezpłatny webinar>>

Artykuł Dziesięć pułapek w inwestowaniu w ETF-y i fundusze indeksowe pochodzi z serwisu Akademia Finansów.

Muszę przyznać, że bardzo lubię te usługi oraz jestem wielkim fanem pasywnego inwestowania. Kiedy jeszcze postawię się w skórze osoby, która chce inwestować, ale nie ma zbyt dużo wiedzy i czasu to dochodzę do następujących wniosków. Posiadanie rachunku maklerskiego nie jest dla każdego. Trzeba się zwyczajnie więcej napracować, aby samemu inwestować przez rachunek inwestycyjny, aniżeli przy pomocy robota. Robo-doradca wybierze oraz sprawdzi ETF-y za Ciebie. Następnie kupi i kiedy trzeba zrównoważy portfel ETF-ów. Ogólną koncepcję opisałem w poniższym artykule i filmie, a teraz zajmijmy się porównaniem dwóch robo-advisorów.

Czytaj: Inwestowanie w ETF-y bez prowizji>>

Oglądaj: Inwestowanie w ETF-y z robodoradcą. Czy warto?>>

Brytyjski ETFmatic czy słowacki Finax? A może inny robot?

To odwieczny problem. Kiedy zgłębisz jakiś temat, to najczęściej okazuje się, że jest on bardziej złożony niż początkowo się to wydawało, zgadza się? Gdy już zdobędziesz potrzebne informacje, jesteś zmuszony podjąć decyzję. Często niełatwą decyzję. Aby tego dokonać, powinieneś przyjąć konkretne kryteria. I tu śpieszę Ci z pomocą. Jeżeli chcesz założyć konto u robodoradcy, to po przeczytaniu tego artykułu będziesz wiedział na co zwrócić szczególną uwagę. Zaczynajmy.

Zakładanie rachunku i platforma

To dla mnie drugorzędny parametr, ale od zakładania rachunku każdy będzie musiał zacząć. W obydwu platformach trzeba się uwiarygodnić i podać podstawowe dane. ETFmatic prosi o skany dokumentów, a Finaxowi wystarczy pokazać dowód do kamerki, więc proces jest wygodniejszy. Tu i tu należy przejść przez ankietę, która służy ocenie Twojego doświadczenia inwestycyjnego oraz ryzyka jakie możesz na siebie wziąć. Wynika to z przepisów prawa. W mojej ocenie, przydatność ankiety dla inwestora jest niewielka. Dlaczego tak sądzę?

Jeżeli nigdy wcześniej nie inwestowałeś, to skąd masz wiedzieć jak się będziesz czuł, gdy z Twojego portfela inwestycyjnego „wyparuje” nagle 20% środków? Albo pytanie dotyczące ryzyka. Wiele osób je akceptuje, owszem, ale tylko do czasu, gdy zostanie ono zmaterializowane. Wynika to zwyczajnie z dwóch aspektów. Z natury ludzkiej i z błędów poznawczych. Niemniej jednak, prawo to prawo i ankieta jest do zrobienia. Warto zaznaczyć, że ankieta, mimo iż ma ten sam cel, w każdej firmie jest skonstruowana w nieco inny sposób. Dzięki temu, że miałem do czynienia z przeróżnymi ankietami, w wielu instytucjach, mam porównanie i mogę z pełną stanowczością stwierdzić, że ta w Finax była taka jakaś „ludzka” i najprzyjemniejsza jaką widziałem.

Co do platformy, to Finax ma nowoczesny layout podczas gdy ETFmatic wymaga odświeżenia, co się pewnie prędzej czy później wydarzy. Niemniej jednak tu i tu inwestor znajdzie najważniejsze informacje wraz z listą transakcji, opłat oraz aktualnie posiadanych ETF-ów.

Opłaty, czyli pożeracz zysków.

Jedną z głównych zalet inwestowania indeksowego są mikroskopijne opłaty, a dokładniej opłaty pobierane z aktywów ETF, które są uwzględnione w jego wycenie. Korzystając z okazji, przypomnę kluczową zasadę dotyczącą kosztów w inwestycji. Dobrze ją zapamiętać. Otóż, opłaty poniesiesz – na pewno, a zarobisz – być może, więc trzeba dokonać wszelkich starań, by te opłaty minimalizować. W długim terminie inwestowania, nawet niewinny 1% różnicy w opłatach pobieranych od aktywów sprawi, że na koniec inwestycji na Twoim rachunku może być pięćdziesiąt tysięcy mniej. Sporo, prawda? Kwota oczywiście zależy od wielkości zainwestowanych środków i długości trwania inwestycji.

Co więcej, do całej zabawy z inwestycją w ETF-y przez rachunek inwestycyjny trzeba doliczyć koszty transakcyjne. U robo-doradcy zainwestujesz w ETF-y bez prowizji maklerskich, ale za to musisz ponieść inne opłaty.

Czytaj: Wszystkie, nawet ukryte opłaty w ETF-ach >>

Takim, nazwijmy to, standardem rynkowym jest opłata za prowadzenie rachunku, wyrażona w procentach w skali roku. Jedna dwunasta tej opłaty pobierana co miesiąc stanowi wynagrodzenie robo-doradcy. W amerykańskim Betterment wynosi ona zaledwie 0,2% w skali roku. Niestety nie ma się co łudzić, że opłaty na słowackiej czy brytyjskiej platformie będą tak niskie, gdyż obie firmy nie działają na tak dużym i świadomym rynku jak USA.

ETFmatic pobiera 0,48% rocznie, natomiast Finax 1,2% rocznie.

ETFmatic nie pobiera prowizji od wpłaty, a Finax pobierze 1,2% od każdej wpłaty poniżej 1000 Euro. Można to obejść przez założenie konta przez link afiliacyjny, który podrzucają portale i blogerzy promujący wspomnianą usługę.

Czy skreślać Finax za opłaty? Uważam, że nie. Przeanalizowałem setki produktów finansowych i każdy ma swoje plusy i minusy. Nie ma ideałów. Czasem bardziej opłaca się ponieść wyższe koszty, w zamian za bardziej korzystne inne parametry, które omówimy poniżej. Ty musisz ocenić co jest dla Ciebie lepsze.

ETF-y w ofercie robo-doradców

Robo-advisory nie są tradycyjnymi rachunkami maklerskimi, gdzie możesz mieć dostęp nawet do kilkuset ETF-ów. Wręcz przeciwnie. Są to miejsca, gdzie Twoje portfele inwestycyjne zbudowane są dosłownie z kilku ETF-ów. W końcu firma zrobiła już za Ciebie „brudną” robotę i z kilku tysięcy istniejących ETF-ów wyselekcjonowała, ich zdaniem, najlepsze do swoich portfeli inwestycyjnych. Tak naprawdę, kilka w zupełności wystarczy, ponieważ w środku każdego ETF znajduje się nawet kilka tysięcy akcji oraz obligacji.

Zwróć uwagę, że obie platformy wybrały „tradycyjne” ETF-y z replikacją fizyczną, które odzwierciedlają zachowanie indeksów akcji i obligacji. W obydwu firmach nie ma takich klas aktywów jak złoto, surowce czy nieruchomości (REIT-y). Nie ma wyrafinowanych ETF-ów smartbeta, odwróconych czy lewarowanych. Jeżeli czytasz moje maile czy wpisy, to wiesz, że nazywam je w skrócie „wynalazkami”, ponieważ uważam, że nie są to produkty dla normalnych ludzi, ale dla spekulantów.

Piszę o tym, gdyż powinno Ci to dać do myślenia, dlaczego nowoczesne platformy inwestycyjne wybierają dla inwestorów tylko tradycyjne, klasyczne ETF-y. Roboty to powiew nowoczesności, ale strategie inwestycyjne oraz ETF-y są tam zwykłe jak kajzerka w piekarni. I o to paradoksalnie chodzi.

Ile ETF-ów w portfelu inwestycyjnym?

ETFmatic buduje portfel inwestycyjny z ośmiu ETF-ów. Sześciu akcyjnych i dwóch obligacyjnych (Zdjęcie 1). Natomiast portfele Finax mają do dyspozycji dziesięć funduszy. Sześć akcyjnych oraz cztery obligacyjne (Zdjęcie 2). Listy produktów znajdują się poniżej.

Jak widać na załączonych zdjęciach, obie firmy wykorzystują ETF-y renomowanych emitentów, oparte o najpopularniejsze indeksy. Pamiętaj, że lista nie jest stała i może zmienić się w każdej chwili. W końcu za coś płacimy robotowi. Może podmienić ETF, gdy tylko uzna to za słuszne, np. gdy na rynku pojawi się bardzo podobny, ale tańszy. ETFmatic całkiem niedawno wykonał taki ruch i podmienił ETF na tańszy obniżając koszty inwestora. Kiedy jeszcze może być wymiana? W sytuacji, gdy pogorszy się jedyne i najważniejsze zadanie ETF-a, czyli dokładność replikowania wybranego indeksu.

Na uwagę, zasługuje również fakt, że ETFmatic korzysta z takich ETF-ów, które wypłacają dywidendy na Twój rachunek. Następnie je reinwestuje. Finax natomiast inwestuje w ETF-y, które same reinwestują dywidendy i nie wypłacają ich na Twój rachunek. Na pierwszy rzut oka możesz pomyśleć, że to żadna różnica. Ma to jednak znaczenie przy rozliczaniu podatków. Wnikając dalej, warto zauważyć, że skoro w przypadku ETFmatic dywidenda trafia na Twoje konto, to środki te, zanim zostaną ponownie zainwestowane, przez kilka dni nie pracują, Przy długim horyzoncie czasowym i wysokich kwotach, na pewno przełoży się to na wyniki, więc Finax wypada tu lepiej. Do rozliczenia podatków wrócimy w kolejnej części artykułu.

Waluta notowania ETF-ów.

Jak wiemy, Finax jest słowackim robo-doradcą. Tam walutą jest Euro i wszystkie ETF-y wyceniane są właśnie w tej walucie. Natomiast brytyjska platforma ETFmatic ma portfele wyceniane w EUR oraz notowane w innych walutach zestawy ETF-ów dla kont w USD i GBP.

Jeżeli już poruszyliśmy temat walut, to czuję się zobowiązany, aby ustrzec Cię przed jedną bardzo ważną kwestią. Chodzi o zrozumienie ryzyka walutowego. Nie wpadnij w pułapkę, że kiedy ETF wyceniany jest w EUR to ponosisz ryzyko walutowe pomiędzy PLN, a EUR. Nie zawsze tak jest. Dlaczego? Ponieważ ryzyko walutowe występuje pomiędzy walutą, w której inwestuje fundusz, a walutą, w której zarabiasz. Przykładowo ETF inwestujący w akcje amerykańskie inwestuje w USD, a może być notowany w EUR. To bardzo ważne. Jeżeli czujesz potrzebę zgłębienia tematu ETF-ów i funduszy indeksowych to zachęcam Cię do rzucenia okiem na mój kurs Index Revolution Formula. Tam wyjaśniam wszystkie detale, które mają wpływ na finalny wynik Twojej inwestycji. Wróćmy do porównania platform.

Filozofia inwestycyjna

Obie firmy mają klasyczne podejście do inwestowania. Na początku poprzez wybór składu portfela, decydujesz jakie ryzyko jesteś w stanie zaakceptować. Określasz jaki procent portfela ma być inwestowany w akcje, a jaki w obligacje. Im więcej środków ulokujesz w akcjach, tym większa oczekiwana stopa zwrotu, ale też większa zmienność.

Zauważ, że obie firmy, mimo iż są tak bardzo nowoczesne, nie oferują aktywnych strategii. Aktywnych, czyli takich, które polegają na alokowaniu całego kapitału w akcje i próbie uciekania z nich w trakcie spadków. Nie przechodzą również z obligacji do akcji po zakończeniu spadków. Być może podejście robotów da Ci trochę do myślenia, jeżeli do tej pory miałeś przekonanie, że to właśnie aktywna strategia jest najlepsza.

Co się dzieje po dokonaniu alokacji w akcje oraz obligacje? ETFmatic dzieli Twoje środki na osiem ETF-ów, według procentowej alokacji. Jak już wspomniałem wcześniej, dokonuje podziału na sześć ETF-ów akcyjnych i dwa obligacyjne. No chyba, że zdecydujesz się na 100% akcji lub obligacji. Wtedy możesz mieć portfel zbudowany z sześciu lub nawet tylko dwóch ETF-ów.

W dowolnej chwili możesz także bezpłatnie zmieniać alokację. Możesz tego dokonać nawet na poziomie poszczególnych ETF-ów, czyli jak chcesz to 100% środków możesz mieć np. w Japonii czy tylko w USA (Zdjęcie 3).

Natomiast Finax, jak już wiesz, ma do dyspozycji 10 ETF-ów, ale także gotówkę jako klasę aktywów. W zależności od określonej alokacji będziesz miał w portfelu od czterech do dziesięciu ETF-ów i 1,5% gotówki. W przypadku 100% alokacji w obligacje, w skład Twojego portfela wejdą cztery ETF-y. Alokacja w poszczególne ETF-y w ramach portfela jest stała i nie można jej zmienić. Wróćmy do gotówki. Skoro 1,5% jest w gotówce to można założyć, że te środki nie pracują, bo nie są zainwestowane. Będzie to miało pewien wpływ na długoterminową inwestycję.

Które portfele inwestycyjne są lepsze?

Nie przejmowałbym się tym tak bardzo. Jeżeli miałbym porównać jabłko do jabłka, czyli portfel 70/30 Finax z portfelem 70/30 ETFmatic, to jestem przekonany, że w odpowiednio długim horyzoncie czasowym, np. 10 lat, bez uwzględnienia opłat dla robota, wyniki będą zbliżone. W końcu oba, to szeroko, globalnie zdywersyfikowane portfele akcji i obligacji. Nawet indeksy globalne dwóch różnych dostawców, różniące się składem indeksu, są mocno ze sobą skorelowane i mają bardzo podobne stopy zwrotu. Zapewne gdybyśmy cofnęli się w czasie, by sprawdzić, jak zachowywała się strategia w przeszłości, to w pewnych latach, np. 2009-2019 lepiej wypadłby Finax, a w latach 2010-2020 ETFmatic. W przyszłości może być podobnie. A skoro nie masz wpływu na przyszły wynik inwestycji, skup się na tym na co masz wpływ, a mianowicie na innych parametrach takich jak wybór odpowiedniej platformy czy na minimalizowaniu opłat.

Jak ktoś ma zacięcie to może policzyć wyniki portfeli obydwu firma na danych historycznych z uwzględnieniem wszystkich opłat, sposobu wypłaty dywidend, gotówki, która nie pracuje oraz metodyki rebalancingu. Finax co prawda pokazuje wyniki historyczne swoich portfeli co jest na plus. Natomiast porównuje swoje wyniki do tradycyjnych aktywnie zarządzanych funduszy inwestycyjnych. Takie działanie to dla mnie porównywanie gruszki do jabłka. Dopiero porównanie portfeli ETF od różnych robodoradców miałoby wartość.

Opcja zmniejszania ryzyka w czasie

Wyobraź sobie, że masz 70% portfela w akacjach i 30% w obligacjach. Nie masz już 30 czy 40 lat, ale 64. Za rok planujesz przejść na emeryturę i wypłacić większą cześć kapitału. Przyszedł krach i „uciekło” Ci z konta 50% środków. Kiepska wizja prawda? Świadomy inwestor do takiej sytuacji nie dopuści. Każdy ma instynkt samozachowawczy i też z wiekiem poziom akceptowalnego ryzyka spada. Niemniej jednak można się dość łatwo zabezpieczyć, zmniejszając stopniowo zaangażowanie w akcje, a zwiększając zaangażowanie w obligacje. Możesz w ten sposób odwrócić skład portfela i sprawić, że przed emeryturą 30% będą stanowiły akcje a 70% obligacje.

ETFmatic umożliwi Ci to na dwa sposoby. Pierwszy sposób jest automatyczny. Wystarczy tylko włączyć opcję „risk gliding”. Możesz to zrobić już na samym początku, podczas tworzenia portfela albo w dowolnym momencie w przyszłości, np. za kilkanaście lat. Jak chcesz. Druga opcja to ręczna zmiana strategii. Samodzielnie edytujesz portfel i zmienisz procentową alokację w akcje oraz w obligacje. Czas tu nie gra roli. Możesz to robić przez ostatnie pięć lat inwestycji. Dużym plusem ETFmatic jest fakt, że takie zmiany nic nie kosztują.

Finax natomiast nie oferuje wyżej wspomnianej pierwszej opcji. Zatem jakiekolwiek zmiany alokacji musisz wykonywać samodzielnie. Ale uważaj. Tylko raz w roku zrobisz to bezpłatnie. Kolejna zmiana to koszt 200 Euro. Zanim jednak przekreślisz całkowicie słowacką platformę, zastanów się czy w ogóle będziesz korzystał z „risk gliding” czy ręcznej zmiany alokacji. Jeżeli wybierzesz Finax, to uważam, że zmiana strategii raz w roku jest jak najbardziej wystarczająca. W zupełności zgadzam się z założeniem, że im mniej inwestor majstruje przy strategii tym lepiej. Jak dla mnie jest to słuszne podejście.

Równoważenie portfela, czyli tzw. Rebalancing

Jeżeli przykładowo założyłeś, że chcesz by Twój portfel inwestycyjny przez cały czas składał się w 50% z akcji i w 50% z obligacji, to muszę Cię trochę rozczarować. Miej świadomość, że po pewnym czasie ten podział się „rozjeżdża”. Kiedy akcje będą rosły, to po kilku miesiącach możesz mieć 60% akcji i 40% obligacji. Jak temu zaradzić? Tu z pomocą przychodzi równoważenie portfela, czyli rebalancing. Sprzedajesz akcje z zyskiem kupując obligacje, aby portfel powrócił do stanu początkowego, czyli żeby znów było 50%/50%. W drugą stronę, podczas spadków, robi się analogicznie. Sprzedaje się obligacje, aby kupić akcje, kiedy są tanie.

Jak to się ma do porównywanych przeze mnie robo-doradców? Obaj wykonują rebalancing za Ciebie z automatu, co oczywiście jest bardzo wygodne. Co więcej, robią to zupełnie bezpłatnie. Mają tylko nieco odmienne podejście co do częstotliwości tego zabiegu. W każdym razie zarówno ETFmatic jak i Finax twierdzą, że robią to w inteligentny, najlepszy dla inwestora sposób. Kiedy wykonujesz rebalancing przez rachunek maklerski, musisz sam wszystko policzyć i dokonać transakcji, a dodatkowo poniesiesz koszty transakcyjne. W moim kursie Index Revolution Formula dostarczam narzędzia wspomagające inwestora. Między innymi Rebalancing Tool, które umożliwia łatwe dokonywanie obliczeń na Twoim portfelu.

Minimalna kwota wpłaty

Pierwsza wpłata w ETFmatic to 1000 USD/EUR/GBP, natomiast w Finax to tylko 100 zł.

Kolejne wpływy w ETFmatic mogą wynosić zaledwie 1 EUR/GBP/USD, podczas gdy w Finax to wciąż 100 PLN. W obydwu firmach możesz w każdym momencie wypłacić swoje środki, bez żadnych dodatkowych kosztów.

Co do wpłat to do ETFmatic wpłacasz EUR, USD lub GBP, w zależności do posiadanego rachunku, natomiast do Finax możesz wpłacać EUR lub PLN, CZK, HUF, HRK a oni dokonają przewalutowania na EUR.

A czy pieniądze mogą mi zniknąć z konta?

Obydwie firmy są nadzorowane i działają pod państwowym organem nadzoru finansowego. ETFmatic pod brytyjskim, a Finax słowackim. A co jak firma zbankrutuje? Wtedy uruchamia się system ochrony depozytów.  Finax należy do słowackiego systemu, w którym majątek jest chroniony do równowartości 50 000 EUR. Natomiast pod brytyjskim systemem gwarancja obejmuje kwotę do 85 000 GBP.

Z punktu widzenia inwestora delikatnie stresujący może być przedział czasowy zaraz po wpłacie środków na platformę, a zanim zostaną one zainwestowane, a także po ich sprzedaży. Czyli wtedy, kiedy firma dysponuje Twoją gotówką. W tym czasie środki są na specjalnie przeznaczonym do tego celu rachunku. Gdyby firma zbankrutowała to właśnie wtedy uruchomi się system ochrony. Nie dotyczy on sytuacji, kiedy środki zainwestowane są w ETF-y, ponieważ nie należą do majątku firmy.

Do you speak English?

If yes – no problem, if no -… to inwestowanie z ETFmatic może być kłopotliwe. Jeżeli nie czujesz się dość pewnie ze swoim angielskim, to kontakt z infolinią może być dla Ciebie całkiem stresujący. Jak już wcześniej wspomniałem, podczas zakładania konta należy wypełnić ankietę, w celu oceny Twojego doświadczenia i akceptowalnego poziomu ryzyka. Zastanów się więc, czy znasz język angielski na tyle dobrze, aby udzielić logicznych odpowiedzi na tych kilka pytań i później obsługiwać platformę. Oczywiście nie mam zamiaru Cię zniechęcić czy wystraszyć, bo w końcu nic nie stoi na przeszkodzie, aby próbować. W przypadku Finax platforma oraz obsługa klienta jest po Polsku.

Obie firmy publikują materiały edukacyjne na swojej stronie. Mam nieodparte wrażenie, że teksty na stronie Finax są tłumaczone ze słowackiego na język polski przez osobę, która nie jest Polakiem. Niemniej jednak fajnie się to czyta.

Jak szybko Twoje pieniądze będą w akcji?

Jeżeli kupisz ETF przez rachunek maklerski, to będziesz w grze od razu. Z robotami sytuacja wygląda nieco inaczej. ETFmatic dokonuje transakcji dwa razy w tygodniu, natomiast Finax raz na tydzień. Czas transakcji może mieć dla niektórych osób znaczenie. Szczególnie w przypadku wypłaty środków.

Rozliczanie podatków

To ta mniej przyjemna część inwestowania. Nie wiem, czy istnieje na tym świecie ktoś, kto lubi się tym zajmować. Niestety podatki w przypadku ETF-ów trzeba rozliczać samodzielnie. Zwróć uwagę na dwie różnice. Pierwsza: ETFmatic korzysta z ETF-ów, które wypłacają dywidendy i następnie reinwestuje środki. Przez to generuje się więcej transakcji, które należy rozliczyć. Finax korzysta z jednostek akumulacyjnych więc wszystkie zyski są reinwestowane wewnątrz funduszu.

Od ETFmatic oraz Finax dostaniesz zestawienie transakcji i sam musisz rozliczyć PIT. W sieci znajdują się informacje, że Finax udostępnia PIT-8C dla inwestorów, tak jak polski dom maklerski. Informację, że tak nie jest zweryfikowałem bezpośrednio w Finax (styczeń 2021). Natomiast zdecydowanym plusem dla Finax będzie to, że otrzymasz do nich przyjazne zestawienie transakcji w języku polskim, które łatwo można przenieść do PIT-38.

Na koniec wątku podatkowego zwróć uwagę, że ETFmatic dla kont w GBP ma możliwość włączenia uprzywilejowanego rachunku z korzyściami podatkowymi. Jeżeli płacisz podatki w UK, możesz otworzyć sobie rachunek ISA i nie będziesz płacił podatku od zysków kapitałowych. Wygląda to na odpowiednik naszego IKE, więc zainteresuj się, jeżeli Cię to dotyczy. W Finax na dzień dzisiejszy nie widziałem podobnych usług. Kto wie, może niedługo się pojawią.

Werdykt

To który robo-doradca jest lepszy? ETFmatic czy Finax? Można czytać opinie i artykuły, a dalej nie wiadomo jaką decyzję podjąć. Zgadłem? Wszystko tak naprawdę zależy od wagi poszczególnych kryteriów. Być może w Twoim przypadku to opłaty, ETF-y w portfelu inwestycyjnym, łatwość w rozliczaniu podatków, a u kogoś innego język platformy będzie miał duże znaczenie. Obie platformy są warte zainteresowania, bo nieustannie się rozwijają i ulepszają, ale ostateczną decyzję pozostawiam Tobie. A może już wiesz co wybierasz?

Finax na preferencyjnych warunkach

Jeżeli przypadł do gustu Ci Finax, wolisz platformę w języku polskim oraz chcesz łatwo rozliczyć podatki to możesz zarejestrować się z mojego polecenia na preferencyjnych warunkach. Co zyskujesz? Standardowa oplata przy wpłacie do 1000 EUR wynosi 1%, a dla Ciebie opłata zostanie zmniejszona do 0%. Kliknij w link poniżej i zobacz szczegóły. Propozycja jest ważna do 31.08.2023 r.

Zarejestruj się w Finax na promocyjnych warunkach >>

Artykuł ETFmatic czy Finax, czyli którego robodoradcę wybrać pochodzi z serwisu Akademia Finansów.

Czym jest ETFmatic?

To robo-doradca z Wielkiej Brytanii, zwany tam robo-adivsor’em. Innymi słowy, to aplikacja do zarządzania Twoim portfelem inwestycyjnym złożonym z ETF-ów. To forma „nakładki” na rachunek maklerski, która ma wyręczyć Cię w kilku wyzwaniach inwestycyjnych, a dzięki temu sprawić, że nie tylko zarobisz więcej, ale też zaoszczędzisz czas.

Aktualizacja 10.03.2021 r.: W dni dzisiejszym belgijski Aion Bank poinformował o przejęciu ETFmatic. Dzięki temu klienci banku w ramach miesięcznego abonamentu otrzymają dostęp do robodoradztwa. Więcej na temat inwestowania przez Aion bank dowiesz się z poniższego wpisu:

Czytaj: Aion bank, czyli inwestowanie w ETF-y i konto oszczędnościowe na abonament >>

Co zrobi za Ciebie robo-doradca?

Jeżeli kupowałeś ETF-y przez rachunek maklerski to docenisz wsparcie robo-doradcy. Zacznę od najczęściej pojawiającego się w grupie inwestorów pytania, czyli – w które ETF-y zainwestować.

ETFmatic nie tylko sprawdzi i wybierze ETF-y za Ciebie, ale też automatycznie dokona zakupu do Twojego portfela. Jeżeli natomiast zdecydowałbyś się dokonać zakupu ETF-ów samodzielnie, poprzez rachunek maklerski, to oprócz decyzji w który ETF zainwestować, musisz przeliczyć, ile jednostek kupić. W tym celu należy podzielić zamierzoną kwotę inwestycji przez cenę po jakiej planujesz kupić. Robo-doradca wszystkie obliczenia zrobi za Ciebie, a na dodatek kupi ETF-y w częściach ułamkowych. Tego już sam nie zrobisz. Dlaczego? Ponieważ przez zwykły rachunek maklerski, podobnie jak w przypadku akcji, ETF-y możesz kupić tylko na sztuki.

Inwestowanie bez prowizji

Tak, to możliwe. Dobry robo-doradca nie pobiera od Ciebie prowizji maklerskich, tylko pokrywa je sam. Inwestując z ETFmatic nie płacisz opłat za kupno i sprzedaż poszczególnych ETF-ów. Brzmi zbyt pięknie, żeby było prawdziwe? Faktem jest, że robot z czegoś żyć musi, więc pobiera od Ciebie opłatę za prowadzenie inwestycji. Szczegóły doczytasz w dalszej części artykułu.

Rebalancing made simple

W czym jeszcze wyręczy Cię robo-doradca? Pomoże Ci w równoważeniu składu portfela czyli w tzw. rebalancingu (Ilustracja 1). Polega to na utrzymaniu założonego składu portfela, a przez to poziomu ryzyka. Jeżeli postanowiłeś, że w portfelu chcesz mieć siedemdziesiąt procent akcji i trzydzieści procent obligacji, to po okresie giełdowej hossy może się okazać, że masz w portfelu dziewięćdziesiąt procent akcji. Dzięki rebalancingowi sprzedajesz część akcyjną portfela, aby dokupić część obligacyjną i wyrównać założone proporcje.

Zobacz co się wtedy dzieje. Sprzedajesz akcje w czasie hossy, kiedy jest drogo, a kupujesz w czasie bessy, gdy jest tanio. O to przecież chodzi w inwestowaniu, prawda? Takie równoważenie portfela może być problematyczne. Dlaczego? Po pierwsze, trzeba o tym pamiętać. Po drugie, w przypadku kilku ETF-ów i niewielkim portfelu inwestycyjnym, może okazać się to dość kosztowną imprezą, kiedy trzeba będzie dokonać kilku transakcji sprzedaży i zakupu. Po trzecie, należy dokonać odpowiednich obliczeń. Nie jest to skomplikowane, ale może Ci się zwyczajnie nie chcieć, a robotowi zawsze się chce, zawsze pamięta i zrobi to za Ciebie automatycznie ?.

Co więcej, jeżeli chcesz regularnie oszczędzać i budować swój majątek w ETF-ach? Robot, poprzez stałe zlecenie, chętnie obciąży Twój rachunek i zakupi ETF-y.

Czy to wszystko? Nie. ETFmatic potrafi robić jeszcze tzw. Risk Gliding (Ilustracja 2). Nie jest to szybowanie, jakby się mogło wydawać po szybkiej translacji. Już tłumaczę. Załóżmy, że w czasie rynkowego kryzysu miałeś siedemdziesiąt procent portfela w akcjach, a kryzys nastał tuż przed emeryturą. To może być bolesne i ciężko już odrobić kapitał. Co więcej, kiedy zbliżasz się do wieku emerytalnego to zwykle poziom akceptowanego ryzyka spada i akceptujesz mniejsze wahania kapitału. Można się przed tym problemem zabezpieczyć, stopniowo przenosząc zaangażowanie portfela z akcji do obligacji. Na tym właśnie w ETFmatic polega Risk Gliding. Wyznaczasz datę końca inwestycji, dodatkowo określasz na jakich proporcjach akcji i obligacji chcesz zakończyć, a resztą zajmie się robot.

Przejrzyste raportowanie

ETFmatic stawia na przejrzystość opłat i posiadanych funduszy. Dlatego też masz wgląd do szczegółowych informacji o tym jakie ETF-y posiadasz oraz w jakich ilościach. Co więcej, dowiesz się ile dokładnie zostało pobranych opłat oraz ile byś zapłacił brokerowi czy tradycyjnemu funduszowi inwestycyjnemu.

Jakie ETF-y ma w ofercie ETFmatic ?

W ramach konta masz dostęp do ośmiu ETF-ów. Lista nie jest tajna i za to duży plus (Ilustracja 3). Są to produkty Vanguard, iShares, SPDR i HSBC. W ramach wspomnianych funduszy, z których ETFmatic buduje Twój portfel, możesz samodzielnie wybrać kilka tych, które Cię najbardziej interesują. Jeżeli tylko czujesz taką potrzebę, w każdej chwili możesz zmienić procentowe zaangażowanie w poszczególne fundusze. Osiem funduszy może „szału nie robi”, ale należy pamiętać, że na poziomie poszczególnych ETF-ów istnieje coś takiego jak dywersyfikacja na setki akcji i obligacji. ETFmatic to nowoczesna usługa, ale widać, że robot jest zdecydowanie zwolennikiem klasycznego podejścia do inwestowania, bez wyrafinowanych strategii i ETF-owych cudaków. To według mnie bardzo dobrze.

Opłaty dla robo-doradcy

Zasady są proste. TER + 0,48% w skali roku. Innymi słowy, ponosisz takie koszty, jakie pobierają z aktywów ETF-y, a ETFmatic pobiera dodatkowo niespełna pół procent rocznie od całości zainwestowanych środków. Średni TER na portfelu to 0,13%, więc możesz spodziewać się kosztów na poziomie 0,61% w skali roku. Ostatnio nawet podmienili jeden ETF na inny – tańszy, który śledził ten sam indeks. Jak dla mnie to kolejny plus dla robo-doradcy. Co więcej, wspomniane całościowe opłaty wynoszą nadal minimum cztery razy mniej w porównaniu do portfela funduszy aktywnie zarządzanych.

Czy to dużo za inwestycję w ETF-y? To zależy od tego ile płacisz swojemu brokerowi, a dokładniej od wielkości i częstotliwości transakcji. Przy regularnym oszczędzaniu lub względnie niewielkim portfelu, pół procent rocznie może wynosić zdecydowanie mniej niż wszystkie koszty transakcyjne na rachunku inwestycyjnym. Co więcej, nie chodzi tylko o opłaty, ale o wartość jaką ETFmatic wnosi. Więcej o opłatach w funduszach ETF znajdziesz w artykule:

Czytaj: Wszystkie, nawet ukryte opłaty w ETF-ach >>

ETFmatic daje Ci szansę na zmniejszenie opłat za prowadzenie rachunku. Możesz polecić robo-doradcę znajomemu, a otrzymasz miesiąc zarządzania bezpłatnie.

Jest jeszcze jedna kwestia, którą musisz wziąć pod uwagę. Jeżeli zarabiasz w złotówkach to dojdzie koszt przewalutowania, ale to już zapłacisz bankowi. Robot mieszka w Wielkiej Brytanii, więc będziesz dokonywał przelewów zagranicznych, które Twój bank powinien zrobić za darmo. Jeśli jest inaczej i nie chcesz dodatkowo płacić za przewalutowanie, to wspomóż się Revolutem. Możesz bezpłatnie zasilić konto Revolut poprzez kartę powiązaną z Twoim osobistym kontem bankowym. Następnie już łatwo zrobisz bezpłatny przelew pomiędzy brytyjskimi kontami, ponieważ zarówno Revolut jak i ETFmatic to tamtejsze firmy.

Wady robo-doradcy

Polacy kochają nieruchomości i złoto. Co więcej, niektóre modelowe portfele inwestycyjne sugerują, aby wspomniane klasy aktywów znalazły się jako jeden z podstawowych elementów inwestycji. Robo-advisor idzie w klasykę i do budowy portfela inwestycyjnego wykorzystuje tylko ETF-y akcyjne i obligacyjne (Ilustracja 3). Czy to źle? Według mnie nie. To kwestia podejścia, więc jak szukasz ETF-ów nieruchomościowych opartych o REITY- to będziesz zawiedziony.

ETFmatic działa w języku angielskim. W tym też języku operuje obsługa klienta, więc usługa na ten moment jest raczej dla osób, które znają język angielski w stopniu pozwalającym zrozumieć czytany tekst. Co do infolinii, to każdy kto mówi po angielsku wie, że najtrudniej rozmawia się z Brytyjczykami, a jak trafi się Szkot to już w ogóle kaplica ?

Jeżeli potrzebujesz mieć przytłaczający wybór ETF-ów to go niestety nie znajdziesz. Konto otworzysz w Euro, Funcie lub Dolarze, a do rachunku w każdej walucie przypisane jest osiem wspominanych ETF-ów. Dla mnie wystarczy. Klasyczny portfel inwestycyjny oparty na akcjach i obligacjach można zbudować nawet z dwóch ETF-ów. Niemniej jednak może to być odbierane jako wada w porównaniu z tradycyjnym rachunkiem inwestycyjnym.

Robot jak sama nazwa wskazuje jest robotem, więc do rozmownych nie należy. Podajesz parametry inwestycji i robot pracuje. Pamiętaj jednak o tym, że w przypadku wątpliwości (czytaj – jesteś pod kreską) nie będziesz miał z kim omówić sytuacji. Zdaję sobie sprawę, że istnieje grupa inwestorów, która ceni rozmowę twarzą w twarz i jest do takiej obsługi przyzwyczajona. Jeżeli zatem potrzebujesz doradcy, który indywidualnie przygotuje Ci skład portfela dopasowanego do Twojej jedynej w swoim rodzaju sytuacji, uspokoi w kryzysie to niestety nie znajdziesz tu żadnych informacji na ten temat.

Ile się nauczysz?

Kolejny problem jest mocno subiektywny, ale według mnie jest to minus. O co chodzi? Robot wybierze, sprawdzi i kupi ETF-y za Ciebie. Do tego będzie monitorował inwestycje. Wygodnie, prawda? Jest jednak pewien fakt, o którym powinieneś pomyśleć – czy czegokolwiek się w ten sposób nauczysz? Czy będziesz wiedział co się dzieje z Twoimi pieniędzmi? W co dokładnie są zainwestowane i jak to wszystko działa? Znając naturę ludzką nie będziesz wnikał, dopóki będzie wzrost na rachunku. Natomiast gdy ryzyko walutowe nadgryzie Twój portfel lub kiedy przyjdzie gorszy okres, a prędzej czy później przyjdzie, to wtedy bez wiedzy i zrozumienia co się dzieje wypłacisz pieniądze w najgorszym możliwym momencie. Natomiast kiedy zrozumiesz mechanizmy rynkowe, psychologię inwestowania oraz dowiesz się dlaczego ETFmatic buduje portfel inwestycyjny z akcji i obligacji, to jest szansa, że w trakcie inwestycji będziesz zachowywał się racjonalnie. Jak to mówi twórca inwestowania indeksowego John C. Bogle – zostaniesz na kursie.

Innymi słowy, robo-doradca robi naprawdę dużo. Odpowiedz sobie jednak na pytanie czy jazda automatycznym samochodem lub takim, który sam parkuje ma sens, podczas gdy kierowca nie zna przepisów ruchu drogowego i nawet nie był na kursie prawa jazdy. ETFmatic poprosi Cię o decyzję ile chcesz mieć akcji i obligacji w portfelu (Ilustracja 4). Tutaj Ty musisz zdecydować opierając się na posiadanej wiedzy. Robot tego za Ciebie nie zrobi.Kilka wskazówek znajdziesz w artykule:

Czytaj: Jak wybrać ETFy >>

Co z podatkami?

Warto pamiętać, że do celów podatkowych będziesz musiał samodzielnie rozliczyć wszystkie transakcje. Możesz powiedzieć, że posiadając rachunek w Polsce też musisz sam się rozliczyć. Tak, ale jest pewna różnica. Gdy posiadasz rachunek w Polsce to od Twojego brokera otrzymasz PIT-8C i z łatwością złożysz deklarację. Natomiast w przypadku zagranicznych brokerów i ETFmatic nie będzie tak łatwo. Dostaniesz zestawienie w języku angielskim i dalej musisz radzić sobie sam. Jedno z wyzwań to przeliczenie transakcji na złotówki. Jeżeli interesuje Cię temat rozliczania podatków z ETF-ów i funduszy indeksowych to temat szeroko omawiam w kursie Indeks Revolution Formula, który niebawem rusza.

Rachunek Maklerski czy Robo-doradca

Ja wybieram i to i to. Z robo-advisor’em oszczędzam długoterminowo dla dzieci, a większe kwoty trzymam na rachunku inwestycyjnym. I tutaj dostrzec należy kolejny minus robo-doradcy w polskich warunkach. Nie ma robo IKE i robo IKZE, więc jeżeli chcesz wykorzystać przywileje podatkowe to należy inwestować przez rachunek maklerski. Dzięki IKZE odliczasz wpłaty od dochodu i zmniejszysz podatek dochodowy. Natomiast IKE i IKZE pozwalają Ci reinwestować zyski przed opodatkowaniem i dzięki temu zarobisz znacznie więcej. Jeśli temat Cię interesuję to rzuć okiem na wideo:

Oglądaj: Najlepsze IKE i IKZE z dostępem do ETF >>

Ile można zarobić?

Przejdźmy w końcu do meritum ? Ile można zarobić? Niestety ETFmatic nie podaje wyników. Każdy z inwestorów może mieć inny procentowy udział akcji oraz obligacji w portfelu. Do tego, w systemie można dokonywać zmian alokacji w poszczególnych klasach aktywów. Niemniej jednak, firma mogłaby publikować wyniki swojego bazowego portfela przy różnym poziomie akcji i obligacji w portfelu np. 50%/50% czy 70%/30%. Historia nie musi się powtórzyć, ale to zdecydowanie zadowoliłoby pewną grupę inwestorów.

Jaki jest najlepszy Robo-doradca?

Na świecie możesz znaleźć dziesiątki robo-doradców inwestujących w ETF-y. Niestety będąc polskim rezydentem, popularne amerykańskie robo-advisor’y takie jak Betterment czy Wealthfornt nie będą dla Ciebie dostępne. W momencie, w którym piszę ten artykuł, do wyboru masz ETFmatic i jako alternatywę Finax.

Czytaj: ETFmatic czy Finax? Którego roboadvisora wybrać? >>

Ile trzeba zainwestować?

Nie ma dużych wymagań. 100 EUR/GBP/USD wystarczy. Należy jednak mieć na uwadze, że ETFmatic może mieć trudność w zbudowaniu pełnego portfela składającego się z ośmiu ETF-ów przy niewielkiej kwocie inwestycji.

Czy ETFmatic jest bezpieczny?

Jeżeli rozważymy kwestie związane z defraudacją środków czy bankructwem firmy, to zacznijmy od tego, że ETFmatic funkcjonuje jako firma inwestycyjna pod brytyjskim nadzorem finansowym (FCA). Środki klientów są oddzielone od majątku firmy oraz objęte lokalnym systemem gwarancyjnym do osiemdziesięciu pięciu tysięcy funtów.

To co warto?

Tak się zastanawiam, czy Ci pomogłem czy namieszałem w głowie. Mam nadzieję, że to pierwsze. Wybór ETF-ów do portfela, opracowanie strategii inwestycyjnej oraz cykliczne dokonywanie rebalancing’u, na pierwszy rzut oka może wydawać się nie lada wyzwaniem. Dlatego właśnie pomoc ETFmatic wydaje się być bezcenna. Za niecałe pół procent rocznie firma oferuje klasyczne, sprawdzone na przestrzeni ostatnich czterdziestu pięciu lat podejście do inwestowania pasywnego. Nie jest to także skomplikowane, ponieważ jak tylko uruchomisz konto, to już niewiele pozostanie do zrobienia. Czy to rozwiązanie idealne? Nie. Nie dla tych, którzy chcą sami wziąć odpowiedzialność za swoje finanse i którzy chcą podjąć próbę wygrania z rynkiem. Nie ma tu ETF-ów smart beta, lewarowanych, odwróconych i innej egzotyki. Nie ma również opakowania podatkowego jak IKE czy IKZE. Generalnie wieje nudą, ale właśnie w tym sens.  Zobaczysz, że jak odpalisz swój portfel, to będziesz mógł cieszyć się życiem i tylko od czasu do czasu sprawdzać co się dzieje. Jak dla mnie to właśnie o to chodzi w inwestowaniu pasywnym.

Tak dla jasności dodam, że z ETFmatic nie wiąże mnie żaden układ biznesowy oprócz tego, że jestem ich zwykłym klientem. Może już korzystasz z ETFmatic? Jeśli tak, to podziel się Twoją opinią w grupie indeksowych inwestorów. Jeżeli natomiast masz ochotę zdobyć podstawową wiedzę i świadomie inwestować w ETF-y rzuć okiem na mój kurs online Index Revolution Formula., który wkrótce rusza. Trochę się rozpisałem, więc jak tu dotarłeś to ogromny szacunek za zaangażowanie i wytrwałość ?

Artykuł Inwestowanie w ETF-y bez prowizji, czyli ETFmatic w praktyce pochodzi z serwisu Akademia Finansów.